سازمان ملل: توفانهای شنی و گرد و غبار در افغانستان ۲۰ درصد افزایش یافته است
برنامه توسعه ملل سازمان ملل اعلام کرد که در دو دهه گذشته توفانهای شنی و گرد و غبار در افغانستان ۲۰ درصد افزایش یافته است. این نهاد گفت جنوب و غرب افغانستان بهشمول هرات، فراه، نیمروز و قندهار سالانه بیش از ۵۰ روز توفان شنی و بادهای تند توام با گرد و غبار را تجربه میکنند.
برنامه توسعه سازمان ملل متحد روز جمعه ۱۴ قوس در گزارشی نوشت توفان شن و گرد و غبار در دشتهای شمال افغانستان مثل بلخ و جوزجان ۳۰ روز ادامه مییابند.
افزایش توفانهای شنی و بادهای تند همراه با گرد و غبار با خشکسالیهای طولانیمدت و از بین رفتن پوشش گیاهی در این مناطق مرتبط است.
سازمان ملل میگوید میانگین دما از سال ۱۹۵۰ تاکنون ۱.۸ درجه سانتیگراد افزایش یافته است. پیشبینی میشود که تا سال ۲۱۰۰ میلادی، دمای هوا به ۶.۴ درجه سانتیگراد برسد.
همزمان میزان بارندگی در مناطق خشک ۳۰ درصد کاهش یافته و پوشش جنگلی نیز به کمتر از ۲ درصد رسیده است. بیش از ۶۰ درصد علفچرها تحت تاثیرات منفی تغییرات اقلیمی قرار گرفته و به افزایش توفانهای شنی و گرد و غبار کمک کرده است.
افغانستان یکی از ۱۰ کشور آسیبپذیر در برابر تغییرات اقلیمی در جهان است.
برنامه توسعه ملل متحد تاکید کرده است که ساکنان سراسر آسیا و اقیانوسیه به شدت از تغییرات اقلیمی متاثر شدهاند. خشکسالی افزایش یافته و پوشش گیاهی در این مناطق کمتر شده است.
در دهههای اخیر دستکم ۷۷ درصد از زمینهای جهان خشکتر شده و امروزه مناطق کاملا خشک در کره زمین به ۴۰.۶ درصد رسیده است. تعداد افرادی که در مناطق خشک زندگی میکنند، دو برابر شده و به ۲.۳ میلیارد نفر رسیده است.
سازمان ملل تخمین زده است که ساکنان مناطق خشک تا سال ۲۱۰۰ به پنج میلیارد نفر خواهد برسد.
سازمان ملل میگوید با جوامع در شرق افغانستان برای کاشت درختان مقاوم در برابر خشکسالی احیای زمینهای تخریبشده همکاری میکند. همچنین اقداماتی را روی دست دارد که تابآوری اقلیمی در افغانستان را تقویت کرده و پوشش گیاهی را افزایش میدهد.
سازمان ملل همچنین در حال گسترش انرژی خورشیدی برای شفاخانهها، مکاتب و کسبوکارهای کوچک در افغانستان است تا مردم به جای هیزم و سوخت گرانقیمت به برق قابل اعتماد اتکا کنند.
وزارت خارجه استرالیا اعلام کرد که برای پاسخگو کردن طالبان بهدلیل سرکوب زنان و دختران، یک چارچوب مستقل اعمال تحریم برای دستکم ۱۴۰ فرد و نهاد طالبان ایجاد کرده است.
استرالیا نخستین کشور جهان است که چارچوب تحریمها علیه طالبان را به گونه مستقل در قانون ملی خود گنجانده است.
وزارت خارجه استرالیا گفته است که این چارچوب به دلیل سرکوب جاری زنان و دختران، گروههای اقلیت و همه مردم افغانستان، توسط طالبان از آگست ۲۰۲۱ تاکنون، ایجاد شده است.
این چارچوب ١۴٠ فرد و نهاد طالبان را که پیش از این در فهرست تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار داشتهاند، هدف قرار داده است.
به گفته وزارت خارجه استرالیا، این کشور تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل را با وارد کردن آنها به قانون تحریمهای خود، اجرا میکند.
