سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، روز شنبه گفت که فعالیت تلویزیون «راه فردا»، وابسته به محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، متوقف و املاک آن مصادر شده است. طالبان دلیل این اقدام را اظهارات اخیر محقق علیه این گروه در پیوند به درگیریهای جاری با پاکستان عنوان کرد.
محمد محقق در واکنش به درگیریهای جاری میان طالبان و پاکستان، گفت که این جنگ مردم افغانستان نیست بلکه «تقابل میان پاکستان و رژیم حاکم در کابل است.»
رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان با اشاره به «سیاست تجاوزکارانه» طالبان، گفت که این گروه مردم افغانستان را بهطور ناخواسته درگیر جنگ کرده است.
خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان گفت «محمد محقق به تحریک دشمن، تلاش میکرد با اظهارات بیبنیاد وحدت ملی افغانستان را تهدید کند.»
او افزود که بادرنظرداشت موارد فوق لازم دانسته شد که نشرات رسانه منسوب به او متوقف و املاک او مصادره شود.
همزمان با تشدید بیپیشینه درگیریها میان طالبان و پاکستان، طالبان افغان اعلام کرده است که میخواهد مسائل از طریق گفتوگو حل شود. پاکستان اما تاکنون درباره آمادگی برای مذاکره با طالبان چیزی نگفته است.
سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، و ذبیحالله مجاهد، سخنگوی این گروه، بر تعهد طالبان به دیپلوماسی و مذاکره تأکید کرده و گفتهاند که مسیر گفتوگو همچنان باز است.
امیر خان متقی، وزیر خارجه طالبان نیز، در گفتوگو با محمد بن عبدالعزیز الخلیفی، وزیر خارجه قطر، گفته است که طالبان حامی خشونت نیست و همیشه ترجیح داده مسائل را بر اساس تفاهم و احترام متقابل حل کند.
وزیر داخله طالبان روز جمعه در سخنرانی در یک مسجد در ولایت خوست از پاکستان خواست اقداماتی انجام ندهد که طالبان را «مجبور به اعلام قیام ملی و جهاد» کند. او هشدار داد که در صورت چنین اقدامی، پاکستان «بهای سنگینی» خواهد پرداخت. وی همچنین از کشورهای منطقه و جهان خواست زمینه گفتوگو و کاهش تنش را فراهم کنند.
در همین حال، ذبیحالله مجاهد در یک نشست خبری هشدار داد که ادامه این درگیریها میتواند منطقه را بیثبات کند. او از کشورهای منطقه خواست مانع حملات ارتش پاکستان شوند و با تأکید بر پایبندی طالبان به دیپلوماسی گفت که اسلامآباد تمایلی به حل اختلافات از راه مذاکره نشان نمیدهد.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، گفته است که نیروهای پاکستانی بهطور عمدی غیرنظامیان را در ولایتهای خوست و پکتیکا هدف قرار دادهاند، که در نتیجه آن ۱۹ نفر کشته و ۲۶ نفر دیگر زخمی شدهاند. طالبان افزودند که اکثریت قربانیان کودکان و زنان هستند.
در مقابل، احمدشریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، اعلام کرد که در حملات این کشور به افغانستان دستکم ۲۷۴ «تروریست افغان» کشته شدهاند. به گفته او، نیروهای پاکستانی ۷۳ پاسگاه طالبان را ویران و ۱۸ پاسگاه دیگر را تصرف کردهاند و بیش از ۴۰۰ نفر نیز زخمی شدهاند. او همچنین مدعی شد که دستکم ۱۱۵ تانک و موتر زرهی و نظامی طالبان از بین رفته است.
پاکستان تأیید کرده که در این درگیریها ۱۲ سرباز این کشور کشته شدهاند. در مقابل، ذبیحالله مجاهد مدعی شد که در درگیریهای اخیر در مناطق مرزی، ۵۵ سرباز پاکستانی کشته شدهاند و اجساد برخی از آنان در اختیار طالبان قرار دارد. او همچنین کشته شدن ۱۳ نیروی طالبان را تأیید کرد.
