منابع محلی پنجشنبهشب از وقوع آتشسوزی گسترده در بازار موسوم به «چوبفروشان» در منطقه درب قندهار شهر هرات خبر دادند. شاهدان به افغانستان اینترنشنال گفتند در نتیجه این آتشسوزی که نیمهشب آغاز شد، چندین دوکان در دستکم دو گاراژ چوبفروشی سوختهاند.
طبق اطلاعات رسیده، آتشسوزی خسارات سنگینی به دنبال داشته است.
منابع همچنین گفتند که تأخیر و ناتوانی نیروهای آتشنشانی طالبان در مهار بهموقع آتش، باعث گسترش حریق به گاراژهای دیگر شده است.
مسئولان محلی طالبان در هرات در این زمینه اظهار نظری نکردهاند و همچنین علت وقوع آتشسوزی روشن نیست.
خانواده زلاله هاشمی، آوازخوان افغان، میگوید که او ۱۵ روز پیش در کابل ربوده شده است. سید محسن هاشمی، همسر او، به افغانستان اینترنشنال گفت که تاکنون اطلاعاتی درباره وضعیت وی ندارد و تلاشهایش برای یافتن زلاله بینتیجه مانده است.
آقای هاشمی، همسر زلاله روز پنجشنبه ۲۹ جوزا در ویدیویی که به افغانستان اینترنشنال فرستاده، گفت که زلاله برای دیدن دوستانش از منزل بیرون شد و پس از آن هیچ خبری از وی ندارد و تلفنهایش نیز خاموش است.
زلاله هاشمی زمانی در افغانستان به شهرت رسید که در برنامه آوازخوانی ستاره افغان که از تلویزیون خصوصی طلوع پخش میشد، از میان دهها آوازخوان مرد به مرحله اول راه یافت.
همسر او میگوید که تلاشهای پیوسته او برای یافتن زلاله بینتیجه مانده و اکنون ناامید شده است.
زلاله یک پسر ۴ ساله دارد که خانوادهاش میگوید وضعیت صحی او خوب نیست.
روزنامه دان پاکستان پنجشنبه گزارش داد بسیاری از مهاجران افغان که از این کشور اخراج شدهاند در تلاشاند تا به پاکستان برگردند. این روزنامه نوشت در دو سال گذشته بیش از یک میلیون مهاجر افغان از پاکستان اخراج شدهاند.
از ماه اپریل و از سرگیری روند اخراج مهاجران، حدود ۲۰۰ هزار افغان از طریق دو گذرگاه مرزی اصلی از پاکستان به افغانستان برگشتهاند.
این روزنامه بر اساس صحبتی که با برخی از افغانها کرده مینویسد که کسانی به افغانستان برگشتهاند، امید کمی برای شروع دوباره در این کشور فقیر دارند، جایی که دختران پس از مقطع ابتدایی از تحصیل منع میشوند.
حیاتالله، شهروند ۴۶ ساله افغان که در اوایل سال ۲۰۲۴ از طریق گذرگاه تورخم اخراج شد، به دان گفته است که برگشت به افغانستان برای او به معنی محکوم کردن خانوادهاش به مرگ است.
حیاتالله که از نام مستعار استفاده میکند، یک ماه پس از اخراج به پاکستان بازگشت چرا که برای او، زندگی در افغانستان «به بنبست رسیده بود».
او برای عبور از گذرگاه چمن به قاچاقبران پول داد تا به همسر و سه فرزندش، از جمله دختران ۱۶ و ۱۸ سالهاش که در افغانستان از تحصیل محروم میشدند، بپیوندد. این اعضای خانواده او موفق شده بودند از دستگیری و اخراج از پاکستان فرار کنند. حیاتالله اکنون خانوادهاش را به پشاور منتقل کرده است.
صمد خان، یک افغان ۳۸ ساله که با نام مستعار با دان حرف زده، نیز تصمیم گرفت خانوادهاش را به پشاور منتقل کند.
صمد خان که در لاهور متولد شده است، برای اولین بار در ۲۲ اپریل پس از اخراج از پاکستان پا به افغانستان گذاشت.
او به روزنامه دان گفت: «ما هیچ خویشاوندی در افغانستان نداریم و در آنجا هیچ نشانهای از زندگی وجود ندارد. هیچ کاری، هیچ درآمدی وجود ندارد و طالبان بسیار سختگیر هستند.»
او برای بازگشت به پاکستان۵۰ هزار روپیه به یک راننده لاری پرداخت کرده است.