در این چارچوب محدودیتهایی در زمینه ارائه سلاح، خدمات، آموزش و مشورت، یا فعالیتهای تجاری با افراد و نهادهای مربوطه طالبان، و ممنوعیت سفر افراد تحریم شده، در نظر گرفته شده است.
همزمان با اجراییشدن این چارچوب، وزارت خارجه استرالیا در این بیانیه گفته است: «ما تحریمهای مالی و ممنوعیت سفر را بر چند تن از اصطلاحا وزیران طالبان و رئیس دستگاه قضایی آن، وضع کردهایم. دلیل این اقدام، نقش آنها در سرکوب زنان و دختران و تضعیف اداره سالم و حاکمیت قانون است.»
محمد خالد حنفی، وزیر امر به معروف طالبان، ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، و عبدالحکیم حقانی، رئیس محکمه عالی طالبان، شامل این فهرست هستند.
محمد خالد حنفی
محمد خالد حنفی، وزیر امر به معروف و نهی از منکر از چهرههای تندرو طالبان است که با اظهارات ضدزن خود به چهره جنجالی تبدیل شده است. او گفته بود که زنان حتی اجازه گفتن «الحمدالله» را ندارند چه برسد به آواز خواندن.
خالد حنفی از ولسوالی خوگیانی ولایت ننگرها و وابسته به قوم خوگیانی زیرمجموعه کریانی، از سه قوم بزرگ پشتون است. او تعلیمات دینی خود را در دیره اسماعیلخان پیشاور گذرانده است.
احکامی که به رهبری او از وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان صادر شده شامل پوشش اجباری زنان، منع موسیقی و شکنجه هنرمندان، جلوگیری از نشر سریالهای خارجی، حاضری در مسجد، ممنوعیت تراشیدن ریش، غیراسلامی دانستن مراسم نوروز، ممنوعیت خروج زنان بدون محرم و اجباری دانستن پوشش روی زنان است.
ندا محمد ندیم
ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان از چهرههای نزدیک و وفادار به حلقه تندرو قندهار به رهبری هبتالله آخندزاده است.
او متولد قندهار است و طبق اطلاعات وبسایت وزارت تحصیلات عالی طالبان تعلیمات خود را در یک مدرسه دینی گذرانده است.
ندا محمد ندیم به رغم انتقادات گسترده داخلی و خارجی، آموزش دختران را ممنوع کرده است. او در سال ۱۴۰۱ با امضای نامهای رسمی دروازه دانشگاهها را بهروی دختران افغانستان بست.
این چهره جنجالی کسانی را که نظام طالبان را تخریب میکنند، «واجبالقتل» خوانده است.
عبدالحکیم شرعی
عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان است. او که متولد ولایت خوست است در دارالعلوم حقانی در خیبرپختونخوا پاکستان آموزش دیده است.
او درباره انتقادات از محدودیتهای اداره طالبان بر زنان گفته است که وظیفهشان تحکیم شریعت اسلامی است نه قناعت دادن جهان.
عبدالحکیم شرعی در آخرین نشست هبتالله آخندزاده با والیان در قندهار، شرکتکنندگان را به «چاپلوسی» از رهبر طالبان دعوت کرد و آن را «فرض» دانست.
او در دور اول اداره طالبان معین مالی و اداره وزارت عدلیه بود و در حال حاضر همزمان با رهبری این وزارت، ریاست کمیسیون جلوگیری از غصب زمین ها و استرداد زمین های غصب شده را بر عهده دارد. این کمیسیون تاکنون زمینهای زیادی را در ولایات مختلف «امارتی» ثبت کرده است. وزارت عدلیه طالبان درباره روند بررسی این زمینها وضاحت نمیدهد. زمینداران متضرر در اداره طالبان هم حق شکایت و رسانهای کردن مدارک زمینهای خود را ندارند.
عبدالحکیم حقانی
عبدالحکیم حقانی از نزدیکان ملامحمد عمر و ملا اختر منصور، رهبران پیشین طالبان و از بنیانگذاران این گروه است. حقانی در اواسط اکتبر ۲۰۲۱ سه ماه بعد از ورود طالبان به کابل، با حکم هبتالله آخندزاده، به عنوان قاضیالقضات حکومت این گروه معرفی شد.
