گزارشها از دیدار ماه گذشته مقامهای دولت دونالد ترامپ با یک مقام تحریمشده روس و تهیه نقشهای ۲۸ بندی برای پایان دادن به جنگ اوکراین، موجی از نگرانی و سردرگمی در واشینگتن، کییف و پایتختهای اروپایی ایجاد کرده است. گفته میشود که این طرح امتیازهای گستردهای به مسکو میدهد.
خبرگزاری رویترز روز شنبه اول قوس به نقل از منابع متعدد نوشت نشست محرمانه مقامهای دولت ترامپ با کریل دیمیتریِف، رئیس «صندوق سرمایهگذاری مستقیم روسیه» و از نزدیکان ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور این کشور، در پایان ماه اکتبر در میامی برگزار شده است.
آقای دیمیتریِف از سال ۲۰۲۲ در فهرست تحریمهای ایالات متحده قرار دارد و شهروندان امریکایی براساس قانون از هرگونه تعامل مالی با او منع شدهاند.
مقامهای امریکایی گفتهاند دولت ترامپ با صدور یک معافیت ویژه، ورود او را به امریکا ممکن کردهاند.
در این نشست که با حضور استیو ویتکاف، نماینده ویژه دولت ترامپ و جرد کوشنر، داماد رئیسجمهور امریکا برگزار شد، پیشنویس یک «طرح ۲۸ بندی» برای توقف جنگ اوکراین تهیه شده است.
افشای این طرح که خبر آن این هفته برای نخستین بار از سوی رسانه اکسیوس منتشر شد، مقامهای ارشد دولت امریکا، دیپلوماتهای خارجی و متحدان اروپایی را غافلگیر کرده و باعث «گیجی و نگرانی» در واشینگتن و پایتختهای اروپایی شده است.
بر اساس این طرح، اوکراین باید منطقه دونباس را واگذار کند، نیروهای ارتش خود را به ۶۰۰ هزار نفر کاهش دهد و با شناسایی عملی کریمه، لوهانسک و دونتسک بهعنوان مناطق تحت کنترول روسیه، موافقت کند.
این در حالی است که حدود یک میلیون نیروی اوکراینی اکنون در خط مقدم در حال دفاع از بیش از هزار کیلومتر جبهه مرزیاند.
کییف این طرح را «بهشدت متمایل به منافع روسیه» خواند و ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، تاکید کرد که «هرگز منافع اوکراین را معامله نمیکند».
دیدارهای مکرر با دیمیتریف
منابع مطلع گفتهاند دیمیتریِف در سال جاری بارها با ویتکاف ملاقات کرده و یکی از کانالهای اصلی مسکو برای گفتوگو با واشینگتن بوده است.
هنوز روشن نیست کدام درخواستهای روسیه مستقیما از سوی دیمیتریِف وارد طرح شده است.
به گفته منابع آگاه، رستم عمروف، وزیر دفاع پیشین و دبیر شورای امنیت اوکراین، اوایل هفته جاری در میامی با ویتکاف دیدار کرده و در جریان کلیات این طرح قرار گرفته است.
امریکا نسخه اولیه طرح را ابتدا از طریق دولت ترکیه به اوکراین تحویل داده و سپس در کییف آن را رسما ارائه کرده است.
عمروف گفته نقش او صرفا «فنی» بوده و وارد محتوای طرح نشده است.
در واشینگتن، بسیاری از مقامهای ارشد وزارت خارجه و شورای امنیت ملی از روند تهیه این طرح بیخبر بودهاند.
حتی کیت کلگ، نماینده ویژه امریکا در امور اوکراین که مسئول گفتوگوهای رسمی با کییف بود، از این فرآیند کنار گذاشته شده است.
یک مقام امریکایی گفت مارکو روبیو، وزیر خارجه، «بعدا» در جریان طرح قرار گرفته اما منابع دیگر این گزارش را رد کرده و گفتند «هیچکس در وزارت خارجه از آن اطلاع نداشت».
راجر ویکر، رئیس جمهوریخواه کمیته نیروهای مسلح سنا، این طرح را «مشکلدار» خوانده و گفته است: «نمیتوان از اوکراین خواست سرزمین خود را به یکی از خشنترین جنایتکاران جنگی جهان واگذار کند.»
در همین حال کارشناسان هشدار میدهند که مسکو این سند را «مبنایی برای مطالبه امتیازهای بیشتر» میبیند.
پوتین ۳۰ عقرب گفت که طرح پیشنهادی «میتواند پایهای برای توافق آینده باشد».
نگرانیهای اطلاعاتی در مورد دیمیتریف
در سطح اطلاعاتی، نگرانیهایی درباره نقش دیمیتریِف مطرح شده است. او در گذشته نیز تلاش کرده بود با استفاده از صندوق سرمایهگذاری روسیه به سیاستگذاران غربی نزدیک شود.
در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، دیمیتریِف در تماسهایی با اریک پرنس و دیگر نزدیکان رئیسجمهور، برای «تنظیم روابط واشینگتن-مسکو» نقشآفرینی کرده بود.
