حکمتیار: طالبان راه دشمنی با همه گروه‌های سیاسی را برگزیده است

جنرال فرید احمدی، از فرماندهان پیشین ارتش در یادداشتی به مناسبت سالروز سقوط جمهوریت با لحنی تند از طالبان انتقاد کرده و گفته است که این گروه نه‌تنها نظام سیاسی و دستاوردهای دو دهه گذشته را ویران کرده، بلکه با سیاست‌های قومی و قبیله‌ای، افغانستان را در آستانه فروپاشی اجتماعی قرار داده‌ است.

به گفته فرمانده نیروهای ویژه ارتش پیشین، طالبان با کوچاندن اجباری اقوام، غضب زمین‌های مردم و انتقال افراد بیگانه تحت نام «کوچی» به شمال و غرب کشور، بذر دشمنی‌های قومی و جنگ‌های فرقه‌ای را می‌پاشند؛ روندی که به گفته او می‌تواند وحدت ملی را نابود سازد.

این نظامی پیشین، طالبان را «غیرمسئول‌ترین گروه در تاریخ افغانستان» توصیف کرده و هشدار داده است که روش‌های کنونی آن‌ها، کشور را به سمت تجزیه سوق خواهد داد.

آقای احمدی تأکید کرده است که طالبان با انحصار کامل قدرت، حذف ساختارهای ملی، کنار زدن نخبگان سیاسی و تحمیل یک قرائت افراطی از دین، نه‌تنها مشروعیت داخلی خود را از دست داده‌ است بلکه افغانستان را در سطح بین‌المللی نیز به انزوا و بحران عمیق‌تر کشانده‌ است.

او نوشته است که این وضعیت، زمینه را برای رشد تروریسم، فقر و مهاجرت گسترده مردم فراهم کرده و امید به آینده بهتر را از نسل جوان سلب کرده است.

جنرال احمدی می‌گوید اقتصاد افغانستان در چهار سال گذشته ضعیف و وابسته مانده، بیکاری و نارضایتی در جامعه بیداد می‌کند و فساد مالی و اداری طالبان در اوج قرار دارد.

او طالبان را متهم به کشتار خودسرانه، تجاوز، غضب دارایی‌ها و گسترش تولید و قاچاق مواد مخدر می‌داند.

به گفته او روابط طالبان با القاعده و دیگر شبکه‌های تروریستی محکم‌تر شده و هزاران مدرسه افراطی بدون نظارت برای شست‌وشوی مغزی نسل جوان فعال گردیده است.

به باور آقای احمدی، تنها راه نجات افغانستان بازگشت به یک ساختار سیاسی فراگیر، احترام به حقوق همه اقوام و اقشار جامعه و کنار گذاشتن سیاست‌های انحصاری است. او نوشته است در غیر آن، کشور بار دیگر شاهد بحران‌های خونین و درازمدت خواهد بود.

اولیه سی‌نهوبوف، والی خارکیف، روز دوشنبه در پیام‌رسان تلگرام نوشت: حمله پهپادی بامداد دوشنبه در دومین شهر بزرگ اوکراین، یک پسر دو ساله را کشت. این حمله پس از شلیک یک راکت بالستیک در شب پیش از آن رخ داد.»

سی‌نهوبوف افزود که شمار زخمی‌های حمله خارکیف «پیوسته در حال افزایش» است.

خارکیف، در شمال‌شرق اوکراین نزدیک مرز با روسیه، از زمان آغاز تهاجم همه‌جانبه مسکو در فبروری ۲۰۲۲ هدف حملات پیوسته پهپادی و موشکی روسیه قرار داشته است.

هم‌زمان، با ادامه این درگیری‌ها، امریکا بر کی‌یف فشار می‌آورد تا سریع‌تر به توافق پایان جنگ تن دهد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا که روز جمعه میزبان ولادیمیر پوتین در آلاسکا برای گفت‌وگوهای صلح بود، از کی‌یف خواسته است با مسکو توافق کند. او گفت: «روسیه یک قدرت بسیار بزرگ است و اوکراین در آن حد نیست.»

رئیس‌جمهور اوکراین روز دوشنبه۲۷ اسد، وارد واشنگتن شد و قرار است در کاخ سفید با دونالد ترامپ دیدار کند.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ می‌گوید با اهدای تجهیزات طبی، حمایت از واکسیناسیون و برنامه‌های تغذیه در کلینیک‌های صحی، دسترسی نیازمندان به‌ویژه زنان و کودکان را به این مراقبت‌ها تسهیل کرده است.

این کمیته همچنین خدمات صحی، فراهم‌سازی خدمات توان‌بخشی فیزیکی، کمک به مردم در ایجاد معیشت و کسب درآمد از طریق پروژه‌های «کار در برابر پول نقد»، و بهبود دسترسی به آب آشامیدنی را در نیمه نخست سال جاری ارائه کرده است.