حکیم حقانی علاوه بر رهبری دستگاه قضایی طالبان، ریاست شورای قدرتمندی از علمای دینی را بر عهده دارد و به طور گسترده اعتقاد بر این است که آخندزاده بیشتر به او اعتماد دارد.
او در سال ۱۳۳۶ در ولسوالی پنجوایی ولایت قندهار در جنوب افغانستان بدنیا آمده است و متعلق به قوم پشتون و اسحاقزی، یک شاخه درانی است.
حقانی در دور اول حکومت طالبان نیز سمت رئیس دادگاه عالی طالبان (۱۹۹۶–۲۰۰۱) را در اختیار داشت. او در مدرسه معیوبین در قندهار و مدرسه حقانیه در پاکستان تدریس کرده است.
افزایش فشار بر اداره طالبان
استرالیا نخستین کشوری است که یک چارچوب مستقل اعمال تحریم علیه طالبان ایجاد میکند؛ اقدامی که رویکرد این کشور را در برابر وضعیت رو به وخامت افغانستان نشان میدهد.
به گفته وزارت خارجه استرالیا، حکومت در چارچوب این تحریمها در نظر دارد فشار بر طالبان و نهادهای این گروه را به دلیل سرکوب زنان و دختران افزایش دهد و این گروه را پاسخگو بسازد.
در بخشی از این مقررات، معافیت بشردوستانه بر اساس قطعنامه ۲۶۱۵ شورای امنیت در نظر گرفته شده که اجازه میدهد کمکهای بشردوستانه و فعالیتهای مرتبط با نیازهای اساسی در افغانستان بدون نقض تحریمها انجام شود. استرالیا همچنان یک اجازهنامه گروهی برای فعالیتهای بشردوستانه ایجاد کرده است تا در موارد ضروری که انجام کمکرسانی ممکن است با محدودیت مواجه شود، این فعالیتها تسهیل گردد.
قوانین تحریم استرالیا شامل فعالیتها در داخل این کشور و فعالیتهای شهروندان و نهادهای استرالیایی در خارج از کشور میشود و نقض آن میتواند پیامدهای جنایی، از جمله مجازات زندان و جریمههای سنگین داشته باشد.
وزارت خارجه استرالیا گفته است که از زمان سقوط کابل، حکومت این کشور با تمرکز ویژه بر زنان و دختران افغان، بیش از ۲۶۰ میلیون دالر کمک بشردوستانه به افغانستان فراهم کرده است. برای سال مالی ۲۰۲۶ نیز ۵۰ میلیون دالر دیگر اختصاص یافته است.
همزمان با درگیری طالبان و مرزبانان پاکستانی در اسپینبولدک، ارتش پاکستان از کشتهشدن ۹ شبهنظامی در مناطق «تانک» و «لکی مروت» خیبرپختونخوا خبر داد.
ارتش پاکستان نوشت مقداری سلاح و مهمات شبهنظامیان توسط نیروهای امنیتی کشف و ضبط شده است.
دفتر روابط عمومی ارتش پاکستان درخبرنامهای نوشت این افراد در دو عملیات جداگانه روز جمعه، ۱۴ قوس در ایالت مرزی با افغانستان کشته شدند. در خبرنامه رسمی ارتش پاکستان، شبهنظامیان کشته شده «فتنهالخوارج وابسته به هند» نامیده شده است؛ اصطلاحی که این ارتش برای نامیدن اعضای تحریک طالبان پاکستانی به کار میبرد.
تاکنون تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) به این خبرنامه واکنشی نشان نداده است.
به گزارش ارتش پاکستان، هفت شبهنظامی در ولسوالی تانک و دو نفر دیگر در منطقه لکی مروات خیبرپختونخوا در درگیری با نیروهای امنیتی کشته شدهاند. ارتش کشتهشدگان را متهم کرد که در کشتار هدفمند غیرنظامیان و «فعالیتهای تروریستی» علیه نیروهای امنیتی مشارکت داشتند.
این خبرنامه همزمان با تبادل شدید آتش میان پاکستان و طالبان در ولسوالی اسپین بولدک قندهار منتشر شد. طالبان و ارتش پاکستان، همدیگر را به آغاز این درگیری متهم میکنند.
