وزیران صحت عامه طالبان و پاکستان در ریاض دیدار کردند

مصطفی رضایی، مدیرعامل کنسرسیوم توسعه ریلی ایران–افغانستان، اعلام کرد که نخستین محموله شامل هزار و ۱۲۰ تُن گازوئیل در قالب ۲۰ واگن، در اوایل هفته جاری از مسیر خط آهن خواف–هرات و از گذرگاه ریلی «شمتیغ» وارد خاک افغانستان شده است.

به گفته رضایی، ورود نخستین قطار حامل سوخت به ایستگاه روزنک ولایت هرات، آغازگر مرحله‌ای تازه از روابط تجاری و اقتصادی میان دو کشور است.

او افزود که در مرحله نخست، این کنسرسیوم آمادگی دارد ماهانه بیش از ۳۰ هزار تن سوخت باکیفیت را از مسیر ریلی خواف–روزنک به افغانستان صادر کند.

مدیرعامل این کنسرسیوم تاکید کرد که حمل ریلی سوخت، وابستگی به مسیرهای جاده‌ای را کاهش داده و با حذف توقف‌های مرزی، موجب صرفه‌جویی در زمان و هزینه‌های بازرگانی خواهد شد.

رضایی خط آهن خواف -هرات را یکی از کریدورهای امن و راهبردی منطقه توصیف کرد و گفت که استفاده از این مسیر نه‌تنها حجم مبادلات دو کشور را افزایش می‌دهد، بلکه تامین پایدار سوخت و کالاهای اساسی افغانستان را نیز تضمین می‌کند و می‌تواند بر ثبات بازار انرژی، به‌ویژه در ولایت هرات، تاثیر مثبت بگذارد.

بر اساس آمار رسمی، در سال گذشته حدود ۶۰ هزار تن کالاهای صادراتی و ترانزیتی از طریق همین مسیر ریلی و گذرگاه مرزی شمتیغ از ایران به افغانستان منتقل شده است.

گذرگاه ریلی خواف–هرات با اتصال شبکه ریلی ایران به غرب افغانستان، نقش مهمی در پیوندهای ترانزیتی منطقه ایفا می‌کند. این مسیر بخشی از کریدور شرقی–غربی است که کشورهای چین، قرغیزستان، تاجیکستان، افغانستان، ایران، ترکیه و اروپا را به‌هم متصل می‌کند.

ایران از بزرگترین شرکای اقتصادی افغانستان است. حجم تجارت میان دو کشور نزدیک به چهار میلیارد دالر در سال است. مسدودشدن بنادر پاکستان به روی بازرگانان افغانستان، روابط تجاری و ترانزیتی با ایران را بیشتر از پیش گسترش می‌دهد.

منابعی در اتاق صنایع و معادن قندهار روز چهارشنبه، هفتم عقرب، به افغانستان اینترنشنال گفتند در دوران جمهوریت، ۳۵۵ کارخانه در پارک صنعتی قندهار فعال بودند و پس از سقوط، ۲۲۵ کارخانه بزرگ و کوچک تعطیل شدند.

تنها ۱۰۰ کارخانه اندکی پس از به‌ قدرت‌ رسیدن طالبان و بقیه در جریان یک سال گذشته تعطیل شدند.

به گفته آن‌ها، «برخی از این کارخانه‌ها متعلق به مقام‌های پیشین بودند که فعالیت خود را متوقف کردند یا ماشین‌آلات‌شان را به ولایات دیگر انتقال دادند.»

صاحبان صنایع گفتند که کمبود برق را نمی‌توانند با جنراتورها جبران کنند، زیرا هزینه‌هایش بالاتر از توان اقتصادی آنها است.

شریف‌الله که صاحب کارخانه تولید لوله بود، گفت: «در این کارخانه حدود یک میلیون دالر سرمایه‌گذاری کرده بودم، اما حالا با کمبود برق مواجهیم. چهار یا پنج ساعت برق در روز برای ما کم است. از این رو، مجبور شدم کارخانه‌ام را تعطیل کنم. در حکومت قبلی، کارخانه‌ها بیشتر از دیگران به برق دسترسی داشتند، اما حالا نیازهای ما نادیده گرفته می‌شود.»

عبدالقدیر، صاحب یک کارخانه‌ در قندهار نیز گفت که کمبود برق باعث شده شماری از کارخانه‌ها از قندهار به ولایت‌های کابل و هرات انتقال یابند.

به گفته او، «در کابل و هرات روزانه بین ۱۴ تا ۱۶ ساعت برق به کارخانه‌ها داده می‌شود، اما به پارک صنعتی ما تنها ۴ ساعت برق می‌رسد. تمام تکیه ما بر برق بند کجکی است، اما در این فصل سال تولید برق آن کاهش می‌یابد.»

عبدالقدیر از اداره طالبان خواست که مشکل نبود برق در پارک صنعتی قندهار را جدی بگیرد.

شماری از صاحبان صنایع گفتند برای حل مشکل برق پارک صنعتی قندهار چندین‌بار تلاش کرده‌ اند تا با هبت‌الله، رهبر طالبان، دیدار کنند، اما موفق به ملاقات با او نشدند.