از میان بیش از ۶۰۰ هزار بیمار، ۶۴ درصد زنان از خدمات صحی این کمیته در شش ماه نخست بهره‌مند شده‌اند. این در حالی‌ست که نهادهای بین‌المللی بارها نسبت به محدودیت دسترسی زنان به مراقبت‌های صحی و پیامدهای مرگبار آن هشدار داده‌اند.

پیشتر صندوق جمعیت سازمان ملل متحد از کمبود دسترسی زنان افغان به خدمات بهداشتی امن و موثر ابراز نگرانی کرد و هشدار داد که زنان افغان به دلیل محدودیت دسترسی به خدمات بهداشتی امن در معرض خطر مرگ و افزایش بیماری‌ها قرار دارند.

این کمیته همچنین خدمات توان‌بخشی فیزیکی را در هفت مرکز توان‌بخشی مورد حمایت صلیب سرخ در سراسر کشور برای افراد دارای معلولیت ارائه کرده است. بر مبنای آمار این کمیته بیش از ۱۰۴ هزار بیمار در مرکز توان‌بخشی فیزیکی کمک دریافت کرده‌اند.

ساخت عضو مصنوعی برای بیش از ۱۵ هزار افراد دارای معلولیت و ارائه کمک‌های بهداشتی برای بیش از ۱۶ هزار زندانی نیز از دیگر کارکردهای شش ماهه این کمیته است.

این کمیته در سال ۲۰۲۴ نیز برای ۷۳۴ هزار فرد دارای معلولیت خدماتی همچون فیزیوتراپی، ویلچر، وسایل کمکی برای راه رفتن و ابزارهای کمک به فعالیت‌های روزمره ارائه کرده است.

بر مبنای آمار یونسکو در سال ۱۴۰۲، در افغانستان بیش از دو میلیون نفر با معلولیت‌ جدی زندگی می‌کنند.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ همچنین اعلام کرد در بازه زمانی شش ماه نخست سال جاری، ۵۹ قضیه افراد ناپدیدشده حل شده و آنان دوباره با خانواده‌های شان یکجا شده‌اند.

دین‌محمد حنیف در بخشی از این مصاحبه گفت: «به‌رسمیت‌شناسی دارای منافع اقتصادی و سیاسی است.» به گفته این عضو کابینه طالبان، در حال حاضر وضعیت امنیتی در افغانستان بهبود یافته و برای شرکت‌های جاپانی فرصت‌های خوبی برای سرمایه‌گذاری فراهم است.

با وجود این‌که طالبان محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های گسترده‌ای بر زنان وضع کرده‌اند، دین‌محمد باور دارد که در افغانستان هیچ‌گونه مشکلی در زمینه حقوق زنان وجود ندارد. وزیر اقتصاد طالبان در این گفت‌وگو گفت: «به باور من هیچ خطری متوجه زنان در افغانستان نیست و ارزش‌های دینی ما باید محترم شمرده شود.»

روسیه نخستین کشوری بود که رژیم طالبان را به رسمیت شناخت.

کارشناسان امور سیاسی افغانستان به این باورند که دلیل این اقدام مسکو ملاحظات امنیتی بوده و این کشور ناگزیر به این کار شده است.

در مقابل، شماری از دیگر کشورهای هم‌پیمان و حامی طالبان از جمله چین، پاکستان و ایران، در حال حاضر از به‌رسمیت‌شناسی این گروه خودداری کرده‌اند و امکان چنین تصمیمی را در شرایط کنونی ضعیف دانسته‌اند.

این سه کشور برای بهبود روابط با طالبان دیپلومات‌های این گروه را پذیرفته‌اند اما هنوز از رسمیت شناسی حکومت طالبان خودداری کرده‌اند. برخی از کشورها تاکید کردند که تعامل با طالبان به معنای به رسمیت شناختن این گروه نیست.

طالبان پس از تلاش بسیار نتوانسته است که کرسی افغانستان در سازمان ملل را به دست آورد. با این حال، طالبان دیدار با مقام‌های خارجی را به معنای پذیرش این گروه توصیف کرده است.

جامعه جهانی هر نوع رسمیت طالبان را به تشکیل دولت فراگیر، احترام به حقوق بشر، مبارزه با تروریسم و برآورده کردن تعهدات این گروه مشروط کرده است، از جمله احترام به حق کار و تحصیل زنان و تشکیل یک دولت همه‌شمول مسلکی که تمام اقوام خود را در آن ببینند.

در همین حال، سازمان‌های حقوق بشری رفتار طالبان با زنان افغان را نگران‌کننده دانسته و همواره تأکید کرده‌اند که شرایط زندگی زنان در کشور هر روز سخت‌تر می‌شود.

نهادهای بین‌المللی مدافع حقوق زنان بارها هشدار داده‌اند که به دلیل محدودیت‌های وضع‌شده توسط هبت‌الله آخندزاده رهبر طالبان،‌ افغانستان به «زندان و جهنمی» برای زنان تبدیل شده است.

