شبکه سایبری طالبان بار اتهام ترور جنرال سریع را از دوش اداره طالبان بر میدارد
به دنبال متهم شدن گسترده اداره طالبان به ترور اکرامالدین سریع، فرمانده پیشین پولیس افغانستان در شهر تهران، حسابهای وابسته به این گروه تلاش کردهاند بار این اتهام را از دوش طالبان بردارند.
بررسی افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که این کاربران اغلب با نامهای مستعار، به طور یکدست کشته شدن جنرال سریع را به اختلافات داخلی جبهات مقاومت و همچنین به انتقامگیری افراد خصوصی نسبت دادهاند.
اکرامالدین سریع و یکی از همراهانش شام چهارشنبه، سوم جدی، در یک حمله مسلحانه در تهران کشته شدند. این رویداد واکنشهای گستردهای را در پی داشت. جبهههای مقاومت و آزادی، طالبان را متهم به دستداشتن در این رویداد کردند. شماری از مقامات پیشین خواستار تحقیقات مستقل و شفاف شدند. همچنان برخی دیپلوماتهای ایرانی تاکید کردند که نباید از کنار این قتل بهسادگی گذشت.
حکومت ایران به علت رابطه نزدیک استخباراتی و سیاسی با طالبان، با انتقادهای گسترده رو به روست. منتقدان میگویند که ایران چشم خود را بر ترور مخالفان به دست طالبان بسته است.
اداره طالبان رسما به اتهامات وارده بر این گروه واکنشی نشان نداده است. اما کاربران و آدرسهای سایبری وابسته به این گروه در شبکههای اجتماعی بهطور گسترده کوشیدهاند رد پای اداره حاکم در کابل را از ترور این فرمانده برجسته ضدطالبان دور کنند.
اختلافات داخلی
هندوکش، وبسایت خبری که گفته میشود به استخبارات طالبان وابسته است، مدعی شد که ترور جنرال سریع «نتیجه اختلافات داخلی جبهه مقاومت ملی» است. این رسانه که در شبکه اکس فعالیت تبلیغاتی دارد، نوشت که سریع یکی از چهرههای برجسته مخالف طالبان بود.
این وبسایت یک فایل صوتی را منتشر کرده و مدعی شد که «لیستهای جمعآوری شده توسط جنرال سریع از اعضای مقاومت در ایران، به ریاست استخبارات امارت اسلامی رسیده است.»
جنرال سریع در زمان اقامت در ایران فهرستی از سربازان پناهنده افغان را در اختیار داشت و برای حفظ حقوق شان با حکومت ایران لابی میکرد. منابع معتبر به افغانستان اینترنشنال گفتند که او روابطی حسنه با حکومت ایران داشت و مقامهای ایرانی با وی همکاری میکردند.
برخی کاربران طالبان، مانند سونیا نیازی که یک حساب جعلی است، نیز ادعا کردند که سریع بر اثر رقابت و درگیری جریانهای مقاومت کشته شده است.
جنرال سریع عضویت این دو جبهه نظامی مخالف طالبان را نداشت. او بیشتر سرگرم کمک به نظامیان پیشین افغان در ایران بود که در معرض اخراج به افغانستان قرار داشتند.
یکی از سخنگویان جبهه مقاومت عضویت سریع در این جبهه را رد کرد.
طالبان و حامیان سایبری آنان تلاش کردند نشان دهند که اختلافات داخلی مخالفان تا سطح درگیری فیزیکی و حذف یکدیگر رسیده است.
بررسی حسابهای نزدیک به طالبان نشان میدهد که آنها به طور هماهنگ روایت دلخواه اداره طالبان را در شبکههای اجتماعی تبلیغ و گسترش میدهند.
فعالیت نظامیان در ایران
رسانهها و کاربران وابسته به طالبان ادعا کردند که جنرال سریع رهبری «شورای شمالی بزرگ» را در ایران بر عهده داشت و افسران حکومت پیشین را برای پیوستن به جبهه مقاومت تشویق و جذب میکرد.
برخی آدرسهای سایبری طالبان، اظهارات و صداهای منتسب به سریع را درباره وضعیت نیروهای امنیتی بازنشر کردند و نتیجه گرفتند که بر اساس این اظهارات، افراد وابسته به گروههای مقاومت، برخلاف انکارهای مکرر مقامات ایرانی، همچنان در ایران فعالیت دارند.
«مخالفان را در هر جایی میزنیم»
برخی از حسابها، کشته شدن جنرال سریع را به انتقامگیری شخصی نسبت دادهاند. برهانالدین، فعال رسانهای طالبان، علت کشتهشدن سریع را انتقامگیری بازماندگان قربانیان نیروهای امنیتی پیشین که سریع یکی از فرماندهان شان بود، عنوان کرد.
