رسانه‌ آلمانی: طالبان به قنسولگری افغانستان در بُن دسترسی کامل ندارد

این کمیته امروز جمعه، ۷ قوس در حساب کاربری خود در اکس نوشته است که در تحقیقات انجام شده درباره خروج دولت بایدن از افغانستان در فاصله سال های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴، خلأهای جدی در روند بررسی سوابق شهروندان افغان شناسایی شده است.

در بخش ویژه این گزارش درباره روند راستی‌آزمایی، گفته شده است که چالش‌های قنسولی در میدان هوایی حامد کرزی، از جمله نبود اسناد و نبود سیستم ثبت داده، به روندی معیوب در بررسی سوابق انجامیده است که هزاران نفر را پس از پایان عملیات تخلیه در وضعیت نامعلوم قرار داده است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا، ساعاتی پس از حمله یک شهروند افغان به دو سرباز گارد ملی، روند پذیرش افغان ها را متوقف کرد و جو بایدن را متهم کرد که ده ها هزار افغان را بدون ارزیابی کافی وارد امریکا کرده است.

به نظر می‌رسد که کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان ایالات متحده، تصمیم با بازنشر این گزارش را همزمان با انتقاد ترامپ از بایدن و معاون او کامالا هریس گرفته که آن را به کوتاهی در برابر امنیت ملی امریکا در زمان انتقال افغانها متهم کرده است.

در این گزارش آمده است که دولت امریکا در جریان تخلیه «هیچ تصویری نداشت که آیا افرادی که تخلیه می‌شدند تهدید به شمار می‌روند یا نه». کارمند دیگری روایت کرده است که یک هواپیما پس از آن که در جریان بررسی ثانوی، چند نفر از مسافران علامت سرخ گرفته‌اند، دوباره به کابل برگشته است. به نوشته گزارش، در مورد دومی هواپیما اجازه یافته است به یک کشور ثالث برود.

در این گزارش به نقل از کارمندان میدان هوایی کابل آمده است که پنج نفر از مسافران پاسپورت های امریکایی در دست داشتند که متعلق به خودشان نبوده است.

گزارش در ادامه توضیح می‌دهد که مشکل اسناد و هویت تنها به مرحله سوار شدن در کابل محدود نمانده و پس از خروج از افغانستان نیز ادامه یافته است. به گفته گریتا هولتز، سفیر امریکا در دوحه، شمار قابل توجهی از افغان‌های تخلیه شده بدون «هیچ نوع مدرک واقعی شناسایی» وارد قطر شدند. او شهادت داده است که در بسیاری از خانواده ها فقط یک عضو دارای مدرک امریکایی بوده و بقیه وابسته‌ها بدون مدارک رسمی همراه شده‌اند.

در بخش دیگری از گزارش به نابودی عمدی اسناد در سفارت امریکا در کابل اشاره شده است. یک کارمند وزارت خارجه امریکا گفته است پس از رسیدن طالبان به دروازه سفارت، پاسپورت‌ها و برچسب‌های ویزا را در ظرف‌های پلاستیکی جمع کرده‌اند و در نهایت، رهبری سفارت تصمیم گرفته است پاسپورت‌ها را بسوزاند تا به دست طالبان نیفتد. در نتیجه، پاسپورت‌ها و ویزاهای متعلق به شهروندان امریکا، اتباع کشورهای ثالث و متقاضیان ویزای مهاجرت ویژه از بین رفته است و بسیاری از کسانی که باید تخلیه می‌شدند عملا بدون مدرک باقی مانده‌اند.

گزارش می‌افزاید که وزارت خارجه برای رفع کمبود اسناد، راهکاری موسوم به «پاسپورت ورودی» را به کار گرفته است؛ بر اساس این طرح، برای گروهی از افغان‌های واجد شرایط نامه‌های الکترونیکی فرستاده شده که به آنان وعده می‌داد با نشان دادن این ایمیل می‌توانند به میدان هوایی راه یابند. در متن گزارش آمده است که این پاسپورت‌های ورودی به‌سرعت جعل شده و گروه‌هایی که واجد شرایط تخلیه نبودند نسخه‌های جعلی آن را تهیه کردند. به گفته یک کارمند وزارت خارجه، این طرح «نه تنها مشکل را حل نکرد، بلکه باعث شد جمعیت متقلب بیشتری به میدان هوایی هجوم بیاورد» و تشخیص افغان‌های واقعاً واجد شرایط را دشوارتر کند.

