خبرگزاری رویترز به نقل از پنج منبع مطلع گزارش داد که دولت دونالد ترامپ رئیسجمهور امریکا، در حال مذاکره فعال با جمهوری آذربایجان و برخی از متحدان آسیای مرکزی باکو درباره امکان پیوستن به توافقهای عادیسازی روابط با اسرائیل موسوم به «توافقهای ابراهیم» است.
توافقات ابراهیم که در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ امضا شد، شامل عادیسازی روابط دیپلوماتیک چهار کشور مسلماننشین با اسرائیل از طریق میانجیگری ایالات متحده بود.
با این حال، به گفته منابع آگاه، جمهوری آذربایجان و تمام کشورهای آسیای مرکزی از پیش روابط دیپلوماتیک دیرینهای با اسرائیل دارند و گسترش توافقات ابراهیم به این کشورها عمدتا نمادین خواهد بود.
این منابع افزودند که تمرکز چنین توافقهای احتمالی بر تقویت همکاریها در زمینههایی مانند تجارت و همکاریهای نظامی است.
آمادگی ترامپ برای توافقاتی با دامنه محدودتر
رویترز نوشت که چنین گسترشی نشاندهنده آمادگی ترامپ برای دستیابی به توافقاتی با دامنهای محدودتر از هدف بزرگتر دولتش برای متقاعد کردن عربستان سعودی به برقراری روابط با اسرائیل است؛ موضوعی که با توجه به ادامه جنگ در غزه با چالش جدی روبهروست.
عربستان سعودی بارها اعلام کرده که بدون برداشتن گامهایی به سمت به رسمیت شناختن کشور فلسطین از سوی اسرائیل، این کشور را به رسمیت نخواهد شناخت.
شمار زیاد کشتهشدگان در غزه و گرسنگی ناشی از محاصره کمکها و عملیات نظامی اسرائیل، خشم کشورهای عربی را برانگیخته و تلاشها برای اضافه کردن کشورهای مسلماننشین به توافقات ابراهیم را پیچیدهتر کرده است.
همچنین در ماه ثور، رئیسجمهور امریکا، در نشست سران شورای همکاری خلیج فارس با اشاره به دیدارش با رییس دولت انتقالی سوریه گفت که از احمد الشرع خواسته روابط کشورش با اسرائیل را عادیسازی کند.
اما در هفتههای اخیر و به دنبال درگیریها در سویدا، اسرائیل حملاتی را علیه مواضع دولتی دمشق انجام داد.
صلح با ارمنستان، پیششرط برای جمهوری آذربایجان
در حالی که مقامهای دولت ترامپ بهطور علنی از چند کشور بالقوه بهعنوان نامزد پیوستن به توافقات ابراهیم یاد کردهاند، اما به گفته منابع آگاه، مذاکرات با باکو، از ساختار و جدیت بیشتری برخوردار است.
دو منبع آگاه ابراز داشتند که امکان دارد توافقی میان جمهوری آذربایجان و اسرائیل ظرف چند هفته یا چند ماه حاصل شود.
اما سه منبع مطلع به رویترز گفتند که یکی از موانع مهم در امضای این توافق، درگیری جمهوری آذربایجان با همسایهاش ارمنستان است.
به گفته آنان، دولت ترامپ دستیابی به صلح بین این دو کشور منطقه قفقاز را پیششرطی برای پیوستن جمهوری آذربایجان به توافقات ابراهیم میداند.
کدام متحد باکو به توافقات ابراهیم میپیوندد؟
استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در ماه مارچ به باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، سفر و با الهام علیاف رییسجمهور این کشور دیدار کرد.
علاوه بر این، به گفته منابع آگاه، مشاور اصلی ویتکاف نیز در بهار امسال با علیاف دیدار کرد تا درباره توافقات ابراهیم گفتوگو کند.
بر اساس گزارش رویترز، در چارچوب این گفتوگوها، مقامهای جمهوری آذربایجان با مقامهایی در کشورهای آسیای مرکزی از جمله قزاقستان تماس گرفتهاند تا میزان تمایل آنان برای پیوستن به گسترش توافقات ابراهیم را ارزیابی کنند.
اماهنوز مشخص نیست کدام کشور آسیای مرکزی از جمله اوزبیکستان، ترکمنستان، تاجیکستان و قرغیزستان به توافقهای ابراهیم بپیوند.
وزارت امور خارجه امریکا، در پاسخ به پرسشها درباره کشورهای مشخص، توضیحی نداد اما اعلام کرد گسترش توافقات یکی از اهداف کلیدی دولت ترامپ است.
یکی از مقامهای امریکایی به رویترز گفت: «ما تلاش میکنیم کشورهای بیشتری را به این توافقات وارد کنیم.»
تاکنون دولت جمهوری آذربایجان و اسرائیل از اظهارنظر در این زمینه خودداری کردهاند.