یک کاربر دیگر به نام مسلم قندوزی، پای خصومتهای قومی را به میان کشیده و مدعی شده است که جنرال سریع در جریان خدمت خود اعضای یک قوم را هدف قرار میداد.
یکی دیگر از کاربران طالبان هشدار داد که دشمنان «نظام اسلامی» را «در هر نقطه از کره زمین» هدف قرار خواهند داد.
لشکر سایبری
پیش از این افغانستان اینترنشنال در گزارشی برملا کرد که ادارات امنیتی و نظامی طالبان مانند استخبارات و وزارت داخله، گروههای فعال در شبکههای اجتماعی دارند.
منابع معتبر به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامهای کلیدی طالبان در کابل برای تبلیغ خود و حمله به مخالفان در شبکههای اجتماعی دهها نفر را استخدام کردهاند. وزیران دفاع، داخله و رئیس استخبارات طالبان گروههای متعددی در شبکههای اجتماعی دارند.
بخش پشتو افغانستان اینترنشنال در صحبت با منابع متعدد توانسته اطلاعاتی درباره سه گروه سایبری به نام 'فدائیان مجازی بدری'، 'ابابیل امارتی' و 'مدافعان عمری' به دست آورده است. این گروهها متعلق به سراج الدین حقانی، وزیر داخله، محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع و عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات طالبان اند.
اعضای این گروهها در فیسبوک و اکس، دو شبکه اجتماعی محبوب در میان کاربران افغان، پستهایی در دفاع از این مقامهای طالبان، رد انتقادها و تبلیغات علیه مخالفان طالبان نشر میکنند.
مقامات دنمارکی اعلام کردند که یک مرد ۴۲ ساله افغان که دوماه پیش در دنمارک بازداشت شده بود، بهزودی به آلمان مسترد خواهد شد.
پولیس دنمارک این مرد را به ظن جاسوسی برای جمهوری اسلامی ایران و مشارکت در طرح حمله به یهودیان در آلمان بازداشت کرده بود.
این مرد که هویت وی افشا نشده، به درخواست دادستانی آلمان بازداشت شده بود. مقامات آلمانی او را مظنون به دستداشتن در پروندهای مرتبط با فعالیتهای استخباراتی ایران و طرحریزی حمله علیه اهداف یهودی در آلمان میدانند.
دادگاه منطقه آرهوس هفته پیش اعلام کرد که شرایط قانونی برای استرداد این فرد فراهم است. مظنون تصمیم گرفته است به حکم استرداد اعتراض نکند و به همین دلیل، روند استردادش احتمالاً در روزهای آینده انجام خواهد شد.
مقامات آلمانی این پرونده را با قضیهای دیگر مرتبط میدانند که در آن یک مرد ۵۳ ساله دنمارکی–افغان نیز متهم است. این فرد پیشتر در دنمارک بازداشت و سپس بهگونه داوطلبانه به آلمان مسترد شده بود.
بر اساس کیفرخواست، مرد ۴۲ ساله افغان متهم است که در گفتوگو با این مرد ۵۳ ساله وعده داده بود برای شخص سومی سلاح تهیه کند و او را به انجام حمله علیه یهودیان در آلمان تشویق کند. متهم این اتهامات را رد کرده و گفته است که «اطلاعی» از این موضوعات ندارد.
پولیس دنمارک اعلام کرد که این فرد بر اساس حکم بازداشت صادرشده از سوی آلمان دستگیر شده و ماموران آلمانی نیز در جریان عملیات بازداشت حضور داشتهاند. به گفته دادستانهای آلمانی، مرد مظنون ۴۲ بهعنوان رابط شبکه اطلاعاتی جمهوری اسلامی فعالیت داشته است.
استخبارات دنمارک اعلام کرده است که این پرونده بخشی از الگوی گستردهتر فعالیتهای اطلاعاتی و جاسوسی جمهوری اسلامی علیه مخالفانش در اروپا بهشمار میرود. به گفته این نهاد، تهران در سالهای اخیر دامنه فعالیتهای خود را به هدف قرار دادن منافع اسرائیلی و یهودی گسترش داده است.
فین بورخ اندرسن، رئیس سازمان اطلاعات دنمارک، در این زمینه گفت: «ما این تهدید را، بهویژه با توجه به استفاده ایران از واسطهها و شبکههای تبهکار برای انجام اقدامات خشونتآمیز، بسیار جدی میگیریم.»
پولیس شرق یوتلند همچنین اعلام کرده است که در جریان عملیات بازداشت، منازل دیگری در مناطق تریگه و شمال آرهوس نیز مورد بازرسی قرار گرفتهاند.