مقامهای محلی طالبان در قندهار اعلام کردند که در این درگیریها «سه غیرنظامی کشته و پنج نفر دیگر زخمی شدهاند».
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان از موضعگیریهای تازه روسیه و هند قدردانی کرد و گفت که این گروه با هر دو کشور روابط خوبی دارد. آقای فطرت با اشاره به اظهارات ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، تاکید کرد که طالبان خواستار برقراری روابط مثبت با همه کشورهای جهان است.
او روز شنبه در یک پیام ویدیویی از کشورهای منطقه خواست به منظور حفظ ثبات و تقویت اتصال منطقهای، تعاملات مثبت خود با افغانستان را افزایش دهند.
این اظهارات در واکنش به سخنان ولادیمیر پوتین درباره افغانستان بیان میشود. آقای پوتین در مصاحبه با ایندیا تودی از تعامل با طالبان حمایت کرد و ادعا کرد که طالبان با «گروههای تروریستی مثل داعش» مقابله میکند و این گروه واقعیت موجود افغانستان است.
روسیه تنها کشوری است که رژیم طالبان را به رسمیت شناخته و با وجود نگرانی از گسترش هراسافگنی و افراطگرایی در افغانستان، بر تعامل و همکاری با طالبان تاکید دارد.
همزمان، هند نیز روابط خود با طالبان را توسعه داده است. پس از تنشهای طالبان با پاکستان، وزیران خارجه و تجارت طالبان به دهلی رفتند و با مقامهای هندی درباره گسترش روابط تجاری و ترانزیتی توافق کردند. قرار است هند داروی مورد نیاز افغانستان را تامین کند. طالبان واردات دارو از پاکستان را ممنوع کرده است.
سفر پنج روزه ريچارد بنت، گزارشگر ويژه حقوق بشر سازمان ملل متحد به قطر پایان یافت.
آقای بنت در پایان این سفر، بیانیهای درباره آخرین رویدادهای حقوق بشری افغانستان منتشر کرد و از جامعه جهانی خواست افغانهای در معرض خطر را تنها رها نکند.
این مقام حقوق بشری سازمان ملل با ابراز نگرانی شديد از توقف روند پذيرش و انتقال پناهجويان افغان تاكيد كرد كه افغانستان برای گروههای آسيبپذير ناامن است.
در بیانیه ریچارد بنت آمده است: «افغانستان برای بسیاری از افغانها، به ویژه زنان، دختران، افراد الجیبیتیکیو، اقلیتها، فعالان حقوق بشر و کسانی که با جمهوری اسلامی افغانستان و یا با نیروهای خارجی همکاری کردهاند، امن نیست».
«با این حال، بیش از ۲.۷ میلیون افغان امسال از پاکستان و ایران به زور بازگردانده شدهاند. این شامل حدود ۱۰۰ خانواده و زنان تنها میشود که هفته گذشته پس از یورش خشونتآمیز به پارکی که در آن پناه گرفته بودند در اسلامآباد اخراج شدند». در بیانیه تاکید شده است که آنها «نیازمند حمایت و حفاظت هستند».
سفر پنج روزه به قطر
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل سفر پنج روزهای به قطر داشت. پس از سفر به دوحه او در بیانیهای گفت که در ديدار با مقامهای قطری و نمايندگان نهادهای بينالمللی خواستار فشار بر طالبان برای پاسخگویی آنان شده است.
گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در این سفر با فرستاده ویژه وزارت امور خارجه قطر، رئیس کمیسیون ملی حقوق بشر، صندوق توسعه قطر و همچنین دانشجویان و کارکنان دانشگاه امریکایی افغانستان و اعضای جامعه بینالمللی مستقر در دوحه که مسئولیتهای مرتبط با افغانستان دارند، ملاقات کرد.
ریچارد بنت گفت كه جامعه جهانی بايد در هرگونه گفتوگو با طالبان بر احترام به حقوق بشر، پاسخگويی و رسيدگی به خواستههای مردم، به ويژه زنان و قربانيان نقض حقوق بشر تاكيد كند.