منابع پزشکی به الجزیره گفتهاند که با پایان یافتن ذخایر شیر خشک، بسیاری از مادران دچار سوءتغذیه، نمیتوانند نوزادان خود را شیر دهند.
یک پزشک گفت: «در نوار غزه هزاران کودک در گرسنگی شدید بهسر میبرند، چون برای کودکان زیر دو سال شیر وجود ندارد. مادران آنها به دلیل نبود غذا دچار سوءتغذیهاند و نمیتوانند شیر تولید کنند. حالا کودکان ما یا با آب تغذیه میشوند یا با حبوبات خشک آسیابشده، که این برای سلامتیشان مضر است.»
محاصره غزه از سوی اسرائیل، باعث کمبود حیاتی غذا، آب، دارو و دیگر اقلام بشردوستانه شده است.
شفاخانههای غزه روز پنجشنبه نهم اسد اعلام کردند که دستکم دو کودک دیگر بر اثر گرسنگی جان داده که مجموع تلفات ناشی از گرسنگی را به ۱۵۹ نفر رسانده است؛ از این میان ۹۰ نفر کودک بودهاند.
در حالی که گرسنگی در غزه ادامه دارد، فلسطینیهای بیشتری در تلاش برای رسیدن به کمکها، هدف گلوله قرار میگیرند.
کشته شدن ۱۱ نفر در حملات هوایی اسرائیل به غزه در روز جمعه
سازمان دفاع مدنی نوار غزه که تحت کنترول حماس فعالیت میکند، اعلام کرد در جریان تیراندازی و حملات هوایی اسرائیل در جمعه ۱۰ اسد، ۱۱ نفر کشته شدهاند.
پنج نفر در حملهای نزدیک شهر خان یونس در جنوب نوار غزه جان باختند، چهار تن دیگر در حملهای جداگانه به یک موتر در دیرالبلح واقع در مرکز غزه کشته شدند و دو نفر نیز در نزدیکی یک مرکز توزیع کمکهای بشردوستانه جان خود را از دست دادند.
این حادثه همزمان با سفر هیئت امریکایی به غزه رخ داده است. استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیسجمهور امریکا در امور خاورمیانه، و سفیر امریکا در اسرائیل، روز جمعه برای بازدید از مراکز توزیع کمک به غزه رفتند.
کشته شدن بیش از هزار نفر در صف توزیع غذا
سازمان ملل اعلام کرد از اوایل ماه جوزای امسال تاکنون، دستکم هزار و ۳۷۳ فلسطینی در حالی که در صف دریافت مواد غذایی بودند، جان خود را از دست دادند.
اکثر این افراد بهدست نیروهای اسرائیلی هدف قرار گرفتند و کشته شدند.
بر اساس گزارش سازمان ملل، از میان کشتهشدگان، ۸۵۹ نفر در نزدیکی پایگاههای متعلق به «بنیاد بشردوستانه غزه» ـ نهادی که با حمایت امریکا و اسرائیل فعالیت میکند ـ جان باختند و ۵۱۴ تن دیگر نیز در مسیر کاروانهای حامل مواد غذایی کشته شدند.
سفر هیئت امریکایی به غزه
مایک هاکبی، سفیر امریکا در اسرائیل، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی اکس، نوشت که به همراه استیو ویتکاف به هدف «اطلاع یافتن از واقعیتهای مربوط به مراکز بنیاد بشردوستانه غزه» به این منطقه رفتهاند.
او افزود: «از نیروهای ارتش اسرائیل گزارشهایی دریافت کردیم و با برخی افراد حاضر در محل گفتوگو کردیم. بنیاد بشردوستانه غزه روزانه بیش از یک میلیون وعده غذایی توزیع میکند که اقدامی شگفتانگیز است.»
پیشتر دیدهبان حقوقبشر نیز کشتار مردم غزه در حین دریافت غذا را مصداق «جنایات جنگی» خواند و گفت «وضعیت وخیم انسانی در غزه، نتیجه مستقیم استفاده اسرائیل از قحطی مردم غیرنظامی بهعنوان سلاح جنگی است که خود جنایت جنگی محسوب میشود.
رئیسجمهور فرانسه: ارسال کمکهای هوایی به غزه کافی نیست
امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه روز جمعه ۱۰ اسد اعلام کرد که کشورش با توجه به «فوریت مطلق» شرایط انسانی در غزه، اقدام به ارسال هوایی مواد غذایی به این منطقه کرده است.
او در اکس نوشت: «در برابر وضعیت کاملاً اضطراری، بهتازگی عملیاتی برای ارسال هوایی مواد غذایی در غزه انجام دادیم. از شرکای اردنی، اماراتی و آلمانی و همچنین از نیروهای نظامی خود برای تعهدشان سپاسگزارم.»
مکرون گفت که ارسال کمکهای هوایی کافی نیست. او افزود: «اسرائیل باید دسترسی کامل بشردوستانه را برای مقابله با خطر قحطی فراهم کند.»