در پی حملات گسترده هوایی امریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی و پاسخهای متقابل تهران، منطقه در وضعیتی فوقالعاده بحرانی قرار گرفته است.
آنچه در روز دوم جنگ گذشت:
جمهوری اسلامی در روز دوم جنگ، یکشنبه دهم حوت تائید کرد که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و شماری دیگر از مقامات و فرماندهان ارشد کشته شدهاند.
در همین روز کشته شدن علی شمخانی، دبیر شورای دفاع، محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران و همچنین دختر، عروس، داماد و نواسه خامنهای در حملات اسرائیل و امریکا تائید شد.
برخی رسانههای داخلی ایران هم از کشته شدن محمود احمدینژاد، رئیسجمهور سابق ایران گزارش دادند که هنوز تائید رسمی نشده است. بعضی گزارشها هم حاکی از آن است که مجتبی خامنهای، پسر رهبر جمهوری اسلامی بر خلاف گزارشهای قبلی کشته نشده است.
دولت جمهوری اسلامی ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیلی عمومی اعلام کرده است. عراق در همسایگی ایران نیز ۳ روز عزای عمومی گرفته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا پس از اعلام کشته شدن علی خامنهای، از مردم ایران خواست تا کنترول کشور خود را به دست بگیرند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل هم گفت اقدام مشترک کشورش با امریکا شرایطی ایجاد خواهد کرد تا مردم ایران «سرنوشت خود را به دست بگیرند.»
نتانیاهو با اشاره به آنچه «تهدید وجودی از سوی رژیم ایران» خواند، تاکید کرد که این حکومت نباید به سلاح هستهای دست یابد و از دونالد ترامپ بهخاطر آنچه «رهبری تاریخی» توصیف کرد، قدردانی کرد.
پیت هگست، وزیر جنگ امریکا در روز دوم جنگ، عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را آغاز «مرگبارترین، پیچیدهترین و دقیقترین عملیات هوایی در تاریخ» خواند.
با گسترش حملات امریکا و اسرائیل به تاسیسات و مقامات ارشد جمهوری اسلامی،- تهران هم پایگاههای امریکا را در خاورمیانه مورد هدف قرار داد و به شهرهای مختلف اسرائیل هم موشکپرانی کرد.
یک مقام ارشد ایرانی در گفتوگو با شبکه الجزیره گفت تمام منابع و دارایی امریکا و اسرائیل در منطقه مورد هدف است و «دیگر خط سرخی وجود ندارد.»
ساعاتی بعد، نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره ایران برگزار شد و دیپلوماتهای اسرائیل، امریکا و جمهوری اسلامی روبروی هم نشستند.
سفیر اسرائیل در سازمان ملل در این نشست گفت عملیات ما تا برطرف شدن تهدیدها در ایران ادامه خواهد داشت.
نماینده امریکا در سازمان ملل هم جمهوری اسلامی را عامل بی ثباتی منطقه دانست.
در مقابل، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل گفت که به تجاوز گسترده امریکا و اسرائیل پاسخ خواهند داد.
محمد مخبر، مشاور علی خامنهای در تهران اعلام کرده که مسئولیت اداره «دوره انتقالی رهبری» بر عهده «رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه و یک عضو فقیه شورای نگهبان» خواهد بود.
او گفت این سه مقام عالیرتبه مسئولیت دوره انتقال را تا تعیین وضعیت جدید بر عهده خواهند داشت.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا در یک گفتوگوی تلفنی با شبکه سیبیاس نیوز در پاسخ به این پرسش که پس از مرگ علی خامنهای چه کسی تصمیمگیرنده است، گفت: «دقیقا میدانم چه کسی است، اما نمیتوانم بگویم.»
ترامپ همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا فردی در ایران هست که او مایل باشد رهبری ایران را بر عهده بگیرد، پاسخ داد: «بله، فکر میکنم. چند نامزد خوب وجود دارند.»
او گفت معتقد است کشته شدن علی خامنهای میتواند مسیری برای دیپلوماسی با ایران ایجاد کند.