گزارشگر سازمان ملل با اشاره به کارزار منع خشونت علیه زنان و افزایش محدوديتهای شديد بر زنان و دختران در افغانستان گفت: «همبستگی جهاني و فشار مستمر برای حمايت از مقاومت و مطالبات زنان افغان برای برابری، امنيت و كرامت، ضروری است.»
گزارشگر ويژه همچنين توقف برنامههای اسكان مجدد و اخراج گسترده پناهجويان افغان از ايران و پاكستان را «نگرانكننده» خواند و هشدار داد كه بازگرداندن اجباری آنان هزاران خانواده را در معرض خطر بازداشتهاي خودسرانه، ناامنی، فقر و محدوديتهای شديد بر آموزش و كار قرار میدهد.
درخواست توقف فوری مجازات اعدام در افغانستان
ریچارد بنت در بخشی از بیانیهاش همچنين با انتقاد از اعدام علنی اخير در خوست و استفاده از يك كودك در اجرای حكم گفت اين اقدام «نقض جدی قوانين بينالمللی» است و بايد فورا متوقف شود.
طالبان هفته گذشته یک یک مرد را در ورزشگاه خوست اعدام کرد. مقامات طالبان گفتند ۸۰ هزار نفر به تماشای صحنه اعدام آمده بودند.
آقای بنت از طالبان خواست به تعهدات بينالمللی احترام بگذارند و از مجازاتهای «ظالمانه، غيرانسانی و تحقيرآميز» خودداری كنند.
طالبان در واکنش به انتقادهای نهادهای حقوق بشری و کشورهای جهان گفته است که آنان در اجرای شریعت پروای کسی را ندارند.
نگرانی از کوچ اجباری هزارهها از غزنی
در بیانیه گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل آمده است که در هفته جاری با گروهی از هزارهها گفتوگو کرده است که نسلها در منطقهای از شهر غزنی زندگی کردهاند و در معرض خطر از دست دادن خانههایشان هستند. در بیانیه دلیل این کوچ، تصمیم دادگاه طالبان دانسته شده است که مالکیت زمین هزارهها را به رسمیت نمیشناسد.
این کوچ اجباری میتواند ۱۳،۰۰۰ خانواده را بیجا کند.
ریچارد بنت در بیانیه خود به نیاز به فرآیند قضایی عادلانه، راهکارهای قانونی، کمک حقوقی و تدابیری برای جلوگیری از بیجاشدن مردم تاکید کرده است.
ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان روز شنبه به دعوت رسمی جمهوری اسلامی به ایران سفر کرد. طالبان در خبرنامهای نوشت این هیئت به منظور توسعه روابط علمی و تبادل تجربه ایران رفته است. ندامحمد ندیم در سال ۱۴۰۱ با امضای نامهای رسمی دروازه دانشگاهها را بهروی دختران افغانستان بست.
وزارت تحصیلات عالی طالبان روز شنبه ۱۵ قوس در خبرنامهای نوشت که قرار است ندامحمد ندیم با هیئت همراهش از تعدادی دانشگاههای ایران دیدار کند.
جمهوری اسلامی در حالی از وزیر تحصیلات عالی طالبان برای دیدار از ایران دعوت کرده است که اداره طالبان از چهار سال به اینسو آموزشهای متوسطه و عالی را برای زنان و دختران افغان منع کرده است.
ندامحمد ندیم از چهرههای نزدیک به هبتالله آخندزاده و از مخالفان سرسخت آموزش زنان و دختران است. در دوره وزارت او، نصاب و محتوای درسی دانشگاههای افغانستان تغییر کرد و مضامین اصلی را کاهش داد و ساعات درسی ثقافت اسلامی را دستکم سه برابر افزایش داد.
ندیم به دلیل نقشاش در وضع ممنوعیت تحصیل زنان و دختران و محدودسازی حقوق بشر در افغانستان، مورد تحریم بینالمللی قرار گرفته است.
اتحادیه اروپا در مارچ ۲۰۲۳ ندامحمد ندیم را در فهرست تحریم خود قرار داد. دلیل اصلی تحریم او، «نقش در صادر کردن فرمانهای ممنوعیت تحصیلات عالی برای زنان و سیاستهای تبعیض جنسیتی در فضاهای عمومی» اعلام شده است. به تازگی ندیم توسط دولت استرالیا نیز تحریم شده است.
