کلستر جهانی حفاظت، شبکهای از سازمانهای غیردولتی بینالمللی میگوید که افغانستان با یکی از شدیدترین بحرانهای بشردوستانه جهان درگیر است. به گفته این نهادها، بازگشت اجباری مهاجران و بلایای طبیعی در سال جاری این بحران را نسبت به سال گذشته تشدید کرده است.
این نهاد روز جمعه، نهم عقرب گزارش داد که بحرانهایی چون بازگشت گسترده مهاجران و تاثیرات شدید تغییرات اقلیمی در افغانستان جای درگیریها را بهعنوان عامل اصلی آوارگی گرفته و وضعیت انسانی کشور را وخیمتر ساختهاند.
در گزارش کلستر جهانی حفاظت آمده است که در سال جاری میلادی بیش از دو میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان اخراج شدهاند و کاهش ۴۷ درصدی بودجه بشردوستانه امریکا سبب تعلیق برنامههای پاکسازی ماین و تعطیلی مراکز خدماتی شده است.
طبق این گزارش، بلایای طبیعی تنها در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ بیش از پنج میلیون نفر را تحت تاثیر قرار داده و اجرای قانون امر به معروف طالبان، محدودیتهای بیشتری را بر زنان و دختران تحمیل کرده است.
فقر و ناامنی غذایی، تکرار بلایای طبیعی، نقض سیستماتیک حقوق بشر و محدودیتهای شدید بر آموزش، اشتغال و مشارکت عمومی از جمله بحرانهای جاری در افغانستان عنوان شدهاند.
در گزارش تاکید شده که اقلیتهای قومی و مذهبی، افراد دارای معلولیت و بیجاشدگان داخلی با چالشهای جدی روبهرو هستند و موانع اداری و محدودیتهای طالبان ظرفیت گسترش عملیات امدادی را کاهش داده است.
در این گزارش آمده است: «پاسخگویی موثر مستلزم افزایش فوری بودجه برای احیای برنامههای تعلیقشده و گسترش خدمات برای بازگشتکنندگان است.»
این سازمان از شرکای بینالمللی خواسته است تا برای کاهش محدودیتهای عملیاتی و تقویت حمایتهای مبتنی بر جامعه در مناطق پذیرای بازگشتکنندگان، تمرکز بیشتری داشته باشند.
در گزارش همچنین آمده است که خشونت مبتنی بر جنسیت، کار کودکان، تبعیض، محرومیت از منابع، محدودیت در رفتوآمد و وجود ماینها و دیگر مواد منفجره باقیمانده از جنگ، از مهمترین خطرات حفاظتیاند که نیازمند توجه فوری هستند.
وی روز جمعه در گفتوگو با شبکه جیونیوز افزود: «روابط صلحآمیز با همسایه تنها زمانی ممکن است که حمایت از تحریک طالبان پاکستان بهطور کامل پایان یابد.»
به گفته او، نفوذ از خاک افغانستان همچنان ادامه دارد و تا زمانی که این وضعیت تغییر نکند، اجرای هرگونه توافق میان دو کشور ممکن نیست.
خواجه آصف تاکید کرد: «بزرگترین مطالبه پاکستان این است که نفوذ تروریستی از افغانستان متوقف شود.»
اظهارات وزیر دفاع پاکستان در حالی مطرح میشود که سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، روز گذشته در نشستی در کابل، گفت که موضوع تحریک طالبان پاکستان یک «مسئله داخلی پاکستان» است و باید در داخل آن کشور حل شود.
حقانی افزود که طالبان «تانک، توپ و طیاره» ندارد، اما عزم راسخ برای دفاع از کشور در برابر تجاوز را خارجی دارد.
وزیر داخله طالبان با اشاره به تهدیدهای اخیر اسلامآباد گفت که کشورها باید از سرنوشت شوروی، ناتو و امریکا عبرت بگیرند.
او افزود که برخی افراد در پاکستان به جنگ دامن میزنند.
آقای فایق در نشست روز پنجشنبه مجمع عمومی سازمان ملل از گزارش اخیر ریچارد بنت درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان استقبال کرد و گفت که این کشور در مرکز یکی از شدیدترین بحرانهای حقوق بشری جهان قرار دارد.
او با استناد به گزارش گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل تاکید کرد که زنان و دختران در افغانستان با آزار و تبعیض جنسیتی مواجهاند و دیگر گروهها از جمله خبرنگاران و نیروهای حکومت پیشین نیز در شرایط دشواری زندگی میکنند.
آقای فایق همچنین نسبت به روند مدرسهسازی و وضعیت نظام آموزشی ابراز نگرانی کرد و گفت طالبان مکاتب را به مراکز تبلیغ ایدئولوژیک تبدیل کرده و آموزش دینی را جایگزین آموزش مدرن کرده است.
نماینده افغانستان در سازمان ملل از کاهش حمایت بینالمللی از فعالیتهای بشردوستانه ابراز نگرانی کرده و افزود که این اقدامات موجب فلج شدن سازمانهای زنان شده است.
او افزود که جامعه جهانی نباید روابط خود با طالبان را عادی کند و از کشورهای منطقه خواست تا از حقوق بشر در افغانستان حمایت کنند. آقای فایق هشدار داد که وضعیت کنونی افغانستان پیامدهای جدی برای امنیت منطقه دارد.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در این نشست با ارائه گزارشی گفته که افغانستان در حال تجربه «شدیدترین و نظاممندترین حمله به برابری جنسیتی در زمان ما» است.