تشدید تنشها میان طالبان و پاکستان باعث شده است که کشورهایی مانند قطر، عربستان سعودی، ایران و ترکیه تلاشهای دیپلوماتیک برای کاهش تنش و بازگرداندن دو طرف به میز مذاکره را آغاز کنند. همچنین چین و روسیه نیز برای میانجیگری اعلام آمادگی کردهاند.
در حال حاضر مشخص نیست که تلاشهای منطقهای برای پایان دادن به درگیریها میان طالبان و پاکستان موفق خواهد بود یا خیر، اما به نظر میرسد روابط دو طرف همچنان در وضعیت پرتنش باقی بماند.
پاکستان اعلام کرده که دیگر تحمل تهدیدهایی را که از خاک افغانستان میآید، ندارد و طالبان نیز هشدار داده است که به هر حملهای پاسخ خواهد داد.
رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ روز جمعه تاکید کرد که در تنش جاری بین کابل و اسلامآباد غیرنظامیان باید محافظت شوند و دسترسی به خدمات صحی تضمین گردد. میرجانا اسپولیاریک، در بیانیهای خواستار «خویشتنداری و کاهش تنش» بین دو طرف شد.
او تأکید کرد که افزایش خشونت به مردم منطقهای آسیب میرساند که «هماکنون دههها جنگ، آوارگی و زیان را تحمل کرده است.»
اسپولیاریک تأکید کرد که طبق قوانین بینالمللی، «غیرنظامیان، زخمیها و دیگر افرادی که در جنگ شرکت ندارند یا دیگر شرکت نمیکنند، باید محافظت شوند.»
او افزود: «کمکهای بشردوستانه باید به همه آسیبدیدگان برسد و بیمارستانها باید قادر به فعالیت باشند و دسترسی به خدمات ضروری تضمین شود.»
رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ گفت سازمانش با همکاری جمعیت هلال احمر افغانستان و پاکستان و مقامات دولتی در حال «آمادهسازی پاسخ عملیاتی به نیازهای بشردوستانه در میدان» است.
او گفت: «تمرکز در هر دو سوی مرز اکنون بر حمایت از مراکز صحی است که افرادی را درمان میکنند که در نتیجه درگیریها زخمی شدهاند.»
همزمان با ادامه درگیریها میان طالبان و پاکستان، کشورهای منطقه بهویژه عربستان سعودی، قطر و ترکیه تلاشهای دیپلوماتیک برای کاهش تنش و بازگرداندن دو طرف به میز مذاکره را آغاز کردهاند. چین و روسیه نیز برای میانجیگری میان طالبان و پاکستان اعلام آمادگی کردهاند.
وزیر خارجه ترکیه با همتایان پاکستانی و طالب خود گفتوگو کرده و بر ضرورت کاهش تنشها تأکید کرده است.
معاون وزیر خارجه قطر نیز با وزرای خارجه پاکستان و طالبان درباره راههای کاهش تنشها گفتوگو کرده است. پیش از آن نیز وزیر خارجه عربستان سعودی با همتای پاکستانی خود درباره این درگیریها گفتوگو کرده بود. اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، با همتای مصری خود نیز درباره وضعیت جاری تبادل نظر کرده است.
همچنان، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در بیانیهای از دو طرف خواست به درگیریها پایان دهند.
او در پیامی نوشت که در ماه رمضان، ماه خویشتنداری و تقویت همبستگی در جهان اسلام، شایسته است که افغانستان و پاکستان اختلافات خود را در چارچوب حسن همجواری و از طریق گفتوگو حلوفصل کنند.
او همچنین اعلام کرد که ایران آماده هرگونه کمک برای تسهیل گفتوگو و تقویت همکاری میان دو کشور است.
طالبان اعلام کرده است که به گفتوگو و مذاکره متعهد است. سخنگوی طالبان در یک نشست خبری گفت که این گروه همواره از گفتوگو حمایت میکند، اما مدعی شد که طرف پاکستانی تمایلی به مذاکره ندارد.
سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان نیز از کشورهای منطقه خواست برای حل اختلافات از طریق گفتوگو همکاری کنند.
