کمیسیون عالی طالبان برای رسیدگی به مشکلات مهاجران گزارش داد که ۵ هزار و ۴۳۱ مهاجر افغان روز چهارشنبه، ۲۲ اسد از ایران اخراج شدند. به گزارش طالبان، ۴ هزار و ۲۷۹ مهاجر از گذرگاه اسلامقلعه و هزار و ۱۵۲ افغان از مرز پل ابریشم به کشور برگشتهاند.
این کمیسیون در خبرنامهای نوشت که این تعداد از بازگشتکنندگان افغان مجموعا پنج میلیون ۷۹۴ هزار افغانی کمک دریافت کردهاند.
بربنیاد گزارش طالبان، از این میان نزدیک به هزار مهاجر بازگشتکننده از کابل به ولایتهای دایکندی، پروان، بغلان، تخار، بلخ، جوزجان، سرپل، لوگر و پکتیا منتقل شدهاند.
محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران پیشتر اعلام کرده بود که در ۱۰۰ روز گذشته بیش از یک میلیون افغان از ایران اخراج شدهاند. این مقام ایرانی گفت از این جمله ۴۰۰ هزار مهاجر از تهران به افغانستان بازگشتهاند.
سازمانهای بینالمللی از پیامدهای اخراج گسترده مهاجران افغان از ایران و پاکستان هشدار دادهاند.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان پیشتر هشدار داد که اقدامات این دو کشور برای اخراج مهاجران افغان، خطر بیثباتی را افزایش میدهد. او گفت که اخراج دستهجمعی افغانها اصل عدم بازگرداند اجباری را نقض میکند.
در پی بازداشت شماری از افغانهای فاقد ویزا در پاکستان، دولت آلمان اعلام کرد که برای جلوگیری از اخراج شماری از این افراد، تلاشهایی را برای تمدید ویزای آنان آغاز کرده است. پاکستان دهها افغان که منتظر پرواز به آلمان بودند را به افغانستان اخراج کرده است.
طبق گزارشها پاکستان ۴۰ افغان واجد شرایط انتقال به آلمان را به افغانستان اخراج کرده است.
روزنامه ولت آلمان گزارش داد که در میان بازداشتشدگان افغان، افرادی حضور داشتند که مجوز ورود به آلمان را دریافت و در اسلامآباد در انتظار پرواز بودند.
از مجموع حدود ۲۲۰۰ افغان که در پایتخت پاکستان منتظر انتقال به آلمان هستند، تنها شمار اندکی آنها ویزای معتبر دارند و تمدید این مجوزها تنها در موارد استثنایی انجام میشود.
وزارت خارجه آلمان گفته است که علاوه بر پیگیری تمدید ویزا، سفارت این کشور در اسلامآباد بهطور مداوم مقامهای پاکستانی را از وضعیت این افراد آگاه میکند. با این حال، این اقدامات مانع بازداشت و بازگرداندن برخی افغانهای دارای پذیرش به افغانستان نشده و نگرانیها درباره امنیت آنان را افزایش داده است.
حکومت آلمان به تاریخ ۱۴ جوزای ۱۴۰۴ اعلام کرد که ۲۵۰۰ افغان در پاکستان را که واجد شرایط اسکان در این کشور هستند، انتقال میدهد. وزیر خارجه آلمان در پارلمان این کشور گفت که به تعهد حکومت قبلی برای بیرون کردن افغانهای در معرض خطر، پایبند میماند.
اداره سیگار میگوید طالبان از مجاری رسمی و غیررسمی از کمکهای خارجی سود میبرد. مجوز وزارت خزانهداری امریکا به طالبان امکان میدهد این گروه از اجرای پروژههای امدادی مالیه بگیرد. همچنین، مقامات طالبان تحت عنوان حقالعبور یا تأمین امنیت، از سازمانهای کمکرسان پول میگیرند.
دفتر بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان این گزارش را تحت عنوان «یک نظام کمکرسانی از کارافتاده» منتشر کرد و گفت که از پرداختهای قانونی تا «کنترول بازار ارز»، جریان مالی افغانستان زیر نفوذ طالبان است.
در گزارش دفتر بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان آمده است که یکی از این راهها «مجوز عمومی شماره ۲۰» وزارت خزانهداری امریکا است که اجازه میدهد برای اجرای پروژههای کمکرسانی، به ادارههای طالبان مالیه و محصول گمرکی یا پول خدمات عمومی پرداخت شود.
دومین شیوه که طالبان کمکهای امدادی را کنترول و از آن سود میبرد، پرداخت نقدی مستقیم به مقامهای طالبان برای گرفتن حقالعبور یا حق امنیت در محل اجرای پروژهها، و درخواست سهم از بودجه قراردادها است.