تارر تاکید کرد که اگر از خاک افغانستان برای حملات علیه پاکستان استفاده شود، اسلام‌آباد حق دفاع از خود را دارد.

تارر در مصاحبه با جیونیوز بیان داشت که طرف طالبان پس از ارائه آن‌چه او «شواهد غیرقابل‌انکار» خواند، از قبول یک دستورکار واحد برای توقف حملات تروریستی و مسئولان آنها امتناع کرده و در نتیجه گفت‌وگوها به بن‌بست رسیده‌اند.

او خودداری نمایندگان طالبان از امضای متن کتبی توافق را «ریاکاری» توصیف کرد و پرسید «آیا این سندی نیست که آنها می‌خواهند از تروریست‌ها حمایت کنند؟»

وزیر اطلاعات پاکستان همچنین اعلام کرد که تجارت مرزی موقتاً بسته می‌ماند و «تصمیم نهایی در چند روز آینده اتخاذ خواهد شد.»

او گفت که در زمینه جنگ متعارف و حتی جنگ نیابتی، پاکستان برتری کامل بر افغانستان دارد.

از سوی دیگر، رسانه‌های نزدیک به طالبان برخلاف اظهارات تارر، هیئت پاکستانی را مسئول شکست مذاکرات معرفی کرده‌ اند و مدعی شده‌ اند که نمایندگان پاکستان پیش از امضای احتمالی توافق‌نامه بهانه‌تراشی کرده و نشست را ترک کرده‌ اند.

اداره طالبان همواره این اتهام را که خاک افغانستان برای فعالیت گروه‌های تروریستی مورد استفاده قرار می‌گیرد، رد کرده است.

تارر گفت که طالبان در توافق بر سر دستورکار واحد برای مقابله با حملات تروریستی و مجازات گروه‌های مسئول ناکام ماندند. او همچنین تاکید کرد که «امید برای تلاش‌های دیپلوماتیک همیشه باقی است»، اما در عین حال هشدار داد که اگر شواهد استفاده از خاک افغانستان ارائه شود، «پاکستان همیشه حق پاسخ برای دفاع از خود را دارد.»

مذاکرات استانبول، پس از امضای موافقت‌نامه میان وزیران دفاع پاکستان و طالبان در دوحه برگزار شد. در نشست دوحه، دو طرف در مورد آتش‌بس و کاهش درگیری و تنش موافقت کردند. اما جزییات و موارد فنی گفت‌وگوها را به نشست استانبول موکول کردند.

پاکستان از طالبان خواسته است که جلو حملات تحریک طالبان پاکستان را بگیرد. اسلام‌آباد همچنان خواستار ضمانت کتبی در خصوص جلوگیری از حملات شبه‌نظامیان شده است.

طالبان گفته است که حملات شبه نظامیان مشکل داخلی پاکستان است و این گروه با میانجی‌گری می‌تواند به اسلام آباد برای گفت‌وگو با تی‌تی‌پی برای پایان دادن به درگیری در خیبرپختونخوا کمک کند.

مقام‌های پاکستانی، از جمله وزیر دفاع، مذاکرات با طالبان پاکستانی را رد کرده و از اداره طالبان افغان خواسته است که جلو حملات این شبه نظامیان را بگیرد که به گفته اسلام آباد، در افغانستان پناهگاه دارند.

او در پاسخ به پرسشی درباره‌ نگرانی سازمان ملل از بن‌بست مذاکرات پس از چهار روز گفت: «بله، البته که نگران‌کننده است.»

مذاکرات چهار روزه‌ نمایندگان طالبان و پاکستان در استانبول که با میانجی‌گری قطر و ترکیه برگزار شد، بدون دستاورد بوده و به بن‌بست خورده است.

پس از شکست مذاکرات، وزیر دفاع پاکستان طالبان را تهدید به «نابودی» کرد و گفت که طالبان را دوباره به کوه‌های توره‌بوره خواهند فرستاد.

طالبان تاکنون به این اظهارات واکنش نشان نداده‌، اما معاون وزارت داخله‌ طالبان روز گذشته پس از ناکامی مذاکرات گفت: «پاکستان باید از سرنوشت شوروی، امریکا و بریتانیا در افغانستان درس بگیرد.»

این وزارت افزود که اموال سرقت‌شده، شامل طلا به ارزش شش‌ هزار دالر امریکایی از کابل، ۱۵۰‌ هزار افغانی طلا از یک زرگری در پروان و ۳۰۰ دالر از یک صراف در پلخمری است.

فرماندهی امنیه طالبان در بغلان، گفته است که افراد بازداشت‌شده دزدان حرفه‌ای‌ اند و پیش از این نیز در کشورهای دیگر سرقت کرده بودند.

فرماندهی امنیه‌ طالبان در بغلان افزوده است که افراد مظنون در تحقیقات ابتدایی اعتراف کرده‌اند و تلاش‌ها برای شناسایی سایر اعضای این شبکه و بازیابی اموال سرقت‌شده همچنان ادامه دارد.