سازمان ملل: در درگیریها دو مرکز ترانزیتی در گذرگاه تورخم و سپینبولدک آسیب دیدهاند
کمیساری عالی سازمان ملل در امور پناهندگان با ابراز نگرانی عمیق نسبت به وضعیت افغانستان گفته است که دو مرکز ترانزیتی در تورخم و سپینبولدک در پی حملات آسیب دیدهاند.
این سازمان همچنین هشدار داده است که بازگشت گسترده و شتابزده مهاجران افغان خطر بیثباتی بیشتر در افغانستان و منطقه را بهدنبال دارد.
این کمیساری روز سهشنبه در بیانیهای نسبت به تشدید بحران در خاورمیانه و افغانستان ابراز نگرانی کرده است.
این سازمان با اشاره به بازگشت بیش از ۵.۴ میلیون افغان از ایران و پاکستان از سال ۲۰۲۳ بدینسو، گفته است که این روند نیازهای حفاظتی را نیز بهشدت افزایش داده است.
این سازمان هشدار داده است که بازگشت بیرویه افغانها از کشورهای همسایه و کاهش کمکهای بشردوستانه، خطر تشدید بیثباتی در افغانستان و منطقه را بهدنبال خواهد داشت.
این سازمان همچنین با اشاره به درگیریهای جاری بین طالبان افغان و پاکستان میگوید که هماکنون هزاران تن در ولایتهای کنر و ننگرهار بیجا شدهاند.
این در حالیست که ولایت کنر سال گذشته از زلزله آسیب دیده بود و شمار زیادی از بازگشتکنندگان را در خود جای داده است.
این سازمان میگوید برای حفاظت و کمکرسانی به بیجاشدگان اجباری در افغانستان، ایران، پاکستان و آسیای مرکزی به ۴۵۴ میلیون دالر نیاز دارد.
این در حالیست که تنها ۱۵ درصد از این بودجه تأمین شده است.
فوربز میگوید اسلامآباد و کابل گزارشهای متناقضی درباره گستره و اثرگذاری حملات اخیر پهپادی افغانستان منتشر کردهاند. مقامات طالبان افغان ادعا کردهاند که حملاتشان به اهداف مهم نظامی پاکستان، از جمله مناطقی نزدیک اسلامآباد رسیده و خسارات و تلفات قابل توجهی به همراه داشته است.
پاکستان اما این ادعاها را رد کرده و گفته است که تنها تعداد اندکی پهپاد عمدتا در مناطق مرزی پرتاب شده و مقامات پاکستانی همچنین تأکید کردهاند که سیستمهای شناسایی این پهپادها را قبل از ایجاد خسارت جدی یا تلفات، رهگیری کردهاند.
فوربز با مشاهده تصاویر و ویدیوهایی از پهپادی پرتابشده از سمت افغانستان به پاکستان، گفته است که این پهپادها دارای سیستمهای کوچک با بال ثابت و با دهانه بال حدود ۱.۵ مترند؛ این پهپادها مدل تجاری استاندارد نیستند، بلکه از قطعات تجاری موجود ساخته شدهاند.
فوربز مینویسد که طراحی نسبتا ساده این پهپادها نشاندهنده محدوده کوتاه و عملیات از راه دور است. بنابراین، نیاز است که از فاصله چند کیلومتری اهداف مورد نظر پرتاب شوند. این موضوع نشان میدهد که طالبان افغان احتمالا این حملات را با گروههایی مانند تحریک طالبان پاکستان هماهنگ کرده است. زیرا تیتیپی پیش از این در حملات متعددی علیه نیروهای پاکستان از پهپادهای مشابه استفاده کرده است.
مجله فوربز در این گزارش به مزیتهای استراتژیک استفاده از پهپاد در جنگ با پاکستان اشاره کرده است.
مزیتهای استراتژی پهپاد برای طالبان افغانستان
یکم: این پهپادهای کوچک به طور مؤثر مانند بمبهای دستساز متحرک عمل میکنند. برخلاف بمبهای سنتی کنار جاده، اینها ثابت نیستند. اپراتورهای پهپاد میتوانند سیستم را هدایت کنند تا به اهداف منتخب در زمان و مکان مناسب حمله کنند و بیشترین آسیب را ایجاد نمایند.