در مقابل، وزارت خارجه پاکستان در بیانیهای اعلام کرد که این کشور خواهان صلح و ثبات در منطقه است و با رویکردی دیپلوماتیک در تلاش برای مقابله با تهدید تروریسم از خاک افغانستان بوده است. این وزارتخانه همچنین مدعی شد که اقدامات حسننیت پاکستان بهدرستی درک نشده و در نتیجه، حملات تروریستی از خاک افغانستان با حمایت طالبان و نیز هند افزایش یافته است.
وزارت خارجه پاکستان ابراز امیدواری کرد که جامعه جهانی نیز پیام روشنی به طالبان ارسال کند و این گروه را به انجام اقدامات عملی و قابل راستیآزمایی علیه گروههای تروریستی وادار کند.
ترکیه، قطر و عربستان سعودی پیشتر نیز برای میانجیگری و کاهش تنشها میان طالبان و پاکستان تلاش کرده بودند، اما این تلاشها به نتیجه نرسید و چند دور مذاکرات در دوحه، استانبول و جده با شکست روبهرو شد.
سخنگوی رئیسجمهور روسیه نیز میگوید درگیریهای نظامی مستقیم بین پاکستان و طالبان نویدبخش آینده خوبی نیست.
او گفت «ما امیدواریم که این درگیریها متوقف شوند. ما از نزدیک وضعیت را زیر نظر داریم.»
این مقام روسی تأکید کرد که در حال حاضر مقدمات تماس بین ولادیمیر پوتین و شهباز شریف در حال انجام است.
با وجودی که روسیه تنها کشوری است که اداره طالبان را به رسمیت شناخته اما مقامات ارشد این کشور حاضر به برقراری تماس با طالبان نیستند.
سخنگوی وزارت خارجه روسیه اعلام مسکو آماده است بین پاکستان و طالبان میانجیگری کند.
چین نیز بر حل اختلافات از طریق مذاکره تاکید کرده و گفته که آماده است از کانالهای خود در حل این مناقشه میانجیگری کند.
درگیریها پس از آن تشدید شد که طالبان روز پنجشنبه مواضع مرزبانان پاکستانی را در مناطق جنوبشرقی هدف حمله قرار داد. طالبان مدعی شد در حملات چهار ساعته خود بیش از ۵۰ سرباز پاکستانی کشته و شماری نیز اسیر گرفته شدهاند.
پاکستان در واکنش، عملیات نظامی موسوم به «غضب للحق» را علیه طالبان آغاز کرد. سخنگوی ارتش پاکستان اعلام کرد در این عملیات بیش از ۲۰۰ عضو طالبان کشته شدهاند.
نیروهای هوایی پاکستان نیز مراکز طالبان را در کابل، قندهار، خوست، ننگرهار، پکتیا، پکتیکا، لغمان و کنر بمباران کردند.
طالبان نیز مدعی شد در واکنش، اسلامآباد را با حملات پهپادی هدف قرار داده است. پاکستان اما اعلام کرد این حملات کار تحریک طالبان پاکستان بوده و آنها را دفع کرده است.
در حال حاضر مشخص نیست تلاشهای منطقهای برای پایان دادن به درگیریها میان طالبان و پاکستان به نتیجه خواهد رسید یا خیر، اما روابط دو طرف به نظر میرسد در وضعیت پرتنشی باقی خواهد ماند.
پاکستان اعلام کرده دیگر تحمل تهدیدهای ناشی از خاک افغانستان را ندارد. طالبان نیز هشدار داده است که به هر حملهای پاسخ خواهد داد.
سخنگوی طالبان اعلام کرد که عملیات تهاجمی علیه نیروها و مراکز نظامی پاکستان در امتداد مرز را آغاز کردهاند. ذبیحالله مجاهد در پیامی نوشت که این عملیات در واکنش به حملات هوایی ارتش پاکستان صورت گرفته است.
او در این پیام گفت: «در پاسخ به تمرد و سرکشیهای پیدرپی حلقههای نظامی پاکستان، عملیات تهاجمی گسترده علیه پایگاهها و تاسیسات نظامی ارتش پاکستان در طول خط دیورند شروع شده است.»
