مقامات پاکستانی روز سهشنبه اعلام کردهاند که افراد مسلح بر یک ایست بازرسی امنیتی در منطقه کرم، در شمالغرب پاکستان نزدیک مرز افغانستان، یورش برده و شش سرباز را به قتل رساندند. تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است.
اسلامآباد افزایش خشونت در پاکستان را به جنگجویان تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) نسبت میدهد و میگوید که این گروه از خاک افغانستان برای طرحریزی حملات بر نیروهای امنیتی استفاده میکنند.
کابل این اتهامات را رد کرده و میگوید امنیت پاکستان یک مشکل داخلی این کشور است.
طالبان و اسلامآباد که زمانی متحدان دیرینه بودند، از ماه اکتبر تاکنون درگیر چندین درگیری پراکنده مرزی بودهاند؛ از جمله درگیری شدید روز جمعه که دستکم پنج نفر از هر دو طرف کشته شدند.
سه دور گفتوگوی صلح که از سوی قطر، ترکیه و عربستان سعودی میزبانی شد، نتوانسته است به یک توافق دوامدار منجر شود.
مناطق کوهستانی مرزی میان دو کشور، محل فعالیت جنگجویان تحریک طالبان پاکستان است؛ گروهی که به نام «طالبان پاکستانی» نیز شناخته میشود و نزدیک به ۲۰ سال است که علیه دولت این کشور میجنگد.
تحریک طالبان پاکستان به یک تفسیر سختگیرانه از شریعت اسلامی پایبند است که مشابه دیدگاه همتایانشان در کابل است، هرچند طالبان افغانستان میگوید با این گروه رابطه عملیاتی ندارد، اما گزارشهای بینالمللی حاکی از حمایت طالبان از تحریک طالبان پاکستانی است.
سازمان گزارشگران بدون مرز با انتشار گزارش سالانه خود میگوید که از اول دسامبر ۲۰۲۴ تاکنون ۶۷ روزنامهنگار به دلیل فعالیت حرفهای خود در سراسر جهان کشته شدهاند. ارتش اسرائیل مسئول بیش از ۴۳ درصد، تقریبا نیمی از جنایات ارتکابشده علیه روزنامهنگاران در ۱۲ ماه شناخته شده است.
دستکم ۳۷ روزنامهنگار قربانی نیروهای مسلح یا گروههای شبهنظامی و ۱۶ روزنامهنگار قربانی شبکههای جنایی بودهاند.
بیش از ۴۰ درصد از روزنامهنگارانی که در ۱۲ ماه گذشته کشته شدهاند، در غزه و به دست ارتش اسرائیل جان باختهاند.
سازمان گزارشگران بدون مرز روز سهشنبه، ۱۸ قوس گفت که ارتش اسرائیل مسئول بیش از ۴۳ درصد — یعنی تقریباً نیمی — از جنایات ارتکابشده علیه روزنامهنگاران در دوازده ماه گذشته است. در مجموع، از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، ارتش اسرائیل نزدیک به ۲۲۰ روزنامهنگار را کشته است که دستکم ۶۵ نفر از آنان به دلیل کار خود یا در حین انجام وظیفه جان باختهاند.
سال ۲۰۲۵ مرگبارترین سال برای فعالان رسانهای در مکسیکو بوده است و این کشور با ۹ روزنامهنگار کشتهشده، دومین کشور خطرناک جهان برای خبرنگاران به شمار میرود.
در سودان، همزمان با تداوم جنگ، روزنامهنگاران با سوءاستفادهها و خشونتهای شدید مواجهاند. امسال چهار خبرنگار هنگام انجام کار در این کشور کشته شدند که دستکم دو نفر از آنها پس از ربودهشدن به دست نیروهای «حمایت سریع» جان خود را از دست دادند.
تیبو بروتن، مدیرکل گزارشگران بدون مرز، همزمان با انتشار گزارش سالانه این نهاد «جنایات علیه روزنامهنگاران» را ناشی از «مصونیت حکومتها از مجازات» خوانده است.