سیگار گزارش داده است که پیش از آغاز هر پروژه، سازمانهای امدادی ناچارند روندهای اداری پیچیدهای را طی کنند؛ از گرفتن یا تمدید جواز تا پذیرفتن شرطهایی که طالبان تعیین میکند. این روند به طالبان امکان میدهد پیمانکاران و کارکنان پروژهها را تعیین کند و حتی مسیر اجرای کار را تغییر دهد یا آن را متوقف کند.
دالرها، بانک مرکزی و بازیهای ارزی
سیگار میگوید که با وجود اعلام سازمان ملل مبنی بر عدم سپردهگذاری نقدینگی در بانک مرکزی، بخش زیادی از دالرهای واردشده به افغانستان نهایتاً به این بانک میرسد. به گفته سیگار، دلیل این امر، ممنوعیت استفاده از اسعار خارجی و کمبود پول نقد افغانی در بانکهای خصوصی است که صرافان و بانکها را به سمت بانک مرکزی سوق میدهد.
سیگار نوشته است که بانک مرکزی تحت کنترل طالبان مزایدههای دالر را مدیریت میکند؛ بازاری که به گفته بازگانان در اختیار چند چهره نزدیک در درون حلقه رهبری طالبان است. در گزارش آمده است که این چهرهها با ایجاد عمدی و دخالت در بازا از خرید و فروش دالر با نرخهای متفاوت، سودهای کلانی میبرند.
در بخش امنیتی، سیگار میگوید که برخی نهادهای سازمان ملل برای محافظت از پایگاهها و محافظت از کاروانها به نیروهای طالبان، از جمله قطعه بدری ۳۱۳ وابسته به شبکه حقانی، پول میپردازند. منتقدان این کار را «رشوه رسمیشده» میدانند، هرچند دستورالعملهای سازمان ملل تأکید دارد که اسکورت مسلح باید آخرین گزینه باشد.
حذف نظارت بینالمللی
سیگار گزارش داد که پس از روی کار آمدن طالبان، صندوق بینالمللی پول دیگر هیچ تماس یا حضور رسمی در بانک مرکزی افغانستان ندارد و نظارتهایی که پیشتر وجود داشت، از بررسی دادههای بازار سرای شهزاده تا مشاوره بانک جهانی، متوقف شده است.
به گفته این نهاد، حتی میان اهداکنندگان هم تعریف واحدی از «انحراف کمک» وجود ندارد؛ چیزی که یک کشور یا سازمان «اخاذی» میداند، طالبان ممکن است «جمعآوری مالیه» بخواند. این اختلاف نظر باعث شده برخورد با این پدیده در سطح بینالمللی یکسان نباشد.
گزارش سیگار میگوید کمکهای خارجی به افغانستان همیشه فقط برای اهداف بشردوستانه پرداخت نمیشود و عواملی مانند جلوگیری از موج مهاجرت، حفظ ثبات منطقه و مقابله با داعش خراسان نیز در این موارد نقش دارند.
به نوشته این نهاد، همین ملاحظات و نگرانی از قطع بودجه یا رسوایی باعث میشود برخی سازمانهای مجری با خواستههای طالبان کنار بیایند و موارد سوءاستفاده از کمکها را نادیده بگیرند.
سیگار نتیجه میگیرد که روشهای فعلی اهداکنندگان برای جلوگیری از این سوءاستفادهها کافی نیست و پیشنهاد میکند تعریف واحد و روشنی از «انحراف کمک» تهیه شود، خطوط قرمز تعامل با طالبان مشخص گردد، شفافیت در بازار ارز و مسیر ورود پول افزایش یابد و وابستگی به اسکورت مسلح کمتر شود.
سیگار تأکید میکند که ادامه این روند میتواند اعتماد اهداکنندگان را کاهش دهد و بر میزان کمکهای آینده اثر بگذارد. این نهاد میگوید که بدون شفافیت بیشتر و هماهنگی میان کشورهای کمککننده، احتمال سوءاستفاده از منابع همچنان بالا خواهد بود.
طالبان تاکنون به یافتههای این گزارش واکنشی نشان نداده است.
طیب حماد، سخنگوی فرماندهی پولیس طالبان در ننگرهار گفت که جنگجویان این گروه در عملیاتی در ولسوالی درهنور ننگرهار، یک مخفیگاه داعش را از بین بردهاند. به گفته او، در این عملیات یک فرمانده داعش به نام موسی و شماری از همراهانش کشته شدهاند.
سخنگوی فرماندهی پولیس طالبان در ننگرهار به رسانههای این گروه گفت که این عملیات شام روز چهارشنبه در منظقه جانشیگل ولسوالی درهنور ننگرهار انجام شده است. او اضافه کرد که در پی این عملیات مقداری سلاح و مهمات اعضای داعش را ضبط کردهاند.