تلویزیون دولتی تحت کنترول طالبان نیز گزارش داده است که مرزبانان این گروه حملات خود را بر مواضع نیروهای پاکستانی شروع کردهاند. همچنین رادیو حریت، رسانه نزدیک به استخبارات طالبان، خبر داده است که طالبان در مناطق مختلف ولایتهای کنر و ننگرهار حملات انتقام جویانه را علیه مواضع نیروهای پاکستانی آغاز کردهاند.
سخنگوی قول اردوی خالد بن ولید طالبان در شرق افغانستان نیز گفت که حملات در ولایات کنر و ننگرهار علیه نیروهای پاکستانی جریان دارد. به گفته منابع، نیروهای دو طرف در امتداد خطوط مرزی در ولایت خوست نیز با یکدیگر درگیر شدهاند.
این حملات در واکنش به بمباران ولایتهای پکتیکا و ننگرهار در شرق افغانستان در ۲ حوت انجام شده است. نیروهای هوایی پاکستان بامداد روز یکشنبه مناطقی را در شرق افغانستان هدف حملات هوایی قرار دادند. پاکستان مدعی است که شبهنظامیان را هدف قرار داده است، اما طالبان میگویند غیرنظامیان قربانی شدهاند.
دستکم ۱۰ کشور در شصتویکمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل، اصولنامه جزایی محاکم طالبان را محکوم کردند. استرالیا، کانادا، نیوزیلند، ایتالیا، اسپانیا، شیلی و برخی کشورهای دیگر گفتند این سند خشونت خانوادگی را عادیسازی میکند.
شصتویکمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل روز پنجشنبه، هفتم حوت در ژنو برگزار و وضعیت حقوق بشر و وضعیت زنان و دختران در افغانستان بررسی شد.
در این نشست نمایندگان کشورهای مختلف درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان سخنرانی کردند. برخی از آنها به اصولنامه جزایی طالبان که اخیرا توسط هبتالله آخندزاده توشیح شده واکنش نشان دادند.
استرالیا، کانادا و نیوزیلند در بیانیه مشترک تاکید کردند که این سند طالبان خشونت خانوادگی را عادیسازی کرده و تبعیض را بیش از پیش تحکیم و روندهای قانونی را تضعیف میکند.
نماینده ایتالیا نیز به این اصولنامه واکنش نشان داده و گفته است که این سند در عمل یک نظام طبقاتی ایجاد میکند که شهروندان افغانستان را به افراد آزاد و برده تقسیم میکند.
او گفت که اصولنامه جزایی طالبان «نگرانیهای جدی را در چارچوب حقوق بینالملل از جمله منع مطلق بردهداری و رفتارهای ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز بر میانگیزد.»
نمایندگان کشورهای دیگری چون کاستاریکا، بریتانیا و کرواسی نیز اصولنامه جزایی طالبان را محکوم کردند.
نماینده اسپانیا نسبت به اجرایی شدن این سند ابراز نگرانی کرد و خواستار لغو تمامی قوانین و مقررات محدودکننده طالبان شد.
نماینده شیلی نیز تاکید کرده است که نظام کیفری طالبان که مجازات فیزیکی زنان را مشروعیت میبخشد، بخشی از ساختار منسجم و سیستماتیک تبعیض و نقض حقوق زنان است.
نماینده بلغاریا هم در این نشست از قوانین جدید طالبان، ابراز نگرانی کرد و گفت که این قوانین پیامدهای ناگواری بر زندگی مردم به دنبال خواهند داشت.
نماینده ترکیه نیز این اصولنامه را «عقبگرد» دیگر توصیف کرد.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان اخیرا اصولنامه جزایی را که حاوی ده فصل و ۱۱۹ ماده است، «توشیح» کرده است. این سند به نهادهای قضایی اختیار میدهد تا مخالفان و منتقدان را به قتل برسانند.
در بخشی این اصولنامه، حتی به شهروندان اجازه داده شده در صورت مشاهده «گناه» هنگام ارتکاب آن، شخصا اقدام به مجازات کنند.