او افزود: «ناکامی سازمانهای بینالمللی در تضمین حق حفاظت از روزنامهنگاران در درگیریهای مسلحانه، پیامد کاهش جهانی شجاعت دولتهاست که باید سیاستهای عمومی حمایتی را اجرا کنند.»
خبرنگاران زندانی در جهان
سازمان گزارشگران بدون مرز میگوید ۵۰۳ روزنامهنگار در سراسر جهان زندانی هستند. تا اول دسامبر ۲۰۲۵، در مجموع ۵۰۳ روزنامهنگار در ۴۷ کشور جهان زندانی بودهاند. بزرگترین زندان روزنامهنگاران در جهان همچنان چین با ۱۲۱ خبرنگار زندانی است. پس از آن روسیه با ۴۸ نفر و سپس میانمار با ۴۷ نفر قرار دارند.
گزارشگران بدون مرز تاکید کرد که روسیه تحت رهبری ولادیمیر پوتین بیش از هر کشور دیگری روزنامهنگاران خارجی را زندانی کرده است (۲۶ نفر)، و پس از آن اسرائیل با ۲۰ خبرنگار زندانی در رتبهٔ دوم قرار دارد.
در کشورهایی مانند روسیه، گرجستان، جمهوری آذربایجان و بلاروس تهدیدهای جدی علیه آزادی مطبوعات وجود دارد.
در این گزارش آمده است که پس از روسیه، اسرائیل دومین کشوری است که بیشترین تعداد روزنامهنگاران خارجی را زندانی کرده است. تا اول دسامبر ۲۰۲۵، ۲۰ روزنامهنگار فلسطینی در زندانهای اسرائیل بهسر میبرند که ۱۶ نفر از آنها در دو سال گذشته در غزه و کرانهٔ باختری بازداشت شدهاند.
چین، روسیه، میانمار، بلاروس، ویتنام، آذربایجان، ایران، اسرائیل، مصر و عربستان سعودی به ترتیب ده کشوری هستند که بیشترین خبرنگاران زندانی را دارند.
علاوه بر این، خاورمیانه و امریکای لاتین دو منطقهای که ۷۲ درصد از روزنامهنگاران در آن ناپدید شدهاند. در حال حاضر ۱۳۵ روزنامهنگار در ۳۷ کشور ناپدید هستند. برخی از آنها بیش از ۳۰ سال است که مفقودند. گرچه فعالان خبری در سراسر جهان ناپدید میشوند، اما این روند در مکسیکو (۲۸ نفر) و سوریه (۳۷ نفر) بهطور چشمگیری بالاتر است.
در حال حاضر ۳۷ روزنامهنگار در سوریه ناپدید هستند. بسیاری از آنان توسط داعش گروگان گرفته شده یا توسط بشار اسد زندانی شده بودند، اما سقوط این دو رژیم هنوز منجر به یافتن این روزنامهنگاران نشده است.
روزنامهنگاران گروگان در جهان
سازمان گزارشگران بدون مرز میگوید که در حال حاضر بیست روزنامهنگار در سراسر جهان به گروگان گرفته شدهاند. شورشیان حوثی در سال ۲۰۲۵ هفت روزنامهنگار را به گروگان گرفتند و این امر یمن را به کشوری تبدیل کرد که بیشترین تعداد روزنامهنگار قربانی این نوع آدمربایی در دوازده ماه گذشته را دارد. در سوریه نیز بسیاری از روزنامهنگارانی که پیش از سقوط بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ دستگیر شده بودند، همچنان مفقود هستند.
سازمان ملل اعلام کرد که در چارچوب طرح بودجه خود برای سال آینده، ۶۴.۹ میلیون دالر کمک بشردوستانه به پاکستان اختصاص داده است. به گفته این سازمان، این پول برای حمایت از ۱.۹ میلیون شهروند آسیبپذیر در پاکستان هزینه خواهد شد.
