واکنش ایران به حمله کابل؛ کشورهای منطقه در برابر گروههای تروریستی همکاری کنند
وزارت خارجه ایران حمله داعش به یک رستورانت چینی در کابل را محکوم و با افغانستان و چین ابراز همبستگی کرد.
این وزارت در پیامی گفت که کشورهای منطقه و جهان برای مقابله با گروههای تروریستی با یک دیگر همکاری بیشتر کنند.
در این حمله که دوشنبه ۲۹ جدی رخ داد، دستکم هفت نفر، بهشمول یک شهروند چین، کشته شدند.
داعش خراسان مسئولیت این حمله را به عهده گرفته است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفت که کشورش با افغانستان و چین ابراز همبستگی میکند و به خانوادههای قربانیان این رویداد تسلیت میگوید.
طالبان قول داده است که با عاملان حمله روز دوشنبه برخورد قاطع کند. با این که طالبان بارها تهدید داعش را ناچیز اعلام کرده، اما این گروه توانسته است به مردم ملکی به خصوص هزارهها حمله کرده و حتی برخی مقامهای عالیرتبه طالبان، مانند خلیل حقانی، از چهرههای پرنفوذ طالبان را از بین ببرد.
پیش از این نیز شهروندان چین مورد حمله داعش قرار گرفته بودند. بنا به اطلاعات اداره طالبان، سه مهاجم داعش در قوس ۱۴۰۱ به هوتل محل بودوباش شهروندان چینی در شهر نو کابل حمله کردند که سه نفر کشته و ۱۸ نفر زخمی شدند. حکومت چین اعلام کرد که پنج شهروند این کشور در این حمله زخم برداشتند.
چین، بزرگترین قدرت منطقه، روابط نزدیک سیاسی و تجاری با طالبان دارد. شرکتهای چینی در معادن افغانستان که مهمترین منبع عواید اداره طالبان است، سرمایهگذاری کردهاند. گروههای شبه نظامی مخالف چین بارها به تاسیسات تجاری این کشور در افغانستان و پاکستان حمله کردهاند.
با این که چین از شهروندان خود خواستهاست که به علت وضعیت امنیتی از افغانستان خارج شوند، اما به نظر نمیرسد که شرکتهای چینی خاک افغانستان را ترک کنند.
جان بولتن، مشاور پیشین امنیت ملی امریکا در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال ابراز داشت که دونالد ترامپ مسئول شکست امریکا در افغانستان است.
آقای بولتن گفت ترامپ روند شکست را کلید زد و بایدن آن را در سال ۲۰۲۱ تکمیل کرد.
آقای بولتن گفت مذاکراتی که امریکا با طالبان در دوحه قطر انجام داد، از اساس اشتباه بود و ترامپ باید مسئولیت این اشتباه را بپذیرد و برای جبران آن اقدام کند.
بولتن افزود که به باور او، اگر جمهوری اسلامی ایران سقوط کند ممکن است شرایطی به وجود آید که طالبان نیز در افغانستان با خطر سقوط روبهرو شود.
جان بولتن در دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ بهعنوان مشاور امنیت ملی امریکا، یکی از سختگیرترین چهرهها در قبال افغانستان و طالبان بود.
بولتن بهصورت آشکار با مذاکره مستقیم با طالبان مخالف بود. او باور داشت که گفتوگو با طالبان بدون آتشبس، تضمینهای امنیتی و حفظ اهرم فشار نظامی، به این گروه مشروعیت میدهد. به نظر او، طالبان یک گروه شورشی شکستناپذیر نبود که امریکا مجبور به مذاکره با آن شود.
بولتن همچنان از منتقدان جدی توافقی بود که بعدا به توافق دوحه انجامید. او این روند را تسلیم سیاسی امریکا میدانست و هشدار داده بود که خروج نیروهای امریکایی بدون تضمین واقعی، به فروپاشی نظم موجود در افغانستان منجر خواهد شد.
وزیر داخله طالبان در مراسمی در ولسوالی برمل پکتیکا از مردم خواست که امنیت منطقه خود را حفظ کنند و اجازه ندهند از این مناطق برای ایجاد مشکل برای دیگران استفاده شود. سراجالدین حقانی تاکید کرد که طالبان خواهان امنیت در پاکستان است.
حقانی پاکستان را «همسایه مسلمان و برادر» خواند و گفت که طالبان برای این صلح و امنیت میخواهد.
