دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا روز چهارشنبه گفت که فکر میکند چین به زودی افرادی را که در تولید و توزیع مواد مخدر فنتانیل نقش دارند، به اعدام محکوم خواهد کرد. آقای ترامپ درباره احتمال دستیابی به توافق با چین در زمینه مقابله با مواد مخدر غیرقانونی ابراز امیدواری کرد.
در چند ماه اخیر، واشنگتن همواره چین را متهم کرده که در مهار جریان مواد شیمیایی پیشساز فنتانیل ناکام بوده اما بیجینگ میگوید که واشنگتن از موضوع فنتانیل به عنوان ابزار «باجگیری» علیه چین استفاده میکند.
تنش واشنگتن و بیجینگ بر سر فنتانیل، یک جنگ تجاری بزرگ را در تجارت بینالمللی به راه انداخته است.
ترامپ برای وارد کردن فشار بر چین، در ماه فبروری تعرفه ۲۰ درصدی بر واردات کالاهای چینی اعمال کرد. این تعرفه با وجود توافق تجاری دو کشور در ژنو، همچنان پابرجا است.
ترامپ روز چهارشنبه، ۲۵ سرطان «قانون توقف فنتانیل» را امضا کرد. این قانون مجازات کیفری جرایم مربوط به فنتانیل را افزایش میدهد.
ترامپ پیش از امضای این قانون، گفت: «فکر میکنم ما به توافقی خواهیم رسید که چین نه تنها جلوی این کار را بگیرد، بلکه کسانی را که این فنتانیل را تولید میکنند و به کشور ما میفرستند، به مجازات اعدام محکوم کند. من باور دارم که این اتفاق بهزودی خواهد افتاد.»
شماری از افرادی که اعضای خانوادههایشان قربانی استفاده بیش از حد فنتانیل شدهاند، نیز هنگام امضای قانون، در کاخ سفید حضور داشتند.
در یک دهه گذشته میلیونها نفر در امریکا به ماده مخدر فنتانیل معتاد شدهاند و بیش از ۴۵۰ هزار امریکایی هم در اثر استفاده بیش از حد از این ماده، جان باختهاند.
قاضیهای دادگاه کیفری بینالمللی روز چهارشنبه درخواست اسرائیل برای پس گرفتن حکم بازداشت نخست وزیر و وزیر دفاع سابق این کشور را رد کردند. اسرائیل که عضو دادگاه لاهه نیست، گفته است که دادگاه کیفری صلاحیت بررسی اعمال حکومت این کشور در جنگ غزه را ندارد.
قضات دادگاه در تصمیمی که در وبسایت محکمه جزایی بینالمللی منتشر شد، درخواست اسرائیل را برای به تعلیق درآوردن تحقیقات گستردهتر دادگاه در مورد جنایات در مناطق فلسطینی را رد کردند.
دادگاه لاهه در ۲۱ نوامبر حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، و یوآف گالانت، وزیر دفاع سابق او، و همچنین ابراهیم المصری، یکی از رهبران حماس، را به اتهام جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت در درگیری غزه صادر کرد.
اسرائیل صلاحیت دادگاه لاهه را به رسمیت نمیشناسد و وقوع جنایات جنگی در غزه را رد میکند. این کشور با احکام بازداشت علیه نتانیاهو و گالانت مخالف است.
دفتر تجدیدنظر دادگاه لاهه به دفتر قبل محاکمات دستور داده که اعتراض اسرائیل به صلاحیت صدور درخواست بازداشت رهبران این کشور را بررسی کند. اسرائیل گفته است که این دستور نشان میدهد درخواست بازداشت رهبران اسرائیل مبنای قانونی ندارد و باید لغو شود.
قضات دادگاه این اعتراض را رد کرده و گفته اند که این موضوع در دست بررسی است و تا زمان اظهارنظر نهایی، احکام بازداشت به حال خود باقی خواهند ماند.
هیچ جدول زمانی برای صدور حکم در مورد صلاحیت در این مورد وجود ندارد.
بیشتر کشورهای غربی در برابر حکم بازداشت نتانیاهو و گالانت سکوت کرده اند اما امریکا واکنش تندی نشان داده است.