اجزای لازم برای ساخت این سیستمها ارزان و بهطور گسترده در دسترس هستند و با مهارت فنی متوسط و دستورالعملهای منبع باز، میتوان پهپادها را با هزینه نسبتا کم ساخت.
دوم: دفاع در برابر این سیستمها در مقیاس بزرگ دشوار و پرهزینه است. سیستمهای ضد پهپاد، از جمله رادار و ابزارهای جنگ الکترونیک، معمولا برای سایتهایی با ارزش بالا استفاده میشوند. سیستمهای دفاعی نیز معمولا از فناوری پهپاد عقب هستند، در حالی که فناوری پهپاد به سرعت با استفاده از پیشرفتهای تجاری در حال بهبود است.
سوم: استفاده از پهپادها با جغرافیای مرز نفوذپذیر افغانستان و پاکستان هماهنگ است. مسیرهای قاچاق طولانی از میان کوهها اجازه میدهد گروههای کوچک و تجهیزات با دید محدود عبور کنند. طالبان افغان و پاکستانی این مسیرهای کوهستانی را از جنگ بیست ساله خود با ناتو میشناسند.
تیمهای کوچک میتوانند اجزای پهپاد و مهمات را به پاکستان منتقل کرده و در آنجا سرهمبندی کنند، سپس در فاصلهای مناسب از اهداف قرار گرفته و حملات پهپادی را اجرا کنند، در حالی که از درگیری مستقیم اجتناب میشود.
راه آینده اداره طالبان با پهپادها
فوربز مینویسد که طالبان افغان در مقابل برتری تسلیحاتی پاکستان مواجهاند. ارتش پاکستان از نظر نیروی انسانی، بودجه و قابلیتهای متعارف به شدت از افغانستان برتر است. پاکستان حدود ۶۶۰ هزار پرسنل فعال دارد، که توسط هواپیماهای مدرن، زرهپوشها، توپخانه دوربرد و دفاع هوایی یکپارچه پشتیبانی میشوند.
نیروهای طالبان افغان اما بسیار کمتر هستند و از نظر نیروی هوایی یا پشتیبانی لجستیکی پایدار قابل مقایسه نیستند. بسیاری از تجهیزات سنگین آنها شامل پلتفرمهای تسلیحاتی و وسایط نقلیه قدیمی است که طی خروج شوروی و ناتو باقی ماندهاند. بسیاری از این پلتفرمها تعمیرات ضعیف دارند و از سیستمهای پاکستانی عقباند.
با توجه به این نابرابری، تاکتیکهای نامتقارن یک ضرورت استراتژیک هستند. افغانستان نمیتواند بدون متحمل شدن تلفات شدید در یک نبرد متعارف با پاکستان رقابت کند. استفاده از پهپادها، شبکههای نیابتی و عملیاتهای مرزی به نیروهای طالبان اجازه میدهد بر اهداف نظامی پاکستانی فشار وارد کنند، در حالی که از مواجهه مستقیم اجتناب شود.
فوربز پیشبینی میکند که حتا اگر جنگ ختم شود، طالبان افغان، کارزار نیابتی خود را با تأمین اجزای پهپاد و مهمات برای تحریک طالبان پاکستانی ادامه میدهد. بنابراین، انتظار میرود حملات پهپادی علیه اهداف پاکستانی ادامه یابد و با پیشرفت حملات، پهپادها پیچیدهتر شوند تا از سیستمهای ضد پهپاد پاکستان پیشی بگیرند.
فوربز میگوید که تهدید پهپادی افغانستان بر علیه پاکستان ناپدید نخواهد شد، بلکه قدرتمندتر و مقابله با آن برای پاکستان دشوارتر خواهد شد.
پیش از این، روزنامه بریتانیایی دیلیمیل گزارش داد که طالبان در پی ساخت پهپادهای انتحاری است که میتوانند به اهدافی فراتر از مرزهای افغانستان حمله کنند. در گزارش آمده است که این پهپادها در کمپ فونیکس در حومه کابل ساخته میشوند.