بازرس ویژه وزارت خارجه نیز در ارزیابی خود نتیجه گرفته است که سیستم تشخیص و شناسایی وزارت خارجه در جریان این عملیات ناکام مانده بود.

در متن گزارش آمده است که این وضعیت، هم نیروهای امریکایی و هم کارمندان وزارت خارجه را در معرض تهدید مستقیم قرار داده و در نهایت به حمله مرگبار داعش خراسان در دروازه «ابِی گیت» انجامیده است. حمله ای که در آن ۱۳ نظامی امریکایی و بیش از ۱۷۰ غیرنظامی افغان کشته شدند و ده ها تن دیگر زخم برداشتند.

گزارش ادعا می کند که پس از خروج، امنیت ملی امریکا تضعیف شده، افغانستان بار دیگر به «پناهگاه گروه‌های تروریستی» بدل شده و اعتبار امریکا در جهان آسیب دیده است.

در گزارش نقل شده است که یک مقام ارشد ضدتروریزم در شورای امنیت ملی، روند تخلیه را یک قطار آهسته‌السیر به‌سوی حادثه توصیف کرده و گفته است از دید او ناکامی قطعی بوده، هرچند تنها پرسش این بوده که شدت این ناکامی چقدر خواهد بود.

هرچند این گزارش سال گذشته تکمیل شده، اما کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا آن را امروز منتشر کرده است. این نهاد در حالی این گزارش را بازنشر کرده که روز چهارشنبه عبدالرحمان لکنوال، شهروند افغان، در واشنگتن دی‌سی به دو سرباز گارد ملی امریکا حمله کرد و دست‌کم یک تن بر اثر شدت جراحات درگذشت.

بسیاری از مهاجران افغان که در سال‌های اخیر به امریکا رفته‌اند، این روزها از آنچه «موج افغان‌هراسی» می‌خوانند ابراز نگرانی کرده‌اند و می‌گویند که فضای عمومی پس از این رویداد برای جامعه افغان‌های مقیم امریکا دشوار شده است.

هفته گذشته نیز وزیر خارجه هند با نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت افغانستان، در دهلی‌نو دیدار کرده و درباره گسترش تجارت، اتصال و روابط مردمی گفت‌وگو کرده بود.

در ماه‌های اخیر، هند چندین محموله مواد غذایی را نیز برای خانواده‌های آسیب‌دیده از زمین‌لرزه در ولایت‌های بلخ، سمنگان و بغلان به افغانستان ارسال کرده است.

اخیرا اختلافات میان طالبان و پاکستان منجر به توقف واردات دارو از این کشور به افغانستان شده است. طالبان گفته است نیازی به واردات دارو از پاکستان ندارد و از منابع دیگر در پی واردات دارو به افغانستان است.

این جنبش بر دسترسی آزاد زنان به عدالت و خدمات حمایتی، ترویج آموزش برای تغییر نگرش‌های خشونت‌زا، مشارکت زنان در تصمیم‌گیری و ایجاد مراکز امن برای زنان خشونت‌دیده تأکید کرده است.

در این اعلامیه همچنین محرومیت زنان از آموزش، کار و مشارکت اجتماعی شکلی از خشونت سیستماتیک دانسته شده و از نهادهای مختلف خواسته شده تا برای محو خشونت علیه زنان همکاری کنند.

این جنبش گفته است که مبارزه برای عدالت جنسیتی را ادامه خواهد داد.

از اگست ۲۰۲۱ که طالبان در افغانستان مسلط شد،این گروه بر زنان در افغانستان محدودیت‌های گسترده وضع کرده‌ است. آموزش دختران در مقاطع متوسطه و دانشگاه متوقف شده، کار زنان در اداره‌ها و بسیاری از نهادهای غیردولتی ممنوع شده و رفت‌وآمد آنان بدون محرم محدود شده است.

طاهر اندرابی، روز جمعه، ۷ قوس در یک نشست خبری هفتگی گفت: «آتش‌بسی که میان پاکستان و افغانستان برقرار شده، به معنای آتش‌بس سنتی میان دو حکومت متخاصم در یک وضعیت جنگی یا درگیری نیست. بلکه به این معناست که هیچ حمله تروریستی از سوی گروه‌های تروریستی نیابتی مورد حمایت افغانستان علیه پاکستان صورت نگیرد.»