بهرغم شرایط انسانی بد در افغانستان بهخصوص برای زنان و دختران، پاکستان از سال گذشته تصمیم به اخراج مهاجران از این کشور گرفت.
همزمان، ایران، همسایه دیگر افغانستان نیز که مثل پاکستان در طول چند دهه گذشته میزبان مهاجران افغان بوده است، تصمیم به اخراج افغانها از آن کشور گرفت.
در طول یک سال و نیم گذشته صدها هزار مهاجر افغان از ایران و پاکستان به کشورشان برگشتهاند و این وضعیت بر مشکلاتی که هم اکنون افغانستان تحت کنترول طالبان با آن مواجه است، افزوده است.
مرکز خبرنگاران روز پنجشنبه گفت یک دادگاه ابتدایی طالبان در تخار سه خبرنگار محلی در این ولایت را که به اتهام همکاری با یک رسانه در خارج بازداشت شده بودند، بیگناه اعلام کرد. به گفته این مرکز، نصرتالله ابراهیمی، منیر هدف و اسدالله تیمور بیش از یک ماه در بازداشت طالبان بودند.
یک منبع محلی به مرکز خبرنگاران افغانستان گفت که جلسه دادگاه ابتدایی شهری طالبان در تالقان، مرکز تخار روز چهارشنبه ۲۸ جوزا در رابطه به قضیه این سه خبرنگار که به اتهام «گزارشدهی به تلویزیون افغانستان اینترنشنال» بازداشت شده بودند، به شکل علنی با حضور این خبرنگاران و برخی از بستگان و وکلای آنها برگزار شد.
به گفته این منبع، قاضی دادگاه در این نشست حکم برائت و آزادی این خبرنگاران که با ضمانت آزاد شده بودند، صادر کرد.
مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید که منیر هدف و اسدالله تیمور دو خبرنگار آزاد، ۱۵ ثور و نصرتالله ابراهیمی خبرنگار تلویزیون آریانانیوز در ولایت تخار در ۱۶ ثور بازداشت شده بودند.
این خبرنگاران بیش از سه هفته را در بازداشت فرماندهی امنیه و زندان تالقان سپری کردند و سپس برای تحقیق و بازجویی بیشتر به ریاست استخبارات این گروه در تخار منتقل شدند و ۱۵ روز را نیز در بازداشت استخبارات بودند.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفته که حکم برائت و بیگناهی این سه خبرنگار در تخار ثابت میکند که بازداشت آنان در همان ابتدا غیرقانونی بود و نباید آزادیشان سلب میشد.
مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید دستکم ۱۰ خبرنگار یا کارمند رسانهای دیگر نیز توسط طالبان بازداشتاند یا دوران محکومیت خود را در زندان سپری میکنند. از این میان، شش نفر به حبسهایی از هفت ماه تا سه سال محکوم شدهاند.
این مرکز از طالبان خواسته است هرچه زودتر و بدون قید و شرط سایر خبرنگاران را نیز آزاد کند.
طالبان محدودیتهای شدیدی در زمینه آزادی بیان وضع کرده و این گروه در نزدیک به چهار سال گذشته دهها خبرنگار را بازداشت و شکنجه کرده است.
براساس تازهترین ردهبندی جهانی آزادی رسانهها در سال ۲۰۲۵، افغانستان با کسب ۱۷.۸۸ امتیاز از میان ۱۸۰ کشور در جایگاه ۱۷۵ قرار گرفته است.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل با انتشار گزارش سه ماهه خود در مورد افغانستان، از ثبت دو هزار و ۲۹۹ رویداد امنیتی در کشور خبر داد. طبق این گزارش، حوادث مربوط به امنیت از ماه فبروری تا اپریل ۲۰۲۵ نسبت به زمان مشابه در سال گذشته، سه درصد افزایش یافته است.
در گزارش تازه دبیرکل سازمان ملل که پنجشنبه، ۲۹ جوزا منتشر شد، آمده است که از اول فبروری تا ۳۰ اپریل ۲۰۲۵، فعالیتهای مخالفان مسلح طالبان هیچ چالش قابل توجهی برای طالبان ایجاد نکرده است.
طبق این گزارش، جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی ادعا کردند از فبروری تا اپریل به ترتیب ۵۶ و ۱۶ حمله انجام دادهاند.
سازمان ملل گفته است که جنبش آزادی افغانستان در ماه اپریل ادعا کرد که سه حمله را انجام داده است.
مسئولیت ۱۱ حمله دیگر را هیچ گروهی بر عهده نگرفته است. سازمان ملل گفته سه حمله که هدف آن وزارت داخله در کابل، مرکز نجراب در ولایت کاپیسا و میدان هوایی بگرام در پروان بود تایید شده است.
