مقامات ارشد پاکستان روز جمعه در نشست فوقالعاده به ریاست شهباز شریف، نخستوزیر تصمیم گرفتند که همه مهاجران افغان بدون مدرک اقامت را از این کشور اخراج کنند. نخستوزیر پاکستان به همه ایالتها دستور داد همه مهاجران فاقد مدرک را به طور «سریع و منظم» اخراج کنند.
این نشست روز جمعه، ۲۵ میزان با حضور وزیران اعلای ایالتها، رئیس ستاد ارتش و وزیران دولت فدرال برگزار کرد.
شهباز شریف تأکید کرد که پاکستان همیشه در دوران سخت در کنار افغانستان بوده است. او گفت: «دهههاست که پاکستان میزبان میلیونها مهاجر افغان بوده و هرگونه حمایت ممکن را از برادران و خواهران خود ارائه داده است.»
نخستوزیر پاکستان با ابراز نگرانی از حملات تروریستی اخیر که به باور او از خاک افغانستان انجام شده است، گفت: «دخالت مهاجران افغان در چنین حوادث عمیقاً نگرانکننده است.»
او خاطرنشان کرد که وزیران خارجه و دفاع و دیگر مقامات ارشد پاکستانی بارها در سفر به کابل از مقامات طالبان خواستند به تروریستان اجازه استفاده از خاک این کشور علیه اسلامآباد را ندهند.
آقای شریف تصریح کرد که پاکستان در طول جنگ علیه تروریسم، هزاران کشته و میلیاردها دالر خسارت اقتصادی را متحمل شده است. او افزود: «مردم پاکستان که در مبارزه با تروریسم فداکاریهای بزرگی انجام دادهاند، اکنون میپرسند که این کشور تا چه زمانی باید بار پناهندگان افغان را به دوش بکشد.»
نخستوزیر پاکستان با ابراز نگرانی از درگیریهای اخیر مرزی با طالبان، از «پاسخ قوی و موثر» نیروهای امنیتی پاکستان قدردانی کرد.
مقامات مسئول در این نشست به نخستوزیر گزارش دادند که تا ۲۴ میزان سال جاری، در مجموع یک میلیون و ۴۷۷ هزار و ۵۹۲ مهاجر افغان بهطور مرحلهای به افغانستان بازگردانده شدند. آنها تاکید کردند که اقامت مهاجران افغان تمدید نخواهد شد و روند اخراج «به سرعت» انجام میشود.
با این حال، صرف افغانهایی که ویزای معتبر دارند، اجازه اقامت در پاکستان را خواهند داشت. بربنیاد گزارشها، دولت پاکستان از چند ماه به این سو روند تمدید ویزای مهاجران افغان را متوقف کرده است. مهلت خروج دارندگان کارت اقامت پیاوآر را نیز تمدید نکرده است.
نخست وزیر پاکستان از وزیران اعلای ایالتها خواست تا در امر «تضمین بازگشت آبرومندانه و به موقع مهاجران افغان»، همکاری همهجانبه کنند. او به مقامات دستور داد تا اطمینان حاصل کنند که با سالمندان، زنان، کودکان و اقلیتها در طول فرآیند بازگشت با عزت و احترام رفتار میشود.
در این نشست عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش پاکستان، وزرای فدرال؛ نخستوزیر جامو و کشمیر، وزیران ارشد ایالتهای پنجاب، سند، بلوچستان و گلگت-بلتستان، نماینده وزیر ارشد ایالت خیبرپختونخوا؛ و شماری از مقامهای بلندپایه فدرال و ایالتی حضور داشتند.
نماینده ویژه اتحادیه اروپا در جریان سفر شش روزه به افغانستان، روز پنجشنبه، ۲۴ میزان، در یک نشست خبری در کابل، گفت که در این سفر با شماری از مقامات طالبان، یوناما، دیپلوماتها و نهادهای سازمان ملل دیدار و گفتوگو کرده است.
ژیل برتران گفت که در این دیدارها بر رویکرد جامع سازمان ملل مطابق گزارش سال ۲۰۲۴ فریدون سینیریاوغلو، هماهنگکننده ویژه سازمان ملل تاکید کرده است. او میگوید رویکر جامع سازمان ملل شامل شناسایی گامهای اولیه مشترکی است که میتواند مورد توافق همه طرفها قرار گیرد.
نماینده ویژه اتحادیه اروپا افزود که این اتحادیه «روند چندجانبه را تنها راه برای حل نگرانیهای مشترک جامعه بینالمللی میداند، نگرانیهایی که بر لزوم پایبندی افغانستان به تعهدات بینالمللی خود و حرکت بهسوی فراگیری بیشتر و گفتوگوی بینافغانها برای دستیابی به صلح پایدار تأکید دارد.»
نماینده اتحادیه اروپا تاکید کرد که در دیدار با مقامات طالبان نسبت به حضور مستمر و فعالیتهای فرامرزی گروههای تروریستی با حوزه نفوذ منطقهای در افغانستان ابراز نگرانی کرده است. او افزود که اتحادیه اروپا کاهش کشت تریاک و مبارزه طالبان با داعش خراسان را به رسمیت میشناسد.