مقامات محلی طالبان در ننگرهار گفتند که در این عملیات به جنگجویان این گروه آسیبی نرسیده است.
طالبان هرچند حضور داعش خراسان در افغانستان را تکذیب و آن را تبلیغات عنوان میکند اما این گروه هرازگاهی از عملیاتی بر مخفیگاههای داعش خبر میدهد.
مقامات طالبان میگویند که گروه داعش را سرکوب کرده و این گروه حضور فیزیکی در افغانستان ندارد.
کارشناسان سازمان ملل اخیرا به شورای امنیت گزارش دادند که طالبان در افغانستان محیط امن برای گروههای تروریستی خارجی فراهم کرده که تهدید جدی برای امنیت آسیای مرکزی و سایر کشورها به شمار میرود.
این کارشناسان گفتند که در شمال افغانستان و مناطق نزدیک به مرزهای پاکستان، داعش خراسان کودکان را در مدارس مذهبی آموزش داده و یک دوره آموزشی انتحاری را برای کودکان کمتر از ۱۴ سال برگزار کرده است.
بیشتر بخوانید: کارشناسان سازمان ملل: طالبان محیط امن برای گروههای تروریستی فراهم کرده است
دفتر بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) نیز در دهم اسد در گزارشی نوشت که برخلاف تعهدات طالبان در توافقنامه دوحه، گروههای تروریستی در افغانستان فعالاند. طبق این گزارش، القاعده، تحریک طالبان پاکستان و داعش خراسان از جمله گروههای فعال در کشورند.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان گزارشها درباره گسترش فعالیت گروههای تروریستی در افغانستان را رد کرد. او گفت داعش هیچگونه فعالیتی در حال حاضر در افغانستان ندارد.
وزارت مهاجرین طالبان گزارش داد که به هزار و ۱۵۱ خانواده بیجا شده و بازگشتکننده در شماری از ولایتها کمکهای نقدی، غذایی و بهداشتی توزیع شده است. به گزارش طالبان، بخشی از این کمکها توسط بنیاد ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی، ارائه شده است.
این وزارت روز پنجشنبه، ۲۳ اسد در خبرنامهای نوشت که این کمکها به خانوادههای بیجا شده و بازگشتکننده در ولایتهای کابل، ارزگان، بامیان، سرپل، ننگرهار و سمنگان توزیع شده است.
تصاویری که این وزارت از جریان توزیع کمکها منتشر کرده است، بستههای کمکهای غذایی بنیاد بشردوستانه ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی را در دست نیازمندان در مناطق مختلف افغانستان نشان میدهد.
مرکز امداد و فعالیتهای بشردوستانه ملک سلمان در چهارم اسد نیز از ارائه مواد غذایی به مهاجران افغان در اردوگاه عمری در گذرگاه تورخم خبر داده بود. این مرکز گفت که ۱۱۳ بسته غذایی را به ۶۷۸ مهاجر افغان که از پاکستان اخراج شدهاند، توزیع کرده است.
همزمان با کاهش کمکهای جامعه جهانی و هشدار کمبود بودجه نهادهای بینالمللی، بنیاد بشردوستانه ملک سلمان برنامه دو سالهای را برای کمک به نیازمندان در افغانستان آغاز کرده است. با اجرای این برنامه، قرار است پنج هزار سهمیه غذایی برای افغانهای اخراجشده از پاکستان در تورخم توزیع شود.
رئیسجمهور پیشین افغانستان از گزارش برخی رسانهها در مورد حمله هوایی پاکستان به ولایت نورستان ابراز نگرانی کرد. حامد کرزی از حکومت پاکستان خواست به حاکمیت ملی افغانستان احترام بگذارد و از نقض قوانین بینالمللی اجتناب کند. مقامهای طالبان تاکنون درباره این حمله سکوت کردهاند.
پیشتر خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران به نقل از منابع گزارش داد که پاکستان در ولایت نورستان حمله پهپادی انجام داده است.
آقای کرزی روز پنجشنبه ۲۳ اسد با اشاره به گزارش رسانهها درباره حمله هوایی پاکستان عمیقا ابراز نگرانی کرد.
رئیسجمهور پیشین از حکومت پاکستان خواست «به حاکمیت ملی افغانستان احترام گذاشته و با اجتناب از نقض اصول و قواعد بینالمللی، با افغانستان از طريق ایجاد رابطهٔ متمدنانه و حسن همجواری وارد عمل شود.»
مقامات پاکستان نیز تاکنون درباره این حمله ابراز نظر نکردهاند.
خبرگزاری تسنیم نوشته بود که درباره اهداف این حمله و خسارت احتمالی آن اطلاعی در دست نیست.
این خبرگزاری احتمال داد که پاکستان مواضع تحریک طالبان پاکستانی را در این ولایت هدف قرار داده است.