سازمان ملل متحد و شرکایش روز دوشنبه فراخوان جهانی بشردوستانه سال ۲۰۲۶ را آغاز کردند. این سازمان میگوید اولویت فوری این فراخوان، جمعآوری ۲۳ میلیارد دالر بودجه برای نجات جان ۸۷ میلیون نفر در نقاط مختلف جهان است.
با این حال، دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه ملل متحد گفته است که در مجموع برای سال ۲۰۲۶ به حدود ۳۳ میلیارد دالر برای حمایت از ۱۳۵ میلیون نفر از طریق ۲۳ عملیات کشوری و شش طرح مربوط به پناهجویان و مهاجران نیاز دارد.
ملل متحد درخواست بودجه امسال خود را نسبت به پارسال که ۴۷ میلیارد دالر بود، کاهش داده است.
مقامهای جمهوری اسلامی تایید کردند که ۵۵ مهاجر ایرانی در امریکا بازداشت و به کشورشان اخراج شدهاند. این دومین گروه از شهروندان ایرانی است که در پی سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی دولت دونالد ترامپ طی ماههای اخیر از امریکا اخراج شدهاند.
مجتبی شصتی کریمی، مدیرکل قنسولی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، یکشنبه ۱۶ قوس در گفتوگو با خبرگزاری میزان، رسانه وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، از بازگشت این افراد به ایران خبر داد.
کریمی گفت این افراد کسانی هستند که طی ماههای اخیر «روندهای قانونی و اداری» مربوطه را از طریق دفتر حفاظت منافع جمهوری اسلامی در واشنگتن طی کردهاند.
او افزود: «برای دفتر حفاظت منافع ایران در واشنگتن و نمایندگیهای دیپلوماتیک در کشورهایی که محل گذر و انتقال این ۵۵ تبعه ایرانی هستند دستورالعملهای لازم برای اطمینان از رفتار مناسب و انسانی با این افراد در حین انتقال به ایران صادر شده است.»
در این گزارش، اشارهای به هویت و نام افرادی که به ایران بازگردانده شدهاند، نشده است.
شبکه بیبیسی ۱۵ قوس گزارش داد که دولت ایالات متحده قصد دارد در ۴۸ ساعت آینده بیش از ۵۰ ایرانی را که بدون مدارک قانونی در امریکا اقامت داشتهاند، به ایران بازگرداند.
در این گزارش آمده بود ، افراد مشمول دیپورت در بازداشتگاه «آیس» در ایالت آریزونا نگهداری میشوند و قرار است ۱۶ قوس با پروازی به مصر اعزام شوند و سپس از طریق کویت به ایران منتقل شوند.
یکی از افرادی که گفته بود قرار است در پرواز اخراج باشد، به شبکه خبری سیانان گفت که در صورت بازگشت، جانش در خطر خواهد بود.
این فرد که از ترس انتقام خواست نامش فاش نشود، گفت که بهدلیل گرایش جنسیاش از ایران فرار کرده است. همجنسگرایی در ایران مجازات اعدام دارد.
سیانان نوشت که نمیتواند به طور مستقل روایت این مرد را تایید کند. این فرد گفت که درخواست پناهندگی داده است، اما وضعیت درخواست او مشخص نیست.
او افزود: «به طور قطع، اگر به کشورم برگردم، جانم در خطر است.»
در ۱۰ میزان نیز یکی از ایرانیان اخراجشده از امریکا در گفتوگو با ایراناینترنشنال از بدرفتاری در بازداشتگاههای ایالاتمتحده با آنها و استفاده از زور در روند انتقال این گروه به ایران خبر داده بود.
این شهروند ایرانی که خواسته بود نامش فاش نشود، به ایراناینترنشنال گفته بود که هفتم میزان سه زن و ۱۱۷ مرد با پرواز چارتر و تحت نظارت ماموران امنیتی از امریکا به ایران بازگردانده شدند.
حسین نوشآبادی، مدیرکل پارلمانی و قنسولی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، هشتم میزان گفته بود: «اداره مهاجرت آمریکا قصد دارد نزدیک به ۴۰۰ ایرانی را به ایران بازگرداند.»