این مقام طالبان افزود: «از خداوند میخواهیم که در این کشور اسلامی و برادر امنیت برقرار باشد، طوری که نه از سوی ما مشکلی متوجه آنها شود و نه از سوی آنها برای ما.»
وزیر داخله طالبان روز دوشنبه در مراسم جنازه برادر مولوی کلام نافذ، فرمانده پیشین کشتهشده این گروه، در ولسوالی برمل پکتیکا گفت مشکلاتی که به گفته او در بیست سال گذشته از حضور نیروهای امریکایی به جا مانده، باید از راه جرگهها و گفتوگوها حلوفصل شود.
سراجالدین حقانی بر حل مشکلات از طریق جرگه و مذاکره تأکید کرد و گفت: «ما در جنگ غیرت خود را نشان دادهایم و میدان را حفظ کردهایم، اما در مذاکره و جرگه هم از هیچکس ضعیفتر نیستیم؛ قوی هستیم. میخواهیم و تلاش خواهیم کرد که این مشکلات را از راه جرگه و گفتوگو حل کنیم.»
وی در همین حال استفاده از زور را راهحل مشکلات ندانست و افزود: «خون جوانان ما هنوز میجوشد، ذهنشان همان ذهن جنگی است و کوتاه آمدن در برابر هیچکس برایشان خوشایند نیست.»
وزیر امور داخله طالبان درباره روابط با اسلامآباد گفت که پاکستان کشور همسایه و برادر است و همانگونه که در افغانستان امنیت برقرار شده، طالبان خواهان امنیت مشابه در پاکستان نیز است.
او بدون نام بردن مستقیم از پاکستان گفت: «نیت ما خیر است، نه اینکه برای مردم مشکل ایجاد شود.»
پاکستان چندین بار ولسوالی برمل را هدف حملات هوایی قرار داده و ادعا میکند که جنگجویان تحریک طالبان پاکستانی، بهویژه گروه حافظ گل بهادر، در این منطقه پنهان هستند.
طالبان این اتهامات پاکستان را رد کرده و میگویند که مشکل گروههای مسلح، یک موضوع داخلی پاکستان است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان میگوید طالبان به هیچ یک از توصیههای اسلامآباد توجه نکرده است. او گفته است که پاکستان بارها وزیر دفاع خود را برای گفتوگو به افغانستان فرستاده، اما این تلاشها نتیجهای در پی نداشته است.
شهباز شریف، روز سهشنبه ۳۰ جدی، در گفتوگو با اشتراککنندگان یک ورکشاپ ملی در اسلامآباد گفت که بر اساس توافقنامه دوحه، نباید از خاک افغانستان برای فعالیتهای تروریستی استفاده شود، اما به گفته او، این تعهد بار دیگر نقض شده است.
آقای شریف گفت که اکنون لازم است روشن شود آیا افغانستان میخواهد در صلح زندگی کند یا خیر.
نخست وزیر پاکستان هشدار داد که این کشور در برابر «نادیدهگرفتن مکرر تعهدها» واکنش نشان خواهد داد. او همچنان طالبان را به ناتوانی در مهار گروههای تروریستی متهم کرد و هشدار داد ادامه این وضعیت میتواند ثبات افغانستان و روابط دوجانبه را زیر سؤال ببرد.
در پی حمله مرگبار داعش در کابل، چین از شهروندان این کشور خواست به افغانستان سفر نکنند. بیجینگ میگوید وضعیت امنیتی در افغانستان در حال حاضر شدیدا پیچیده است و انفجار دوشنبه «تلفات قابل توجهی» برجای گذاشته است. چین از شهروندان خود در افغانستان خواست اقدامات امنیتی را تقویت کنند.
سفارت چین در کابل روز دوشنبه از شهروندان این کشور مقیم افغانستان خواست حضور در محلات شلوغ مثل هتلها، اماکن مذهبی و بازارهای بزرگ را به حداقل برسانند. این سفارت همچنین از شهروندان خود خواسته است وضعیت امنیتی محل را از نزدیک رصد کنند و اقدامات امنیتی را در محل زندگی و هنگام سفر خود تقویت کنند.
گوئو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، گفته است که این کشور مراتب اعتراض و نگرانی خود را به طالبان منتقل کرده و از آنها خواسته است اقدامات موثر بیشتری برای حفاظت از امنیت شهروندان چینی، پروژهها و نهادهای چین در افغانستان اتخاذ کند.