تاجالدین ایوالی، نماینده این سازمان در افغانستان در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس تاکید کرده است که تامین بودجه و فراهم کردن امکان دسترسی کارکنان پزشکی زن، میتواند جان انسانها را نجات دهد و آینده کودکان را حفظ کند.
او افزوده است که باوجود چالشهای بزرگ در افغانستان یونیسف همه روزه برای سلامت مردم تلاش میکند. آقای ایوالی گفته که در سال جاری میلادی به بیش از ۴۸۰ هزار کودک مبتلا به سوءتغذیه شدید، امکانات درمان فراهم شده است.
برنامه جهانی غذا در ماه سنبله امسال اعلام کرد که نزدیک به ۵ میلیون مادر و کودک در افغانستان دچار سوءتغذیهاند و بحران گرسنگی در افغانستان نیز درحال عمیقتر شدن است.
بر اساس ارقام سازمان ملل، هر ۱۰ ثانیه یک کودک در افغانستان دچار سوءتغذیه میشود.
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، روز جمعه ۹ عقرب، در یک نشست خبری گفت کشورش انتظار دارد دور بعدی مذاکرات که قرار است ششم نوامبر در استانبول برگزار شود، «به نتیجهای سازنده» برسد.
دومین دور مذاکرات دو طرف پنجشنبه بدون نتیجه پایان یافت. با این حال، دو طرف به تمدید آتشبس موافقت کردند.
وزارت خارجه ترکیه اعلام کرد که پاکستان و طالبان در مورد ادامه آتشبس به توافق کلی رسیدند. در بیانیه آمده است که دو طرف درباره سازوکار حفظ آتشبس، مذاکرات خود را در ۶ نوامبر (۱۵ عقرب) از سر خواهند گرفت.
آقای اندرابی افزود: «پاکستان با نیت مثبت و روحیه همکاری در این گفتوگوها که از بیستوپنجم اکتبر آغاز شد، شرکت کرد.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان تاکید کرد که این گفتوگوها در آغاز برای دو روز برنامهریزی شده بود، اما آنان در تلاش برای رسیدن به توافق، مذاکرات را تا چهار روز ادامه دادند.
اندرابی افزود که اسلامآباد بدون تغییر در موضع خود مبنی بر اینکه «خاک افغانستان نباید برای اقدامات تروریستی علیه پاکستان استفاده شود»، با طالبان وارد تعامل شد.
او گفت که پاکستان به دنبال تشدید تنش نیست، اما انتظار دارد طالبان افغان به تعهدات خود در برابر جامعه جهانی عمل کند و نگرانیهای امنیتی مشروع این کشور را با اقدامهای مشخص و قابل راستیآزمایی علیه تحریک طالبان پاکستان و جداییطلبان بلوچ برطرف سازد.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان افزود که کشورش در چهار سال گذشته بارها از طالبان افغان خواسته است علیه گروههای تروریستی فعال در خاک افغانستان «اقدامهای قاطع و مؤثر» انجام دهد.
به گفته او، پاکستان بارها اطلاعات معتبر درباره حضور رهبران تحریک طالبان پاکستان و گروههای جداییطلب بلوچ را در افغانستان در اختیار مقامهای طالبان قرار داده، اما «با وجود اطمینانهای مکرر گذشته، حملات از خاک افغانستان به پاکستان افزایش یافته است.»
اندرابی گفت که طالبان به خواستهای مشروع این کشور بیاعتنا بوده است.
او افزود که نیروهای پاکستانی «به تحریکات مرزی که با هدف بیثبات کردن منطقه و تسهیل فعالیتهای تروریستی انجام شد، قاطعانه پاسخ دادند» و هشدار داد در صورت تکرار چنین اقدامات، پاسخ پاکستان نیز قاطع خواهد بود.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان تاکید کرد که پاکستان همواره خواهان افغانستانی «صلحآمیز، باثبات، متحد و برخوردار از رفاه» بوده است.
او گفت: «پس از تسلط طالبان بر کابل در اگست ۲۰۲۱، ما انتظار داشتیم که چشمانداز صلح و همکاری منطقهای تقویت شود. به همین منظور، با وجود نگرانیهای امنیتی، پاکستان ابتکارهای متعددی برای کمک به افغانستان انجام داده و تسهیلاتی ویژه در زمینه بازرگانی ترانزیتی فراهم کرده است.»
به گفته اندرابی، اسلامآباد سطح روابط دیپلوماتیک خود با کابل را از کاردار به سفیر ارتقا داده و با گسترش طرح اقتصادی چین و پاکستان به افغانستان موافقت کرده است.
با این حال، طالبان همواره تاکید کرده است که مساله تحریک طالبان پاکستان، مشکل داخلی این کشور است. سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، پنجشنبه گفت که مشکل تیتیپی باید در داخل پاکستان حل شود.
سخنگوی طالبان روز گذشته گفت که اداره طالبان خواهان روابط مثبت با پاکستان است. ذبیحالله مجاهد، افزود که مذاکرات استانبول «روند پیچیدهای داشت» و با این توافق پایان یافت که دو طرف دوباره دیدار کنند و درباره مسائل باقیمانده گفتوگو کنند.