دونالد ترامپ همچنین اعلام کرد که رهبری جدید ایران میخواهد مذاکره کند و او آماده است. ترامپ تاکید کرد: «آنها باید زودتر این کار را انجام میدادند، کاری را که بسیار عملی و آسان بود، باید پیش از اینها انجام میدادند، اما خیلی صبر کردند.»
همزمان عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران که نماینده اصلی جمهوری اسلامی در سه دور مذاکرات با امریکا بود، گفت که فرماندهان نظامی مستقلا تصمیم میگیرند و حملات به مواضع امریکا و اسرائیل ادامه دارد. او کشته شدن علی خامنهای را «جنایت» دانست و گفت برای دفاع از خود، هیچ حد و مرزی نداریم.
سپاه پاسداران ظهر دوشنبه گفت ۲۷ نقطه از پایگاههای امریکا در خاورمیانه و نقاطی از اسرائیل را هدف گرفتهاند.
سپاه پاسداران همچنین گفت ناو آبراهام لینکلن را هدف قرار داده است که واشنگتن آن را تکذیب کرد.
با گسترش حملات، کشورهای منطقه به جمهوری اسلامی نسبت به ادامه حملات در خاک خود هشدار دادند. گزارش شده است که عربستان سعودی آماده حمله متقابل به ایران است.
با این حال، سپاه پاسداران در بیانیهای اعلام کرد که عملیات انتقامجویانه با حملات شدید ادامه خواهد داشت.
در واکنش، دونالد ترامپ در تروثسوشال نوشت: «بهتر است چنین کاری نکند، چون اگر این کار را بکند، ما با نیرویی به آنها ضربه خواهیم زد که هرگز پیش از این دیده نشده است.»
وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد که جمهوری اسلامی ۱۶۵ موشک شلیک کرده است.
کویت نیز گفت از ایران۹۷ موشک بالستیک و ۲۸۳ پهپاد از ایران شلیک شد.
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران هم تائید کرد که ارتش جمهوری اسلامی بامداد یکشنبه پایگاههای امریکا در قطر، کویت، عمان، بحرین و دبی را بمباران کرده است.
در سویی دیگر، ارتش اسرائیل روز یکشنبه اعلام کرد که حملات هوایی تازه را در «قلب» تهران آغاز کرده و مواضع مرتبط با رژیم جمهوری اسلامی را هدف قرار داده است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران هم مقابل دوربین آمد و گفت که «خونخواهی و انتقام» را وظیفه و حق مشروع جمهوری اسلامی میداند.
پزشکیان گفت که تمام تلاش خود را برای انجام این «وظیفه» بهکار خواهد گرفت.
جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا اما گفت جمهوری اسلامی بدون قایل شدن «تمایز» به اهدافی در سراسر خاورمیانه حمله میکند.
آقای هیلی روز یکشنبه به اسکاینیوز گفت که دو موشک به سوی قبرس که هزاران نیروی بریتانیایی در آن کشور مستقرند، شلیک شده است.
ارتش اسرائیل روز یکشنبه اعلام کرد که از آغاز حملات تقریبا نیمی از ذخایر موشکی ایران نابود شده است.
یک سخنگوی نظامی اسرائيل گفت: «در جریان این عملیات، ما تقریبا نیمی از ذخایر موشکی رژیم ایران را نابود و تولید دستکم ۱۵۰۰ موشک دیگر را متوقف کردیم.»
ارتش اسرائیل این را هم تائید کرد که ۹ نفر در حملات موشکی ایران کشته و دهها نفر زخمی شدهاند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده نیز روز یکشنبه اعلام کرد سه سرباز امریکایی در جریان عملیات علیه جمهوری اسلامی کشته و پنج نفر دیگر بهشدت زخمی شدهاند.
سنتکام جزئیاتی درباره مکان و زمان دقیق این رخداد ارائه نکرد، اما گفت حملات به جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده امریکا اعلام کرد که درگیریها با ایران ممکن است حدود چهار هفته ادامه داشته باشد. او همچنین درباره احتمال ورود عربستان سعودی به حمله علیه ایران گفت: «آنها در حال جنگ هستند، آنها هم میجنگند.»