سخنگوی وزارت خارجه چین همچین از طالبان خواسته است تا هرچه سریعتر حقیقت ماجرا را روشن کرده و عاملان این حادثه را مجازات کند.
طالبان تایید کردهاند که در انفجار مرگبار روز دوشنبه در شهر نو کابل که داعش خراسان مسئولیت آنرا به عهده گرفت، دستکم هفت کشته و ۱۳ زخمی برجای گذاشت. دستکم یک نفر از جانباختگان شهروند چین بود.
یک مهاجم انتحاری پس از ورود به رستورانت چینی در شهر نو کابل خود را در میان شهروندان چین و محافظان آنان منفجر کرد. خبرگزاری اعمال -متعلق به داعش- نوشت که ۲۵ نفر بهشمول شهروندان چین، اعضای طالبان و غیرنظامیان افغان- در این حمله کشته شدهاند.
در بیانیه داعش همچنین آمده است که هدف قرار دادن شهروندان چین به دلیل آنچه این گروه «رفتار چین با مسلمانان اویغور» خوانده، انجام شده است. به گفته طالبان، شهروند چینی کشتهشده باشنده سینگیانگ بوده، عبدالرحمان نام داشته و مسلمان بوده است.
افغانستان اینترنشنال روز دوشنبه به نقل از شاهدان عینی و ویدیوهای دریافتشده گزارش داد که یک مهاجم انتحاری شهروندان چینی را در رستورانت چینی «مکرونی گوشت گاو لانژو» واقع در شهر نو کابل هدف قرار داد.
چینیها در افغانستان چه کار میکنند؟
بعد از تسلط طالبان بر افغانستان در اسد ۱۴۰۰ چین با طالبان برای استخراج گسترده معادن افغانستان همکاری میکند.
چین و طالبان قراردادهای بزرگی در بخشهای مس، نفت، طلا و زغالسنگ امضا کردهاند و دهها شرکت و صدها بازرگان چینی وارد افغانستان شدهاند. تاکنون آمار رسمی دولتی درباره تعداد کارگران و سرمایهگذاران چینی مقیم افغانستان منتشر نشده است.
مرکز مطالعات و پژوهشهای امنیتی پاکستان پارسال گفته بود حدود ۱۰۰ شرکت چینی در وزارت معادن و پترولیم طالبان ثبت شدهاند و نزدیک به ۵۰۰ بازرگان چینی وارد افغانستان شدهاند تا فرصتهای سرمایهگذاری بزرگ، بهویژه در بخش معادن، را بررسی کنند.
استخراج این معادن بهدلیل عدم شفافیت، نابودی محیط زیست و رعایتنکردن استندردهای بینالمللی در میان شهروندان افغانستان با انتقادهای گسترده به همراه بوده است.
حملات بر چینیها
در چهار و نیم سال گذشته، چندین حمله مستقیم یا غیرمستقیم علیه شهروندان چینی در افغانستان یا مناطق مرزی این کشور اتفاق افتاده است. بیشتر این حملات توسط شاخه خراسان داعش انجام شده و انگیزه اصلی آنها اغلب به سیاستهای چین در قبال مسلمانان اویغور مرتبط بوده است.
جدی ۱۴۰۴ - حمله به رستورانت چینی در قلب کابل
دستکم یک شهروند چین در جمع هفت فرد جانباخته در شهر نو کابل حضور دارد. چین تلفات این حمله را «قابل توجه» خوانده است. هدف انفجار یک رستورانت چینی در شهر نو کابل بود. بیجینگ پس از این حمله از شهروندان خود خواست به افغانستان سفر نکنند و اگر داخل این کشور هستند اقدامات امنیتی را تقویت کنند. انفجار شهر نو کابل آخرین مورد از کشتهشدن یک شهروند چینی در افغانستان است.
جدی ۱۴۰۴ - چین از شهروندان خود خواست مرز افغانستان-تاجیکستان را ترک کنند
کمیته امنیت ملی تاجیکستان اعلام کرده است که چهار «تروریست» در پی درگیری مسلحانه با نیروهای این کشور در مناطق مرزی با افغانستان کشته شدهاند. این کمیته گفت که این افراد بامداد روز یکشنبه، ۲۸ جدی از روستای «دربندک» ولسوالی خواهان بدخشان افغانستان وارد خاک تاجیکستان شده بودند. سفارت چین در تاجیکستان در پی این رویداد از شهروندان خود خواست مناطق مرزی افغانستان-تاجیکستان را ترک کنند. این سفارت وضعیت امنیتی این منطقه را «بهشدت وخیم و پیچیده» توصیف کرد.