سخنگوی وزارت خارجه پاکستان می‌گوید به‌رغم مفاد آتش‌بس که مبتنی بر توقف حملات «تروریستی» تحریک طالبان پاکستانی، جدایی‌طلبان بلوچ و شهروندان افغان در داخل پاکستان بوده است، با آن‌هم «حملات بزرگ تروریستی» در خاک پاکستان رخ داده است.

او ادامه داد: «اگر شهروندان افغان حمله کنند، همان‌گونه که در اسلام‌آباد و مکان‌های دیگر انجام دادند، نمی‌توانیم درباره آتش‌بس خوش‌بین باشیم.»

پاکستان با ادعای هدف قرار دادن مواضع شبه‌نظامیان ضدپاکستان در داخل خاک افغانستان، در اوایل ماه اکتوبر امسال مناطقی در کابل و پکتیکا را بمباران کرد؛ اقدامی که به تشدید درگیری‌های مرزی میان کابل و اسلام‌آباد انجامید و ده‌ها کشته از هر دو طرف برجای گذاشت.

هرچند آتش‌بس میان پاکستان و اداره طالبان با میانجی‌گری قطر و ترکیه در دوحه در ماه اکتبر بر قرار شد؛ اما پاکستان با اشاره به تداوم حملات در خاک این کشور می‌گوید که آتش‌بس برقرار نیست.

این در حالی‌ست که اخیرا چندین غیرنظامی در خوست، پکتیکا و کنر در پی حملات هوایی منسوب به پاکستان کشته شدند. هرچند اسلام‌آباد مسئولیت این حملات را برعهده نگرفته، اما طالبان هشدار داده است که به‌موقع پاسخ حملات پاکستان را خواهد داد.

محمود سیادت از تعلل ایران برای سرمایه‌گذاری در بازار افغانستان انتقاد کرد و گفت که این کشور در حال از دست دادن یک «فرصت تاریخی» در افغانستان است.

او روز جمعه، ۷ قوس، با اشاره به تسریع سرمایه‌گذاری‌ها از سوی شرکت‌های قطری، ترکیه‌ای و چینی در بازار افغانستان، گفت که حتا کشورهایی چون اوزبیکستان که قبلا حضور نداشتند، اکنون در ولایت‌های شمالی افغانستان فعال شده‌اند.

آقای سیادت اصلی‌ترین مانع سد راه حضور کم‌رنگ شرکت‌های ایرانی در بازار افغانستان را «مالیات بر صادرات خدمات و فقدان حمایت‌های دولتی [ایران]» عنوان کرد و گفت: «صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران در افغانستان جایگاهی ندارد و فعالان اقتصادی پس از بازگشت مشمول مالیات و جریمه می‌شوند.»

به گفته آقای سیادت، این مانع باعث شده است تا بسیاری از فعالان اقتصادی ترجیح دهند فعالیت خود را ثبت نکنند.

رئیس اتاق بازرگانی ایران و افغانستان خواستار تشکیل دفتر بازرگانی در کابل برای ارائه مشاوره به سرمایه‌گذاران ایرانی شد. او همچنین سرمایه‌گذاری در مناطق آزاد دوغارون و سیستان را نیز به عنوان یک راه‌حل دیگر برای تقویت حضور ایران در بازار افغانستان عنوان کرد.

افزون بر آن، استاندار خراسان رضوی نیز گفته است که ایران علاقمند به تامین بخشی از نیازها از طریق افغانستان است. غلام حسین مظفری گفته است که گوشت تولیدی افغانستان ارگانیک، باکیفیت و با قیمت مناسب است و به‌زودی واردات گوشت از این کشور نیز انجام خواهد شد.

آقای مظفری پس از سفری به هرات و دیدار با والی طالبان در این ولایت گفته است که در این دیدار طیف وسیعی از همکاری‌های اقتصادی، سرمایه‌گذاری و تجارت مورد بررسی قرار گرفته و پیشنهاد تاسیس شرکت سهامی زراعی مشترک ایران و افغانستان از سوی بخش خصوصی دو کشور ارائه شده است.