در ماه جون، امریکا چهار قاضی محکمه جزایی بینالمللی را تحریم کرد که اقدام تلافیجویانه بیسابقه بود. دو تن از قاضیهای تحریمشده در هیئتی بودند که به رد درخواست اسرائیل برای پس گرفتن احکام رای داده بودند.
سلمان بن حمد آل خلیفه، نخستوزیر و ولیعهد بحرین، روز چهارشنبه در دیدار با دونالد ترامپ در واشنگتن اعلام کرد که بحرین به ارزش ۱۷ میلیارد دالر در حوزه صنایع، فناوری و انرژی در امریکا سرمایهگذاری میکند.
یک مقام کاخ سفید بدون ذکر نام به رویترز گفت بحرین حدود ۷ میلیارد دالر برای خرید ۱۲ فروند هواپیمای بوئینگ و ۴۰ انجن هواپیمایی از شرکت جنرال الکتریک برای گلف ایر، شرکت هوایی این کشور اختصاص خواهد داد.
او گفت که توافق جدید با بحرین ۳۰ هزار شغل در امریکا ایجاد خواهد کرد.
با این قراردادها، همکاری در بخشهای کلیدی مانند هوانوردی، فناوری، صنعت و سرمایهگذاری گسترش مییابد.
از جمله این توافقنامهها، شرکتهای اوراکل و سیسکو سیستمز متعهد به کار برای تقویت و گسترش زیرساختهای اطلاعاتی و مخابراتی بحرین شده اند. قرار است این دو شرکت سرورهای چینی در سیستم مخابراتی بحرین را تعویض کنند.
همچنین، طرحی برای ایجاد یک کیبل زیردریایی به طول ۸۰۰ کیلومتر اعلام شد که بحرین، عربستان سعودی، کویت و عراق را به شبکههای جهانی اطلاعات متصل میکند.
بحرین همچنین در نظر دارد سرمایهگذاریهای خود را در بخشهای انرژی، فناوری و تولیدی امریکا افزایش دهد. این مقام امریکایی گفت که سرمایهگذاری بحرین در راستای افزایش تولید داخلی المونیم و گاز مایع امریکا و خرید چیپهای پیشرفته هوش مصنوعی، با مشارکت شرکتهای بزرگ امریکایی، است.
پیشتر، بحرین و ایالات متحده در سال ۲۰۲۳ یک توافقنامه امنیتی و اقتصادی امضا کرده بودند. بحرین همچنین میزبان ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده و مقر فرماندهی مرکزی نیروهای دریایی این کشور است.
روزنامه دیلی تلگراف در گزارشی مقایسهای نوشت تنها پنج ماه پس از آغاز دور دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ، شمار عملیات هوایی امریکا تقریباً به اندازه کل دوره ریاستجمهوری جو بایدن رسیده و این عملیاتها با سرعت و شدت بیشتری ادامه دارد.
روزنامه تلگراف روز چهارشنبه ۲۵ سرطان با استناد به دادههای پایگاه داده مکان و رویدادهای درگیریهای مسلحانه (ACLED) گزارش داد که دونالد ترامپ با وجود وعدههای انتخاباتیاش مبنی بر پایان دادن به دخالتهای نظامی امریکا، کارزارهای هوایی این کشور را بهطور چشمگیری تشدید کرده است.
از زمان آغاز به کار دولت جدید، ترامپ بر ۵۲۹ حمله هوایی نظارت داشته، در حالیکه این آمار در کل چهار سال دولت قبلی، ۵۵۵ حمله بود.
این گزارش افزود حکومت ترامپ در برخی جبههها، بهمراتب فراتر رفته است و به عملیات امریکا علیه جمهوری اسلامی، حوثیهای یمن، شبه نظامیان اسلامگرا در سومالی و صدور دستور بمبارانهایی در عراق و سوریه اشاره کرد.
ترامپ تاکید دارد که رویکرد تهاجمیاش تضمینکننده «صلح از مسیر قدرت» است، عبارتی که اغلب به رونالد ریگان نسبت داده میشود.