دبیر کل سازمان ملل گفته است جبهه آزادی افغانستان تنها گروه مخالف مسلحی است که در ماه رمضان آتشبس اعلام کرد.
در این بازه زمانی، حملات داعش شاخه خراسان علیه نهادهای طالبان ادامه داشته است.
از جمله، این گروه مسئولیت حملهای در ۱۱ فبروری در شهر قندز را پذیرفت که در آن نیروهای امنیتی طالبان هنگام دریافت معاش هدف قرار گرفتند. در این حمله، ۱۹ مرد (۴ غیرنظامی و ۱۵ عضو طالبان) کشته شدند و شمار زخمیها مشخص نیست.
همچنان در ۱۳ فبروری، داعش مسئولیت یک حمله انتحاری در وزارت شهرسازی طالبان در کابل را پذیرفت که در آن ۳ نفر کشته و ۱۰ نفر، از جمله معاون این وزارت زخمی شدند.
در گزارش دبیرکل سازمان ملل آمده که در درگیریهای مرزی میان طالبان و نظامیان پاکستان، چند غیرنظامی کشته شدهاند.
بنا بر گزارش در یک حمله هوایی در پکتیکا، هفت غیرنظامی، از جمله زنان و کودکان، جان باختهاند.
کشته و زخمیشدن غیرنظامیان در نتیجه درگیریها و انفجارها
دبیرکل سازمان ملل در گزارش خود گفته است که انفجار مواد باقیمانده از جنگ، بمبدستی و حملات گروه داعش و مخالفان طالبان باعث تلفات در میان غیرنظامیان شده است. به گفته او، در این دوره دستکم ۷ غیرنظامی (۶ مرد و یک زن) جان باختهاند و ۳۹ تن دیگر، از جمله ۳۸ مرد و یک پسر، زخمی شدهاند.
درگیریهای مرزی میان طالبان و نیروهای پاکستانی نیز تلفاتی در پی داشته است. طبق این گزارش، در ۱ فبروری، حمله هوایی به مسجدی در پکتیکا سه مرد را کشت. در ۵ مارچ، تیراندازی نظامیان پاکستانی در ننگرهار باعث زخمیشدن سه خبرنگار شد و در ۲۸ مارچ، در حمله هوایی پاکستان به خانهای در پکتیکا، دستکم هفت تن، شامل چهار دختر و سه پسر، جان باختند.
همچنین انفجار مهمات منفجرنشده، بهویژه برای کودکان، همچنان خطرناک است.
در این مدت، ۱۶ غیرنظامی بهدلیل انفجار این مواد جان خود را از دست دادهاند و ۳۵ تن دیگر زخمی شدهاند.
درگیریهای مرزی
در گزارش آمده است که در همین دوره سه ماهه، چندین رویداد مسلحانه میان نیروهای طالبان و نیروهای پاکستانی در مناطق مرزی گزارش شده است.
بهجز یک رویداد در ولایت هلمند، بیشتر درگیریها در ولسوالیهای مرزی ننگرهار و خوست رخ داده است.
گفته شده است هر دو طرف شمار نیروهای امنیتی خود را در مناطق شرقی، جنوبشرقی و جنوبی افزایش دادهاند.
بنابر گزارش در ۲۲ فبروری، در پی درگیریها در ننگرهار، گذرگاه تورخم بسته شد و طالبان از غیرنظامیان و نهادهای بشردوستانه خواستند منطقه را ترک کنند.
پس از گفتوگو میان هیئتهای محلی طالبان و پاکستان، این گذرگاه در ۱۹ مارچ برای ترانزیت تجاری و در ۲۲ مارچ برای عبور عادی مردم بازگشایی شد.
در ۱۶ فبروری، در ولسوالی سرکانی ولایت کنر، یک فرمانده ارشد تحریک طالبان پاکستان هنگام تلاش برای عبور از مرز، توسط افراد ناشناس به شدت زخمی شد.
در گزارش گفته شده که در ۱۱ مارچ، فرمانده دیگری این گروه در کنر توسط مهاجمان ناشناس کشته شد.
دبیرکل سازمان ملل گفته است که در ۲۲ اپریل، در ولسوالی برمل ولایت پکتیکا، ۱۸ نفر از افراد مظنون به عضویت در گروههای شورشی هنگام عبور از مرز کشته و شمار نامعلومی زخمی شدند. همچنین در ۲۷ اپریل، نیروهای امنیتی پاکستان اعلام کردند که ۵۴ عضو مظنون تحریک طالبان پاکستان را هنگام نفوذ از افغانستان به خاک پاکستان، از بین بردهاند.
