رادیوی ملی امریکا گزارش داد که پس از لغو قرارداد نفت و گاز حوزه آمو دریا میان طالبان و یک کمپنی چینی، طالبان کنترول میدانهای نفتی را به دست گرفته و کارمندان چینی را از محل بیرون کردند. به نقل از منابع، طالبان ۱۲ کارمند کمپنی چینی را بازداشت و پاسپورتهایشان را ضبط کرده است.
یک منبع در کمپنی چینی گفت که در ماه جون طالبان با اسلحه وارد میدانهای نفتی شدند و کارمندان را بیرون راندند. او افزود که طالبان سپس ۱۲ تن از کارکنان چینی را در کابل بازداشت و پاسپورتهایشان را مصادره کردند.
به گفته او، بعدتر هشت گروگان اجازه یافتند به چین برگردند، اما چهار نفر دیگر هنوز در کابل ماندهاند و زمان رهایی آنان مشخص نیست. خروج هشت گروگان همزمان با سفر وانگ یی، وزیر خارجه چین، به کابل انجام شده است.
وزارت معادن و پترولیم طالبان اعلام کرده است که کمپنی چینی به تعهدات مالی خود عمل نکرده و حق امتیازها را به وقت نپرداخته، به همین دلیل قرارداد با این شرکت لغو شده است. اما کارمندان کمپنی «افچین» این ادعا را رد کرده و گفتهاند مقامهای طالبان در خفا از آنان خواسته بودند سندی امضا کنند که قرارداد را بهطور داوطلبانه فسخ کردهاند. در بدل این کار، طالبان وعده داده بودند پاسپورتها و حسابهای بانکی کمپنی در کابل که میلیونها دالر ارزش دارد، آزاد شود.
یک مقام طالبان که نخواست نامش گرفته شود، توقیف پاسپورتهای کارمندان چینی را تایید کرده، اما بازداشت آنان را رد کرد. با آنهم، منابع کمپنی چینی به این شبکه خبری گفتند که کارکنانشان عملاً در بازداشت طالبان و در حکم گروگان نگهداری شدهاند.
کارمندان چینی در صحبت با رادیوی ملی امریکا گفتند که سرمایهگذاریشان فقط برای سود مالی نبود، بلکه میخواستند به توسعه افغانستان کمک کنند و ثبات این کشور و همچنان ثبات منطقه سینکیانگ چین را تامین نمایند.
آنان افزودند پروژه آمو دریا هزاران شغل ایجاد کرده و میلیونها دالر درآمد برای طالبان داشته، اما این گروه بازهم قانع نیست. یکی از آنان گفت: «طالبان ذهنیت برد-برد ندارند؛ مانند راهزنان فکر میکنند، همه چیز را برای خود میخواهند.»
سفارت چین در واشنگتن گفته است که از این موضوع آگاهی ندارد، اما بر اهمیت حفاظت از شهروندان چینی در بیرون از کشور تاکید کرده است. در همین حال، عمر صمد، سفیر پیشین افغانستان در کانادا و فرانسه، هشدار داد که مدیریت نادرست این پرونده میتواند روابط میان چین و افغانستان را به خطر اندازد.
قرارداد استخراج نفت آمو دریا در جنوری ۲۰۲۳ میان طالبان و کمپنی چینی «افچین» برای مدت ۲۵ سال امضا شده بود. بر بنیاد این قرارداد، این کمپنی تعهد کرده بود در سه سال نخست ۵۴۰ میلیون دالر سرمایهگذاری کند و تنها در سال اول ۱۵۰ میلیون دالر به طالبان بپردازد. این پروژه استخراج نفت ساحهای به مساحت ۴۵۰۰ کیلومتر مربع در ولایتهای سرپل، فاریاب و جوزجان را در بر میگرفت. ظرفیت آن حدود ۸۷ میلیون بشکه برآورد شده بود.
با وجود این تعهدات، تنها پس از دو سال و نیم، قرارداد به شکست انجامید و دو طرف یکدیگر را مقصر دانستند. در کنار آن، پروژههای دیگر چین در افغانستان از جمله استخراج مس عینک نیز تا امروز عملی نشده است.