ترامپ در مصاحبهای تلفنی با روزنامه دیلیمیل که یکشنبه ۱۰ حوت منتشر شد، درباره زمانبندی حملات گفت: «برنامهریزی چنین روندی همیشه چهار هفته بوده است. یعنی ما از ابتدا تصور میکردیم که حدود چهار هفته طول بکشد، حتی اگر خیلی هم شدید باشد. ایران یک کشور بزرگ است و رسیدن به هدف ما چهار هفته یا کمتر زمان میبرد.»
کشورهای حوزه خلیج فارس متعهد شدهاند که در برابر حملات ایران از خود دفاع کنند.
وزیران خارجه شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس شامل امارات متحده عربی، بحرین، عربستان سعودی، عمان، قطر و کویت، «خسارات گسترده ناشی از حملات خائنانه ایران» را بررسی و درباره گامهایی برای بازگرداندن ثبات به منطقه گفتوگو کردند.
در بیانیه آمده است که کشورهای حوزه خلیج «تمام اقدامات لازم را برای دفاع از امنیت و ثبات خود و محافظت از سرزمینها، شهروندان و ساکنانشان، از جمله گزینه پاسخگویی به تجاوز، اتخاذ خواهند کرد.»
این بیانیه همچنین خواستار «توقف فوری این حملات» شد و افزود که ثبات منطقه خلیج فارس تنها یک نگرانی منطقهای نیست، بلکه ستون اصلی ثبات اقتصادی جهان به شمار میرود.
منابع محلی در هرات یکشنبهشب به افغانستان اینترنشنال گفتند که هواپیماهای جنگی در آسمان این ولایت در حال گشتزنی کردند.
همزمان، رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در هرات از حمله به مواضع پاکستان در گذرگاه «انگور اده» در ولسوالی برمل ولایت پکتیکا خبر داده است.
احمدالله متقی، رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در هرات، در حساب کاربری اکس خود ویدیویی از حملات نیروهای این گروه در گذرگاه انگور اده پکتیکا منتشر کرده است. در این ویدیو دیده میشود که نیروهای طالبان در تاریکی شب با استفاده از سلاحهای سنگین، مواضع ارتش پاکستان را هدف قرار میدهند.
باشندگان هرات تایید کردند که هواپیماهای بیسرنشین همچنان در فضای این ولایت حضور دارند و برای دقایقی صدای شلیک نیز شنیده شده است.
همچنین، یک منبع در نزدیک مرز اسلامقلعه گفت که در پی پرواز این هواگردها، دستکم صدای دو انفجار به گوش رسیده است. مقامات طالبان تاکنون درباره هویت این هواپیماها و علت شلیکها در این ولایت ابراز نظر نکردهاند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اعلام کرد که این کشور با درخواست ایالات متحده مبنی بر استفاده از پایگاههای بریتانیا جهت حمله به اهدافی در ایران موافقت کرده است تا امکان «نابود کردن موشکهای ایران در مبدا» فراهم شود.
او شامگاه یکشنبه، ۱۰ حوت، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی اکس، به مخالفت اولیه کشورش با این درخواست امریکا اشاره کرد و آن را تصمیمی «آگاهانه» خواند. استارمر اما تاکید کرد که چون حکومت ایران علیرغم این تصمیم، «منافع بریتانیا را هدف قرار داده و جان بریتانیاییها را در معرض خطر جدی قرار داده است»، اکنون لندن تصمیم گرفته است مشارکت گستردهتری در این عملیات داشته باشد.
استارمر گفت: «شرکای ما در خلیج فارس از ما خواستهاند اقدامات بیشتری برای دفاع از آنها انجام دهیم و وظیفه من حفاظت از جان شهروندان بریتانیا است.»
وی در ادامه افزود: «جتهای بریتانیایی بهعنوان بخشی از عملیات دفاعی هماهنگشده در آسمان حضور دارند و تاکنون با موفقیت حملات ایران را رهگیری کردهاند. اما تنها راه متوقف کردن تهدید ایران، نابود کردن موشکها در مبدا است، یعنی نابودی آنها در انبارهای نگهداری یا سکوهای پرتابی که برای شلیک استفاده میشوند.»