قوس ۱۴۰۴ - پنج شهروند چین در مرز افغانستان-تاجیکستان کشته شدند
در دو حمله جداگانه در نزدیکی مرز تاجیکستان-افغانستان که از خاک افغانستان برنامهریزی و اجرا شدند، در مجموع پنج شهروند چینی کشته و پنج نفر زخمی شدند. این حملات در نخستین هفته ماه قوس ۱۴۰۴ کارگران معدن طلا و جادهسازی چینی را هدف قرار داد. تاجیکستان گفت این حمله توسط پهپادی انجام شد که از افغانستان آمده بود.
دلو ۱۴۰۴ - کشتهشدن یک شهروند چین در تخار
در دوم دلو یک شهروند چین توسط «افراد ناشناس» در ولایت تخار کشته شد.
محمداکبر حقانی، سرپرست دفتر مطبوعات فرماندهی امنیه طالبان در تخار از این شهروند چین بهنام «لی» نام برد و گفت که او شب سهشنبه، دوی دلو در مسیر دشتقلعه تخار کشته شد.
عقرب ۱۴۰۳ - حمله به کارگران چینی در مرز تاجیکستان و افغانستان
در حمله مهاجمان مسلح به کارگران چینی در مرز تاجیکستان و افغانستان، یک شهروند چین کشته شد. در این حمله در دره زربوز ناحیه شمسالدین شهین در ولایت ختلان، چهار شهروند چینی و یک شهروند تاجیکستان زخمی شدند.
به گفته منابع آگاه، این حمله در شبهای ۲۷ و ۲۸ عقرب صورت گرفت. شهروندان چینی که هدف این حمله قرار گرفتند، در یک معدن طلا در این منطقه مشغول به کار بودند.
جدی ۱۴۰۱ - حمله به هتل چینیها در کابل
در ماه قوس ۱۴۰۱ گروهی از مردان مسلح به یک هتل در شهر نو کابل حمله کردند که در آن دستکم سه نفر کشته و ۱۸ نفر دیگر زخمی شدند. پنج شهروند چین در میان زخمیان حضور داشتند. هتل لونگان در منطقه شهرنو کابل واقع بود و عمدتاً توسط بازرگانان، دیپلوماتها و شهروندان چینی استفاده میشد. داعش خراسان مسئولیت حمله را بر عهده گرفت و در بیانیه خود اعلام کرد که حمله بهدلیل همکاری طالبان با چین و سرکوب مسلمانان اویغور انجام شده است.
بر مبنای خبرنامه محکمه عالی طالبان، ۱۶ نفر بهشمول دو زن در ننگرهار به اتهام آنچه «روابط نامشروع، فرار از منزل، خرید، فروش و استفاده موادمخدر» خوانده شده، در ملاء عام ۱۰ تا ۳۹ ضربه شلاق زده شدند.
همزمان، سه نفر در بلخ نیز در حضور مردم ۳۹ متحمل شلاق شدهاند.
محکمه عالی طالبان روز سهشنبه، ۳۰ جدی اعلام کرد که اجرای احکام تعزیری بر متهمان بر مبنای حکم دادگاههای محلی ننگرهار و بلخ انجام شده است.
محمد ولی حقانی، رئیس محکمه ابتدایی شهری در بلخ، شلاق زدن متهمان را «تطبیق و اجرای شریعت اسلامی» دانسته و گفته است که اجرای این احکام به منظور «محو فساد و فتنه» انجام میشود.
محکمه عالی طالبان پیشتر اعلام کرده بود که در سال ۲۰۲۵، دستکم شش نفر را اعدام و هزار و ۱۱۸ نفر را شلاق زده است.
مجازات بدنی افراد در محضر عموم از سوی طالبان، جز رویدادهایی است که تقریبا همه روزه در حاکمیت طالبان رخ میدهد. درحالیکه نهادهای بینالمللی حقوقبشری با تکرار مکرر، مجازات بدنی افراد در محضر عموم را ناقض کرامت انسانی دانسته و خواستار لغو این رویکرد طالبان شدهاند، اما طالبان همچنان بر موضع خود پافشاری دارد.