دیمیتریِف در سفر اخیر خود به میامی علاوه بر دیدار با ویتکاف و کوشنر، با آنا لونا، نماینده جمهوریخواه کنگره، نیز ملاقات کرده و درباره «توسعه روابط تجاری امریکا-روسیه» گفتوگو کرده است.
این ملاقاتها حساسیت نهادهای اطلاعاتی امریکا را افزایش داده است.
تصاویر منتشرشده از خبرگزاری دولتی روسیه نشان میدهد لونا در این نشست «جعبه شکلات با تصویر پوتین» دریافت کرده است.
این نشست در هتل فاِنا در ساحل میامی برگزار شده است. هتلی متعلق به شرکت اکسس اینداستریز که صاحبان آن از چهرههای شناختهشده نزدیک به محافل اقتصادی روسیه اند و در پروژههای تجاری مشترکی با شرکت ویتکاف فعالیت دارند.
در حالیکه ترامپ گفته است انتظار دارد زلنسکی «تا روز شکرگزاری» طرح صلح را امضا کند، امریکا به کییف هشدار داد در صورت مخالفت با طرح، «احتمال کاهش و قطع کمکهای نظامی» وجود دارد.
این نماینده جمهوریخواه مجلس نمایندگان امریکا روز جمعه ۳۰ عقرب در بیانیهای که در شبکههای اجتماعی منتشر کرد، از استعفای خود خبر داد. او جزئیات بیشتری درباره علت این تصمیم ارائه نکرد، اما این تصمیم پس از آن خبرساز شد که اختلافات او با دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، بهصورت علنی آشکار شد.
خانم گری، در بیانیه منتشرشده در شبکههای اجتماعی متن مفصلی درباره کنارهگیری خود ارائه داد و نوشت با پایان دوره کاریاش در پنجم جنوری از کنگره خارج خواهد شد. او در این پیام اشاره مستقیمی به تنش اخیر با رئیسجمهور ترامپ نکرده، اما زمانبندی کنارهگیری باعث شده تحلیلگران آن را با اختلافاتش با رئيسجمهور مرتبط بدانند.
ساعاتی پس از اعلام این استعفا، دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا در گفتوگویی با شبکه ایبیسینیوز گفت اعلام کنارهگیری تیلور گرین از مجلس نمایندگان «خبر بسیار خوبی برای کشور» است. او در پاسخ به پرسشی که آیا قبلا از تصمیم این قانونگذار اطلاع داشته یا خیر گفت:«اطلاعی نداشتم و این تصمیم درستی است که گرفته شده است.»
تهدیدهای امنیتی علیه تیلور گرین
اختلاف میان تیلور گرین و دونالد ترامپ پس از ماهها تنش سیاسی، در هفتههای گذشته علنی و گستردهتر شده است.
خانم گرین که نماینده جمهوریخواه جورجیا و از متحدان سابق ترامپ است، اعلام کرده بود که پس از اظهارات شدید رئیسجمهور امریکا علیه او، چند شرکت امنیتی خصوصی درباره «خطر برای امنیت شخصیاش» به او هشدار دادهاند.
او گفت موجی از تهدیدها علیه او شکل گرفته که «از سوی قدرتمندترین مرد جهان تحریک میشود»؛ فردی که زمانی او از نزدیکترین حامیانش در جریان کارزار انتخاباتی بهشمار میرفت.
این تنشها پس از آن شدت گرفت که ترامپ در یک پست در شبکه اجتماعی تروثسوشیال، حمایت خود از تیلور گرین را پس گرفت و او را «دیوانه پرحرف» و «ننگی برای حزب جمهوریخواه» توصیف کرد.
او همچنین تهدید کرده بود در انتخابات میاندورهای آینده از رقیب تیلور گرین حمایت خواهد کرد. تیلور گرین در واکنش گفته بود ادبیات تهاجمی علیه او در گذشته چندبار به صدور حکم محکومیت برای افرادی انجامیده که تهدیدهای مشابهی مطرح کرده بودند.
به نوشته نشریه هیل، اصلیترین ریشه اختلاف به موضوع انتشار اسناد جفری اپستین بازمیگردد. تیلور گرین از جمله چهار جمهوریخواهی بود که در اقدامی کمسابقه با دموکراتها همراه شد تا دادخواستی برای الزام وزارت دادگستری به انتشار کامل اسناد ارائه کند؛ اقدامی که ترامپ آن را «فریب اپستین» نامید.
اختلاف نظر آنها همچنین به مسائل داخلی و سیاست خارجی کشیده شد؛ از جمله انتقاد تیلور گرین از افزایش هزینه بیمههای درمانی، مخالفت با سیاستهای مهاجرتی دولت و موضع او در مخالفت با کمک امریکا به اوکراین و توصیف بحران غزه بهعنوان «نسلکشی».
نشریه هیل گزارش داده بود که شکاف میان ترامپ و تیلور گرین در هفتههای گذشته آشکار و چندلایه شده است.