او در یک سخنرانی گفته بود: «ما موفقیتمان را نهفقط با نبردهایی که میبریم، بلکه با جنگهایی که پایان میدهیم و شاید از همه مهمتر، جنگهایی که هرگز واردشان نمیشویم، میسنجیم. به این میگویند صلح از مسیر قدرت.»
ترامپ تاکنون دست به حمله در لیبیا یا افغانستان نزده و حملات هواییاش اغلب بهعنوان جایگزینی دقیقتر و کمهزینهتر برای اعزام نیروهای زمینی امریکا، مانند کاری که باراک اوباما انجام داد، تلقی میشود.
نگاه طرفداران جریان «اول امریکا» به عملیاتهای خارجی حکومت ترامپ
چهرههای برجسته جریان «عظمت را دوباره به امریکا بازگردانیم» (MAGA) از جمله تاکر کارلسن، ماه گذشته از حمله به خاک ایران انتقاد کردند و آن را مغایر با وعدههای انزواطلبانه ترامپ تحت شعار «اول امریکا» دانستند.
مارجوری تیلور گرین، از چهرههای سرشناس و وفادار به جریان ماگا که با مداخلات نظامی مخالف است، گفت در میان حامیان ترامپ «شکاف بسیار بزرگی» بر سر این موضوع ایجاد شده و او «از درگیریهای خارجی خسته شده است.»
او پیشتر گفته بود: «ما قول داده بودیم دیگر جنگ خارجی نداشته باشیم، دیگر تغییر رژیم ندهیم.»
با این حال، نظرسنجیهایی که همزمان با این حملات انجام شد نشان داد پایگاه ترامپ در واقع بهشدت از او حمایت کردهاند.
بر اساس نتایج این نظرسنجیها، ۸۴ درصد از حامیان ماگا با حملات موافق بودند و ۷۰ درصدشان حمایت کامل خود را اعلام کردند.
این در حالی است که در میان جمهوریخواهان سنتی، ۷۲ درصد با حملات موافق بودند و تنها ۴۹ درصد بهشدت از آنها حمایت کردند.
به گفته رالی، دادههای جدید نشان میدهند آمریکا تحت رهبری ترامپ «در حال عقبنشینی» نیست.
او افزود: «ترجیح ترامپ برای مداخله، این پرسش را پیش میکشد که آیا این با وعدهاش برای پایان دادن به جنگهای آمریکا تناقض دارد یا اینکه حملات خارجی دقیقا راه او برای اجرای همان وعده است؟»
حمله به تاسیسات اتمی ایران، نقطهعطفی مهم در سیاست خارجی ترامپ
مدیرعامل این مرکز دادهها، تاکید کرد حملات اخیر به تاسیسات هستهای ایران بهعنوان نقطهعطفی مهم در سیاست خارجی امریکا مطرح شدهاند، اما اگر کمی عقبتر بایستیم، این حملات چیز متفاوتی نیستند و در همان الگو قرار میگیرند.
به گفته پروفسور کلیوناد رالی، مدیرعامل این پایگاه دادهها، ترامپ در تنها پنج ماه، تقریبا به اندازه کل چهار سال دولت قبلی بر حملات هوایی امریکا نظارت داشته است: «اکنون ارتش امریکا سریعتر عمل میکند، شدیدتر میزند و این کار را با محدودیتهای کمتر انجام میدهد. سوریه، عراق، افغانستان، یمن، سومالیا و حالا ایران، همگی زمینهای آشناییاند؛ اما بحث بر سر جغرافیا نیست؛ مساله تکرار و شدت است.»
بیشتر حملات ترامپ در یمن صورت گرفته است؛ جایی که او در ماه مارچ کارزار هوایی امریکا علیه نیروهای حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی را که تهدیدی برای کشتیرانی در دریای سرخ هستند، بهشدت تشدید کرد.
طبق گزارش این پایگاه داده، با وجود انجام ۴۷۰ حمله از جنوری تاکنون، این نیروهای شبهنظامی همچنان در برابر قدرت آتش امریکا مقاوم باقی ماندهاند و هفته گذشته دو کشتی را غرق کردند.
این عملیاتها بیش از یک میلیارد دالر هزینه برای ارتش امریکا به همراه داشته است.