اعدام علنی و بازداشتهای خودسرانه
در گزارش تازه دبیرکل سازمان ملل آمده است که طالبان در مدت سه ماه، اعدامهای علنی را ادامه دادهاند. در این مدت، چهار نفر در ولایتهای نیمروز، بادغیس و فراه در ملاءعام اعدام شدهاند.
دبیرکل سازمان ملل همچنین گفته است مأموران امر به معروف و نهی از منکر طالبان برای اجرای قوانین این گروه، دست به اقدامات گسترده زدهاند که شامل هشدار شفاهی، بازداشتهای خودسرانه و حتی لتوکوب فیزیکی میشود.
در این گزارش آمده است که موارد قتل و بازداشت خودسرانه مقامها و نظامیان پیشین جمهوری افغانستان همچنان ادامه دارد.
آنتونیو گوترش میگوید که در طول این دوره، دستکم چهار قتل و ۱۰ بازداشت خودسرانه ثبت شده است.
همزمان با شدت گرفتن درگیریهای نظامی ایران و اسرائیل، منابع معتبر به افغانستان اینترنشنال گفتند که استخبارات طالبان روز گذشته نشستی محرمانه در سطح بالا برگزار کرده و نسبت به احتمال سقوط جمهوری اسلامی ابراز نگرانی کرده است.
به گفته منابع، طالبان فروپاشی جمهوری اسلامی و روی کار آمدن دولت دموکراتیک و حامی غرب در ایران را چالشی برای اهداف ایدئولوژیکی و استراتژیکی خود میداند.
منابع به نقل از طالبان افزودند که در صورت تشکیل دولت جدید همسو با امریکا در ایران، این گروه بیش از پیش منزوی خواهد شد.
وابستگی اقتصادی افغانستان به ایران
طالبان نگران است که در صورت سقوط جمهوری اسلامی، اقتصاد افغانستان بیش از پیش متزلزل و بحران اقتصادی در کشور عمیقتر خواهد شد؛ زیرا اقتصاد شکننده افغانستان بهشدت به واردات گسترده سوخت، موادغذایی و مصالح ساختمانی به ایران وابسته است.
همزمان با آغاز درگیری بین اسرائیل و جمهوری اسلامی، قیمت کالاهای وارداتی از ایران بهویژه مواد سوختی در بازارهای افغانستان بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
پناهگاه امن برای نیروهای ضد طالبان
از دیگر نگرانیهای طالبان، تبدیل شدن ایران به پناهگاه امن نیروهای ضد این گروه است. طالبان نگران است که در صورت قدرتگیری دولت حامی غرب در ایران، مسیر برای نیروهای ضدطالبان باز شده و آنها در خاک ایران از آزادی عمل بیشتری برخوردار خواهد شد.
قطع روابط استراتژیک
یکی دیگر از محورهای که در نشست محرمانه استخبارات طالبان مطرح شده قطع روابط استراتژیک و تعاملات دیپلوماتیک میان طالبان و تهران است.
جمهوری اسلامی در حال حاضر هرچند متحد رسمی طالبان نیست، اما در مخالفت با هژمونی غرب، با طالبان همسو است.
روایت محتمل دیگر از منظر استخبارات طالبان این است که در صورت قدرتگیری حکومت سکولار و لیبرال در تهران، ممکن است سیاستهای سختگیرانهتری درباره مهاجران افغان اتخاذ شود و عملکرد این گروه نیز تحت نظارت قرار گیرد.
تحقق این سناریو، برای مهاجران افغان و بهویژه برای مشروعیت سیاسی طالبان «خطرناک» خواهد بود.
پناه گرفتن سپاه پاسداران در افغانستان
منابع به نقل از مقامهای استخبارات طالبان افزودند که در صورت فروپاشی جمهوری اسلامی، احتمال دارد فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ایران را ترک کرده و به افغانستان پناه بیاورند.
استخبارات طالبان در این نشست گفته است که افراد یادشده ممکن است در صورت ورود به افغانستان، خواستار حمایت از این گروه شوند.
حضور رهبران القاعده
گزارشهای تاییدنشده مبنی بر حضور سیف العدل و ابو عبدالرحمان، رهبران ارشد القاعده، در ایران نشر شده است. استخبارات طالبان از رهبری این گروه خواسته است تا راهنمایی کند در صورت سقوط رژیم جمهوری اسلامی و ورود رهبران ارشد القاعده به افغانستان به آنها پناه داده شود یا خیر.