رهبر طالبان در چهار سال گذشته بیش از ۱۰۰ فرمان در مورد زنان صادر کرده که باعث شده زندگی این قشر جامعه با محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های شدید روبه‌رو شود.

به گفته منابع، این مقام‌ها بدون اطلاع حکومت ایران به افغانستان سفر کرده‌اند و قصد دارند از این فهرست برای دستگیری «جاسوسان مظنون» استفاده کنند تا از آن‌ها در مذاکرات با غرب بر سر برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی به‌عنوان ابزار فشار بهره بگیرند.

یک منبع گفت که چهار مقام سپاه پاسداران به طالبان وعده داده است که بر حکومت ایران فشار خواهند آورد تا روند رسمیت‌شناسی این گروه را تسریع کند.

در ماه فبروری سال ۲۰۲۲، یکی از کارمندان وزارت دفاع بریتانیا به‌طور اشتباهی اطلاعات هزاران افغان را منتشر کرد. این فهرست شامل نام ۲۵ هزار افغان متقاضی پناهندگی در بریتانیا بود، از جمله سربازانی که با ارتش بریتانیا کار کرده بودند.

گفته می‌شود برخی از افراد برای فرار از انتقام طالبان به ایران گریخته‌اند.

یک مقام ارشد ایرانی در تهران به تلگراف گفت که طالبان فهرست را به هیئت ایرانی تحویل داده است و آن‌ها می‌خواهند پیش از اجرای مکانیسم بازگشت تحریم‌ها، «جاسوسان بریتانیایی را پیدا کنند تا ابزاری برای فشار به لندن پشت درهای بسته داشته باشند.»

نیروهای مرزی ایران در روزهای اخیر چندین نفر از افرادی را که نام‌شان در فهرست آمده بود، دستگیر کرده‌اند.

یک منبع گفت: «بسیاری آزاد شدند چون صرفا سربازان پیشین افغان بودند، در حالی که دیگران برای بررسی‌های بیشتر بازداشت مانده‌اند. تمرکز فقط بر جاسوسان بریتانیایی است.»

این اقدام پس از آن صورت گرفت که بریتانیا، فرانسه و آلمان ایران را تهدید کردند در صورتی که تا پایان آگست ۲۰۲۵ مذاکرات برای احیای برنامه هسته‌ای را آغاز نکند، با تحریم‌های اقتصادی فلج‌کننده روبه‌رو خواهد شد.

قدرت‌های اروپایی چهارشنبه گذشته به دبیرکل سازمان ملل گفتند که آماده‌اند مکانیسم «بازگشت خودکار» تحریم‌ها را دوباره فعال کنند.

یک مقام افزود: «سپاه پاسداران تمام تلاش خود را می‌کند تا پیش از مهلت نهایی ابزارهای چانه‌زنی برای مذاکرات پیدا کند. دولت چندان از کارهای آن‌ها خبر ندارد و [سپاه] می‌ترسد که ایران پس از جنگ و همه خسارت‌ها، از موضع ضعف وارد مذاکرات شود.»

تلگراف اوایل همین ماه فاش کرد که سپاه رسما از طالبان درخواست فهرست کرده است. طالبان پس از مشورت‌های داخلی در رهبری‌اش در قندهار تصمیم به اشتراک‌گذاری این فهرست با ایران را گرفت.

یک مقام ارشد طالبان گفت برخی اعضا مخالف همکاری با ایران بودند به دلیل بدرفتاری تهران با مهاجران افغان، اما در نهایت چشم‌انداز رسمیت‌شناسی ایران باعث تغییر تصمیم شد.

او به تلگراف گفت: «برخی استدلال کردند که نباید برای ایرانی‌ها کاری کنیم چون با مهاجران ما بدرفتاری می‌کنند، اما اگر حاضرند امارت اسلامی [افغانستان] را در مقابل، به رسمیت بشناسند، معامله بدی نیست.»

این مقام افزود طالبان نسخه «دستکاری‌شده‌ای» از فهرست را به سپاه داده، هرچند مشخص نکرد چه تغییراتی اعمال شده یا آیا نام‌هایی حذف شده است یا نه.

در گزارش تلگراف آمده است که همکاری ایران و طالبان تغییر مهمی در دینامیک‌های منطقه‌ای محسوب می‌شود.

با وجود تنش‌های تاریخی میان جمهوری اسلامی شیعی و طالبان سنی، هر دو طرف اکنون منافع مشترکی در بهره‌برداری از فهرست درزکرده یافته‌اند.

برای ایران، این توافق امکان به‌دست‌آوردن منابع اطلاعاتی و اهرم دیپلوماتیک پیش از مذاکرات حساس هسته‌ای را فراهم می‌کند.

برای طالبان، همکاری با ایران راهی برای به رسمیت شناخته‌شدن است؛ هدفی که چهار سال پس از تسلط بر افغانستان همچنان دست‌نیافتنی باقی مانده است. تاکنون فقط روسیه این رژیم را به رسمیت شناخته است.