پیش از این در ماه سرطان، یک افغان دیگر به اتهام برنامهریزی برای حمله به اماکن یهودی در آلمان بازداشت شده بود. این مظنون مردی به نام «علی س»، ۵۳ ساله و دارای تابعیت دوگانه افغان–دنمارکی است.
روزنامه آلمانی بیلد گزارش داد که علی پس از جمعآوری تصاویر و اطلاعات به دست آورده از رصدکردن موسسات یهودی، بهگونه مخفیانه به ایران سفر کرده بود.
بر اساس این گزارش، او در تهران با یکی از افسران نیروی قدس سپاه پاسداران دیدار کرد، عکسها، ویدیوها و جزئیاتی درباره اهداف احتمالی، از جمله دفاتر و رستورانهای وابسته به جامعه یهودیان را به افسر سپاه تحویل داده است.
علی پس از بازداشت در دنمارک به آلمان مسترد شد و اکنون با اتهام جاسوسی و برنامهریزی برای انجام حمله به نفع سپاه پاسداران روبهرو است.
منصور احمد خان، سفیر پیشین پاکستان در کابل در گفتوگوی اختصاصی با افغانستان اینترنشنال گفت که اگر مردم افغانستان اداره طالبان را سرنگون کند پاکستان حکومت جدید را به رسمیت خواهد شناخت.
او گفت که هر حکومتی که در کابل به قدرت برسد باید از نمایندگی مردم برخوردار باشد.
این دیپلومات پیشین پاکستانی روز پنجشنبه، چهارم جدی در برنامه «بحث روز» افغانستان اینترنشنال درباره روابط پاکستان با طالبان، مسئله تحریک طالبان پاکستانی، وضعیت مرزها و دیدگاه اسلامآباد درباره حکومت آینده افغانستان سخن گفت.
او در مورد احتمال سرنگونی اداره طالبان توسط مردم، گفت: «پاکستان همواره هر حکومتی را که در کابل مستقر بوده به رسمیت شناخته است. هر دولتی که در کابل به قدرت برسد و از نمایندگی مردم برخوردار باشد، پاکستان قطعا آن را به رسمیت خواهد شناخت.»
پاکستان اداره طالبان را به رسمیت نمیشناسد.
منصور احمد خان همچنین راهحل نظامی برای وضعیت افغانستان را مردود دانست و تاکید کرد که ورود به چنین مرحلهای به سود افغانستان نخواهد بود.
سفیر پیشین پاکستان افزود: «تمام تلاشها باید بر گفتوگو با طالبان متمرکز باشد اما وقتی به روند گفتوگو با طالبان در چهار سال اخیر نگاه میکنیم، میبینیم که این گروه به خواستههای جامعه جهانی پاسخ نداده است.»
او حضور تحریک طالبان پاکستانی در خاک افغانستان و حمایت شدن این گروه از سوی طالبان را چالش اصلی پاکستان خواند و گفت که ایدئولوژی و دیدگاه طالبان و تحریک طالبان پاکستانی به هم نزدیک است و هر دو از مدارس مشترک برخاستهاند.
منصور احمد خان درباره گسترش روابط طالبان با هند نیز گفت: «این دو کشور مستقلاند و میتوانند روابط خود را توسعه دهند، اما این روابط نباید برای ایجاد مشکل برای پاکستان یا بیثبات کردن این کشور مورد استفاده قرار گیرد.»
صلاحالدین سالار، فرمانده تاجیکتبار و معاون سابق استخبارات وزارت دفاع طالبان، در واکنش به ترور اکرامالدین سریع، فرمانده پیشین پولیس تخار گفته است که کشتن و ترور افراد راهحل بحرانها و مشکلات افغانستان نیست.
جبهههای مقاومت و آزادی، طالبان را مسئول ترور آقای سریع میدانند.
او در متنی که روز پنجشنبه ۴ جدی در حساب فیسبوک خود منتشر کرده، نوشته است که کشتن و ترور افراد نهتنها بحرانها و مشکلات کشورها را حل نمیکند، بلکه خشونت را تشدید کرده و رنج و درد بیشتری بر جامعه تحمیل میکند.
به گفته او، اینگونه رویدادها زخمهای عمیقتری بر پیکر جامعه بر جا میگذارد و باعث ادامه چرخه نفرت و ناامنی میشود.
سالار در ادامه تاکید کرده است که آنچه یک کشور را نیرومند میسازد، صلح، برابری و عدالت است. او نوشته است زمانی که مردم احساس کنند حقوقشان محترم شمرده میشود و در برابر قانون برابر هستند، اعتماد و همبستگی در جامعه شکل میگیرد.