این روند در حالی دنبال میشود که ایالات متحده طی دهههای گذشته پناهجویان، مخالفان و تبعیدیهای ایرانی را پس از انقلاب ۱۳۵۷ پذیرفته و از آنان حمایت کرده است.
با این حال، سیاستهای جدید دولت ترامپ در مبارزه با مهاجرت غیرقانونی اولویتهای امنیتی دولت در مقایسه با سنت دیرینه حمایت از پناهجویان ایرانی را تغییر داده است.
حکومت بنین اعلام کرد که حملات جنگندههای نیجریا برای ناکام کردن کودتا در این کشور کمک کرده است. نیجریا پیشتر تأیید کرده بود که برای جلوگیری از وقوع یک بحران سیاسی در کشور همسایهاش، جنگنده و نیروی زمینی اعزام کرده است.
کودتاچیان که گروهی از سربازان ارتش بودند، قصد داشتند پاتریس تالون، رئيسجمهور بنین را بازداشت کنند.
این سربازان آنقدر به رئيسجمهور نزدیک شدند که او درگیریهای خشونتآمیز را از نزدیک شاهد بود و کودتاچیان توانستند دو مقام ارشد نظامی را بربایند.
حکومت بنین در بیانیهای اعلام کرد که کودتاچیان از پایگاه نظامی «توگبین» آمده و حملات خود را قبل از سپیدهدم یکشنبه، با یورش به خانه جنرال برتن بادا، رئيس ستاد مشترک نیروهای مسلح این کشور آغاز کردند. همسر بادا در این درگیریها کشته شد اما خودش توانست فرار کند.
سربازان کودتاچی همچنین جنرال ابو عیسی، رئیس ستاد ارتش، و دگروال فایزو گومینا را بازداشت کنند. آنها روز دوشنبه آزاد شدند.
طبق بیانیه، حملات هوایی نیجریا موترهای زرهی کودتاچیان را از کار انداخت و هیچ تلفات جانی بهجا نگذاشت.
هیچ آمار رسمی از تلفات اعلام نشده، اما در بیانیه حکومت بنین آمده است که هنگام تلاش کودتاچیان برای بازداشت تالون در محل اقامتش، درگیریهایی میان آنان و اعضای گارد جمهوری رخ داده و از دو طرف قربانی گرفته است.
طبق بیانیه، کودتاچیان پس از عقبنشینی از محل اقامت رئيسجمهور، به ساختمان تلویزیون دولتی رفتند و مدتی کوتاه آن را تحت کنترول داشتند، اما سپس بیرون رانده شدند.
آنان سپس به پایگاه نظامی توگبین بازگشتند و در آنجا از سوی نیروهای نظامی محاصره شدند و هدف حملات هوایی قرار گرفتند.
سرنوشت دگروال تیگری پاسکال که به عنوان رهبر کودتا معرفی شده است، همچنان نامعلوم است.
ارتش اسرائیل شامگاه دوشنبه ۱۷ قوس اعلام کرد یک مرکز آموزش و تمرین متعلق به یگان رضوان حزبالله و همچنین ساختمانهای نظامی متعلق به این گروه در چندین منطقه در جنوب لبنان را هدف قرار داده است.
بر اساس بیانیه ارتش اسرائیل، مرکز آموزش و تمرین متعلق به یگان رضوان «با هدف برنامهریزی و اجرای عملیات علیه نیروهای ارتش اسرائیل و شهروندان اسرائیل» به کار گرفته میشد.
علاوه بر آن، ساختمانهای نظامی و یک سایت پرتاب متعلق به حزبالله هم هدف قرار گرفت.
به گفته ارتش اسرائیل، حزبالله لبنان از «مجموعه آموزش و صلاحیتیابی یگان رضوان» برای برنامهریزی و پیشبرد حملات علیه اسرائیل استفاده میکرد.