ترامپ همچنین حملات در سومالیا را افزایش داده، جایی که نیروهای امریکایی مواضع نیروهای محلی داعش و همچنین گروه الشباب را هدف قرار دادهاند.
کاخ سفید در ماه مارچ اعلام کرد یکی از برنامهریزان حملات داعش در سومالیا کشته شده است.
ترامپ با لحن شادمانهای گفت: «ارتش ما سالها دنبال این برنامهریز حملات داعش بود، اما بایدن و اطرافیانش آنقدر کُند عمل کردند که کار پیش نرفت. من انجامش دادم! پیام ما به داعش و همه کسانی که بخواهند به امریکاییها حمله کنند این است که پیدای تان میکنیم، و میکشیم تان.»
امریکا عقبنشینی نکرده، بلکه حملاتش سریعتر و شدیدتر شده
رالی گفت: «در حالی که ترامپ بارها وعده داده به جنگهای بیپایان امریکا پایان دهد، بهندرت توضیح داده که این کار چگونه قرار است انجام شود.»
او افزود: «این ماههای نخست نشان میدهند که شاید برنامه این باشد که با بهکارگیری قدرت آتش ویرانگر، درگیریها را پیش از آنکه آغاز شوند یا به درازا بکشند، به پایان برساند.»
کاخ سفید تاکید کرده که ترامپ در حال پیادهسازی راهبرد «صلح از مسیر قدرت» است.
در پستی در وبسایت کاخ سفید آمده است: «رئیسجمهور ترامپ همیشه منافع مردم امریکا را در اولویت قرار میدهد و با احیای ماموریت مرگبار ارتش ایالات متحده و رهبری سیاست خارجی با رویکرد صلح از مسیر قدرت، ترامپ در حال عمل به تعهد خود برای بازگرداندن امنیت و ایمنی در سراسر جهان است.»
اما این راهبرد، هزینههایی نیز دارد.
رالی گفت: «برای غیرنظامیان، این وضعیت به معنای خطری دوباره و بدون هشدار قبلی است. برای متحدان امریکا، نگرانیهایی درباره هماهنگی و غیرقابل پیشبینی بودن را ایجاد میکند و برای قانونگذاران، این وضعیت پرسشهایی جدی درباره قدرت فزاینده رئیسجمهور و پاسخگویی ایجاد کرده است.»
او افزود: «پس آیا هدف ترامپ این است که با تشدید سریع و قاطعانه، به جنگها پایان دهد؟ یا بازگشتی است به سیاست خارجی پرخطر و کممسئولیت؟ آیا قدرت هوایی برای جلوگیری از درگیریهای عمیقتر بهکار میرود یا فقط برای مدیریت اوضاع از بالا؟»
به گفته مدیرعامل این موسسه، نکته روشن ماجرا این است که امریکا عقبنشینی نمیکند، سریعتر حرکت میکند، نخستین ضربه را میزند و گفتوگو را به بعد موکول میکند.
حملات ترامپ عمدتا بر خاورمیانه و شاخ آفریقا متمرکز بوده و در نهایت به حملهای بیسابقه به ایران انجامیده است.
ارتش اسرائیل روز چهارشنبه اعلام کرد که به مقر ستاد کل سوریه در دمشق حمله کرده است. این مقر نزدیک کاخ ریاستجمهوری سوریه موقعیت دارد. براساس گزارشها، وزارت دفاع سوریه در این حملات هدف قرار گرفته و آسیب دیده است.
شاهدان عینی به رویترز گفتهاند که این حمله خسارات قابل توجهی به اطراف این منطقه وارد کرده است.
تصاویر زنده منتشرشده از شبکه الجزیره نیز نشان میدهد که وزارت دفاع سوریه در این حملات هدف قرار گرفته و بهشدت آسیب دیده است.
ارتش اسرائیل ضمن اعلام این خبر گفته که مقر ستاد کل سوریه را هدف قرار داده است. این حملات بخشی از موج جدید حملات اسرائیل به اهداف نظامی در خاک سوریه، از جمله پایتخت این کشور است.
ارتش اسرائیل در خبرنامه خود اعلام کرد که «به رصد تحولات و فعالیتها علیه شهروندان دروزی در جنوب سوریه ادامه میدهد و بر اساس دستورات رده سیاسی، به این منطقه حمله میکند و آماده سناریوهای مختلف است».
یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، به دولت سوریه هشدار داد که از جامعه دروزی سوریه فاصله بگیرد.
این هشدار پس از وقوع درگیریهایی در شهر سویدا، شهری با اکثریت دروزینشین در جنوب سوریه صادر شد. دروزیها شاخهای از اسلام بهشمار میرود و پیروانی در سوریه، لبنان و اسرائیل دارد.
پارسال نیز میان جنگجویان سنی و ساکنان مسلح دروزی شهر جرمانا در جنوب شرقی دمشق درگیریهایی رخ داد که بعدها به محلهای دیگر در نزدیکی مرکز استان کشیده شد.
شبهنظامیان عرب سنی که در طول جنگ داخلی با بشار اسد مبارزه میکردند، پس از سقوط حکومت اسد با انحلال خود و پیوستن به وزارت دفاع دولت انتقالی جدید موافقت کردند، اما تلاشها برای ادغام گروههای مسلح وابسته به اقلیتهای سوریه، از جمله دروزیها و کُردها، عمدتا ناکام بوده است.
این روند در جنوب سوریه و بهویژه بهدلیل سیاست رسمی اسرائیل، با پیچیدگی بیشتری مواجه شده است.
مقامهای اسرائیلی بارها تاکید کردهاند که هدف اصلی آنها، خلع سلاح کامل منطقه جنوب سوریه، شامل سویدا و استانهای مجاور، است و اجازه نخواهند داد هیچ گروه مسلحی، از جمله نیروهای وابسته به دولت سوریه، در این منطقه مستقر شوند.
اسرائیل در سالهای اخیر حملات متعددی علیه مواضع نظامی مرتبط با ایران و گروههای متحد آن در سوریه انجام داده، اما هدف گرفتن مناطق نزدیک به کاخ ریاستجمهوری و وزارت دفاع، بهعنوان مراکز حساس حکومتی، اقدامی کمسابقه محسوب میشود.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران در دیدار با مقامات عدلی و قضایی این کشور، خواستار پیگیری حملات اسرائیل در دادگاههای داخلی و بینالمللی شد. او گفت «یقه جنایتکار را نباید رها کرد»، حتی اگر این روند بیست سال طول بکشد، اشکال ندارد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی چهارشنبه ۲۵ سرطان برای دومینبار پس از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل برای شرکت در یک نشست با رئیس و مسئولان قوه قضائیه از مخفیگاه خود خارج شد.
او در این نشست گفت: «این دفعه کوتاهی نکنیم. اگر پیگیری این موضوع و مراجعه به دادگاههای بینالمللی و حقوقی و داخلی، بیست سال هم طول بکشد اشکال ندارد.»
رهبر جمهوری اسلامی تاکید کرد که باید موضوع حمله اسرائیل از مجراهای حقوقی پیگیری شود. او همچنین اضافه کرد که پایگاه مورد تهاجم ایران، مرکز فوقالعاده حساس امریکا در منطقه بود.
علی خامنهای گفت هرگاه سانسورهای خبری برطرف شود، مشخص خواهد شد که «ایران چه ضربه بزرگی» به پایگاه امریکا در قطر وارد کرده است. خامنهای خاطرنشان کرد که ایران میتواند ضربه بزرگتری هم به امریکا و دیگران وارد کند.
رهبر جمهوری اسلامی در بخشی از سخنانش با مقامات قضایی گفت «ایران از امریکا نمیترسد، بلکه آن را میترساند.» خامنهای تصریح کرد که اگر اسرائیل قادر به دفاع از خود بود، به امریکا متوسل نمیشد.
بربنیاد گزارشها، رهبر جمهوری اسلامی پس از آتشبس میان ایران و اسرائیل، در پناهگاهی مخفی شد.
پیشتر دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا در واکنش به نخستین سخنرانی خامنهای پس از آتشبس گفت اطلاعات دقیقی درباره مخفیگاه رهبر ایران داشته، اما به نیروهای امریکا و اسرائیل اجازه نداده است که او را هدف قرار دهند.