این فرمانده طالبان افزوده است که صلح پایدار از مسیر گفتوگو، عدالت اجتماعی و احترام متقابل بهوجود میآید، نه از راه زور و ترس.
صلاحالدین سالار از فرماندهان تاجیکتبار و ناراضی طالبان است.
نام او در ماههای اخیر در پی تشدید اختلافها و نارضایتیهای درونگروهی طالبان در بدخشان، بهویژه در ولسوالیهای جرم و بهارک، بهعنوان یکی از چهرههای محوری طالبان ناراضی مطرح شده است. او پس از این اعتراضات، از وظیفه برکنار شد.
اکرامالدین سریع از فرماندهان ارشد نظامی حکومت پیشین افغانستان شام چهارشنبه، سوم جدی، در نزدیکی محل اقامتش در تهران هدف شلیک گلوله قرار گرفت و در مسیر انتقال به شفاخانه جان باخت.
تاکنون مقامهای ایرانی درباره عاملان این حمله توضیحی ندادهاند.
رسول موسوی، دیپلومات پیشین ایران در واکنش به ترور دو نظامی سابق افغان در تهران، هشدار داد که این رویداد را نباید ساده گرفت.
این مقام سابق وزارت خارجه ایران، تاکید کرد که نباید به این رویداد نگاه تکبعدی شود، سریع نتیجه گرفته و داوری شود.
رسول موسوی دیپلومات پیشین جمهوری اسلامی ایران پنجشنبه، چهارم جدی در پی ترور دو نظامی سابق افغان در قلب تهران نوشت این پرونده را باید یک «تیم تحقیق حرفهای و همهجانبهنگر» دنبال کند.
آقای موسوی تصریح کرد که تیم تحقیق و بررسی این پرونده باید بهطور مشترک با نهادهای مسئول در افغانستان این رویداد را بررسی کند. او همچنین خاطرنشان کرد که نتایج بررسیها باید همگانی شود.
اکرامالدین سریع، فرمانده پولیس تخار در حکومت پشین و محمد امین الماس، نظامی سابق شام چهارشنبه در شهرک ولیعصر تهران توسط افراد مسلح با شلیک گلوله ترور شدند.آنها پس از به قدرت رسیدن طالبان به ایران پناه برده بودند.
جمهوری اسلامی تاکنون بهطور رسمی درباره ترور این دو نظامی سابق افغان ابراز نظر نکرده است.
روزنامه بریتانیایی سان در گزارشی نوشت که یک پناهنده افغان که از طالبان به بریتانیا فرار کرده، در ویدیوهای تیکتاک از دنبالکنندگانش میخواهد به تحریک طالبان پاکستانی کمک مالی کنند.
طبق گزارش، وزارت داخله بریتانیا گفته که حمایت از گروههای ممنوعه میتواند منجر به اخراج افراد شود.
این روزنامه از این پناهجوی افغان با نام «عزیز رحمان ازروال» یاد کرده و او را کارگر تعمیرگاه و فروشنده ضایعات فلزی در غرب لندن، بیرمنگام و اسکاتلند معرفی کرده است. گزارش شده است که او در سال ۲۰۲۲ وارد بریتانیا شده است.
روزنامه سان نوشته که این فرد مدعی شده در سال ۲۰۲۳ پس از فرار از دست گروههای افراطی که بین سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱ مسئول کشته شدن ۴۵۷ سرباز بریتانیایی بودند، موفق به دریافت وضعیت حمایتی شده است.
بر اساس این گزارش، این پناهنده افغان که در شبکه اجتماعی تیکتاک بیش از ۶۰ هزار دنبالکننده دارد، در ویدیوهای خود درباره شیوههای تامین مالی جهادیها در خاورمیانه توضیح میدهد و از گروه تحریک طالبان پاکستانی نیز ستایش میکند.
او همچنین از دنبالکنندگانش میخواهد که به این گروه ممنوعه مستقر در پاکستان کمک مالی کنند. به نوشته سان، او پس از شدت گرفتن واکنشها، ویدیوهای مربوط به حمایت از گروههای تروریستی را حذف کرده است.
تحریک طالبان پاکستانی از سال ۲۰۱۱ در بریتانیا غیرقانونی اعلام شده است. پناهنده افغان در یکی از ویدیوهایش به زبان پشتو میگوید: «این کار خوبی است، چون هدف تحریک طالبان پاکستانی برقراری یک نظام اسلامی در پاکستان است.»
وزارت داخله بریتانیا در واکنش به این خبر اظهار نظر نکرده اما تاکید کرده است: «حمایت از یک سازمان ممنوعه جرم جدی محسوب میشود و هر کسی که از چنین گروههایی حمایت کند، در اولین فرصت اخراج خواهد شد.»