ارتش در بیانیه خود گفت: «اهدافی که مورد حمله قرار گرفتند و فعالیتهای آموزشی و نظامی انجامشده در چارچوب آمادگی برای اقدامات علیه دولت اسرائیل، نقض تفاهمها میان اسرائیل و لبنان و تهدیدی برای دولت اسرائیل محسوب میشوند.»
پیشتر، رسانههای لبنان از وقوع موجی از حملات اسرائیل در جنوب این کشور خبر داده بودند.
حملات اسرائیل در ادامه تلاشها برای خلع سلاح حزبالله لبنان صورت میگیرد.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله بار دیگر خلع سلاح این گروه را رد کرده و در این زمینه به دولت لبنان هشدار داده است.
روزنامه لبنانی ندا الوطن دوشنبه ۱۷ قوس گزارش داد نبیه بری، رییس پارلمان این کشور و از متحدان حزبالله، از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، خواسته است فتوایی صادر کند تا حزبالله پهپادها و موشکهای نقطهزن خود را به ارتش لبنان تحویل دهد.
این روزنامه در گزارشی به مناسبت نخستین سالگرد سقوط حکومت بشار اسد به نقل از یک منبع آگاه نوشت که شکاف درون دو حزب اصلی شیعی در لبنان، حزب امل به رهبری بری و گروه حزبالله، آشکار شده است.
این منبع فاش کرد رئیس مجلس لبنان از طریق کانالهای مستقیم ارتباطی، سه مطالبه اساسی را به مقامهای جمهوری اسلامی منتقل کرده که «بازتابدهنده نگرانی روزافزون او از تداوم درگیری لبنان در بازی محورهای منطقهای است».
۱۵ قوس، یوسف رجی، وزیر امور خارجه لبنان، با تاکید بر خلع سلاح حزبالله بهعنوان «ضرورتی ملی» اعلام کرد این گروه نمیتواند بدون تایید جمهوری اسلامی سلاحهای خود را تحویل دهد.
همزمان با افزایش فشارهای بینالمللی بر دولت لبنان برای خلع سلاح حزبالله، موسسه گالوپ ۱۴ قوس یافتههای نظرسنجی جدید خود را منتشر کرد که نشان میدهد اکثریت مردم این کشور خواستار آن هستند که تنها ارتش لبنان حق در اختیار داشتن سلاح را داشته باشد.
بر اساس یافتههای این نظرسنجی، حدود ۷۹ درصد از لبنانیها معتقدند نگهداری سلاح باید صرفا در انحصار ارتش لبنان باشد. این عدد در میان جامعه شیعیان لبنان ۲۷ درصد و در میان اهل سنت ۸۷ درصد گزارش شده است.
در سوی دیگر، ۱۹ درصد از مشارکتکنندگان در این پیمایش با انحصار سلاح در دست ارتش مخالفت کردند.
بررسی نتایج تفکیکشده حاکی از آن است که ۶۹ درصد از شیعیان و تنها ۱۰ درصد از اهل سنت با این طرح مخالف هستند.
این یافتهها بر پایه مصاحبههای حضوری در لبنان طی ماههای جون و جولای به دست آمد.
گالوپ در گزارشی نوشت در صورت خلع سلاح حزبالله، ساختار امنیتی لبنان دستخوش دگرگونی گستردهای خواهد شد، زیرا طی پنج دهه گذشته، نیروهای مسلح لبنان در کنار گروههای مسلح غیردولتی، از جمله حزبالله، فعالیت کردهاند.
این موسسه افزود پس از جنگ با اسرائیل، حزبالله از نظر راهبردی در موقعیتی دشوار قرار گرفته است؛ منافع این گروه با افکار عمومی لبنان همسو نیست و مشروعیت سیاسی و پایگاه اجتماعی آن با چالشهای قابل توجهی مواجه شده است.
در ماههای اخیر، تصمیم دولت لبنان برای خلع سلاح حزبالله، فضای سیاسی این کشور را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و بحثهای گستردهای را در میان جریانهای سیاسی لبنان، جامعه بینالمللی و مقامهای حکومت ایران برانگیخته است.