ژیل برتران گفت که با عبدالسلام حنفی، معاون اداری رئیسالوزرا، دینمحمد حنیف، وزیر اقتصاد، عبدالکبیر، وزیر مهاجرین و عودتکنندگان، شیراحمد حقانی، وزیر اطلاعات و فرهنگ، و محمدنعیم وردک، معاون وزارت خارجه طالبان دیدار و گفتوگو کرده است.
سفر نماینده ویژه اتحادیه اروپا به کابل همزمان با افزایش تنشها میان پاکستان و اداره طالبان اتفاق افتاد. او گفت که در دیدار با مقامات طالبان و سفیر پاکستان در کابل، خواستار خویشتنداری، احترام متقابل به تمامیت ارضی، حفاظت از غیرنظامیان و از سرگیری گفتوگوهای امنیتی میان دو طرف شده است.
این نخستین سفر ژیل برتران به عنوان نماینده ویژه اتحادیه اروپا به افغانستان است. او در سالهای نخست حکومت کرزی به عنوان دیپلومات در کابل کار کرده است.
نگرانی اتحادیه اروپا از محدودیت بر زنان
آقای برتران گفت که در دیدار با مقامات طالبان درباره وضعیت حقوق بشر گفتوگو کرده و نسبت به محدودیتهای اعمال شده بر زنان و دختران افغان ابراز نگرانی شدید کرده است. او اضافه کرد که تصمیم اخیر طالبان مبنی بر جلوگیری از فعالیت زنان در دفترهای سازمان ملل «پیام منفی دیگری» را به جامعه بینالملل ارسال کرده است.
این دیپلومات ارشد در دیدار با مقامات طالبان به «حمایت قاطع» اتحادیه اروپا از آزادی رسانهها در افغانستان تاکید کرده است.
کمکهای اتحادیه اروپا
ژیل برتران گفت که اتحادیه اروپا از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ تاکنون به ارزش ۱.۸ میلیارد یورو در زمینههای کمکهای بشردوستانه، تامین نیازهای ضروری، بهداشت، توسعه بخش خصوصی و معیشتهای بدیل هزینه کرده است.
مقامات طالبان در دیدار با ژیل برتران از کمکهای اتحادیه اروپا به افغانستان در چهار سال گذشته ابراز قدردانی کرده و آن را حیاتی توصیف کردهاند.
آقای برتران همچنین از تصویب بسته حمایتی جدید ۸۳ میلیون یورویی کشورهای عضو اتحادیه اروپا به افغانستان خبر داده است. او گفت این بسته کمکی برای حمایت از بخش خصوصی، حمایت مالی از نیازمندان، ایجاد فرصتهای شغلی، توانمندسازی اقتصادی زنان و بخش آموزش و بهداشت هزینه خواهد شد.
نماینده ویژه اتحادیه اروپا گفت: «متأسفانه، محدودیتهای اعمالشده بر شرکای اجرایی، بر کارایی و هزینه ارائه کمکها تأثیر منفی گذاشته است.»
او تاکید کرد که پس از چهار سال حمایت مستمر و قابلتوجه، باید روشن باشد که اتحادیه اروپا و شرکای اجرایی آن دغدغه بهبود زندگی مردم افغانستان را دارند و این محدودیتها باید مورد بازنگری قرار گیرند.
اخراج مهاجران افغان
ژیل برتران همچنین در دیدارهایی که با مقامات دفترهای سازمان ملل، دیپلوماتها، خبرنگاران، زنان و جامعه مدنی افغانستان داشته است، بازگشت مهاجران را یک «چالش بزرگ و فشار مضاعف بر وضعیت وخیم افغانستان» ارزیابی کرده است.
او افزود که مقامات سازمان ملل، نهادهای بینالمللی و دیگر شرکا، بر تلاش فعال طالبان برای پذیرش بازگشتکنندگان افغان و ارائه خدمات ضروری به آنها تاکید کردند.
مقامات سازمانهای بینالمللی تاکید کردهاند که باید زمینههای ادغام مجدد، تهیه مسکن و فرصتهای شغلی و معیشتی به بازگشتکنندگان فراهم شود.
آقای برتران گفت که حمایتهای اتحادیه اروپا از بازگشتکنندگان افغان در سال ۲۰۲۵ افزایش خواهد یافت. او افزود که کمکهای اتحادیه برای مهاجران بازگشتی از طریق سازمان جهانی مهاجرت و کمیساریای عالی پناهندگان ملل متحد ارائه خواهد شد.
این کمکها بر راهحلهای پایدار، ادغام مجدد، فرصتهای شغلی، توسعه بخش خصوصی و ارائه خدمات پایه در بخشهای حیاتی مانند بهداشت و آموزش تمرکز دارد.
پیششرطهای اتحادیه اروپا
نماینده ویژه اتحادیه اروپا تاکید کرد که «تعامل اتحادیه» با اداره طالبان مبتنی بر اصول، عملگرایی و تمرکز ویژه بر مردم افغانستان است.
این دیپلومات ارشد گفت که هدف اتحادیه اروپا همکاری با تمام افغانهایی است که به دنبال دستیابی به یک افغانستان «صلحآمیز، همهشمول و خودکفا هستند.»
نماینده ویژه اتحادیه اروپا تعهد کرد که بهطور منظم به افغانستان سفر کرده و با مقامات طالبان، نمایندگان جامعه مدنی، زنان و تمامی گروههای اجتماعی دیدار و گفتوگو کند.
