عضو مجلس خبرگان: گزینههای جانشین خامنهای مشخص شدهاند
احمد خاتمی، عضو مجلس خبرگان رهبری در گفتوگو با خبرگزاری صدا و سیما اعلام کرد گزینههای رهبری مشخص شدهاند و این مجلس به انتخاب رهبر جدید جمهوری اسلامی نزدیک شده است.
او با تاکید بر جنگی بودن شرایط کشور افزود اقداماتی برای انتخاب رهبر انجام شده است.
احمد خاتمی گفت: «در اولین فرصت رهبری تعیین خواهد شد اما وضعیت جنگی است. مجلس خبرگان کارهایی انجام داده است و نظرخواهیهایی از خبرگان انجام شده است.»
اما او درباره اینکه چه افرادی بهعنوان گزینههای رهبری جدید جمهوری اسلامی مطرح شدهاند، جزئیاتی ارائه نکرد.
ایران اینترنشنال میگوید مجتبی خامنهای با فشار سپاه بر مجلس خبرگان، رهبر آینده نظام جمهوری اسلامی ایران و جانشین علی خامنهای شده است. پیش از این نیز در میان سناریوهای جانشینی علی خامنهای، نام پسر او مجتبی بیش از هر کس دیگری مطرح میشد.
مجتبی خامنهای سالهاست هر چند در سایه قدرت حضور دارد اما بسیاری از ناظران او را یکی از بانفوذترین چهرههای پشتپرده نظام میدانند.
این نوشته، زندگی، مسیر قدرت و شبکه نفوذ او بررسی کرده است.
تولد و سالهای نخست زندگی
مجتبی خامنهای متولد سال ۱۳۴۸ در مشهد ایران است. او وقتی پدرش، علی خامنهای زمانی که در سال ۱۳۶۸ رهبر ایران شد، ۲۰ ساله بود.
رسانههای حامی جمهوری اسلامی میگویند که او در ۱۷ سالگی در جنگ ایران و عراق هم شرکت کرده است.
مجتبی خامنهای فرزند دوم علی خامنهای است. برادر بزرگتر او مصطفی که چهار سال از خودش بزرگتر است، تقریبا هیچ حضور سیاسی یا رسانهای ندارد و بیشتر به عنوان روحانی و مدرس حوزه علمیه در قم شناخته میشود.
مجتبی هم مانند برادر بزرگش، تحصیلات دینی دارد و در قم درس خوانده است.
یکی از پیوندهای مهم خانوادگی مجتبی خامنهای، ازدواج او با زهرا حداد عادل، دختر غلامعلی حداد عادل است. پدر خانم مجتبی، پیش از این رئیس مجلس و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بوده است. او در چهار دهه رهبری خامنهای، از نزدیکترین چهرهها به رهبر جمهوری اسلامی بود.
زهرا حدادعادل همسر مجتبی خامنهای، روز ۹ حوت امسال در نخستین دقایق حمله مشترک امریکا و اسرائیل به ایران کشته شد. مجتبی از او دو فرزند پسر و یک دختر دارد.
برخی اسناد منتشر شده در ویکیلیکس میگویند مجتبی خامنهای و همسرش برای درمان ناباروری چند بار به لندن سفر کردهاند و یکی از فرزندانشان در این شهر به دنیا آمده است.
پدر خانم مجتبی خامنهای میگوید که این گزارش درست نیست.
برخی رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران میگویند مجتبی خامنهای در این عکس که به سالهای جنگ ایران و عراق برمیگردد، نفر سوم از سمت راست است.
ورود به عرصه سیاست و میزان نفوذ
مجتبی خامنهای تا اکنون هیچ سمت رسمی در نظام جمهوری اسلامی نداشته است. اما به گفته برخی گزارشها در دفتر رهبری و در کنار پدرش نقش تاثیرگذاری در سیاستهای کلان جمهوری اسلامی داشته است.
بیت رهبری او را به چهرهای پر نفوذ در فضای سیاسی ایران بدل کرد، تا آنجا که وزارت خزانهداری امریکا نیز در سال ۲۰۱۹ اعلام کرد که او با وجود نداشتن سمت دولتی، در مواردی به نمایندگی از رهبر عمل میکرد.
او ارتباط نزدیکی با سپاه پاسداران، بسیج و شماری از فرماندهان سابق جنگ دارد.
مجتبی خامنهای و قاسم سلیمانی
زمانی که در سال ۱۳۸۴ انتخابات ریاست جمهوری ایران جنجالی شد، رویترز میگوید که نقش مجتبی خامنهای در پیروزی محمود احمدینژاد پررنگ بود. آن انتخابات منجر به تشکیل جنبش سبز و سپس حصر خانگی میرحسین موسوی و مهدی کروبی شد؛ حصری که پس از گذشت بیش از دو دهه، هنوز هم دوام دارد.
مهدی کروبی در آن سالها در دو نامه به خامنهای نوشت و شکایت کرد که سپاه و بسیج با محوریت مجتبی در انتخابات ریاست جمهوری دخالت کردهاند.
در بسیاری از رسانههای بینالمللی، مجتبی خامنهای با تعابیری مانند «چهره سایه» یا «پسر بانفوذ رهبر» معرفی شده است.
محمد سرافراز، رئیس پیشین سازمان صداوسیمای ایران که مجبور به استعفا شد، در کتاب «روایت یک استعفا» از نفوذ مجتبی خامنهای در این سازمان و در سازمان اطلاعات سپاه سخن گفته است. او نوشته است که مجتبی خامنهای در شکلگیری استعفای او نقش داشته است.
در رسانههای منتقد جمهوری اسلامی، او نماد انتقال موروثی قدرت و گسترش نفوذ سپاه توصیف میشود. در مقابل، رسانههای نزدیک به حاکمیت، او را روحانی کمظهور، اهل درس و دور از هیاهوی سیاسی معرفی میکنند.
شرکت در راهپیمایی؛ از محدود دفعاتی که عکسی از او در یک تجمع نسبتا بزرگ سیاسی منشتر شده است
رویترز میگوید کمظهوری مجتبی خامنهای در رسانه و سیاست ممکن است تلاشی برای اسطورهسازی از او به عنوان چهرهای مذهبی و گزینه احتمالی رهبری در ساختار ولایت فقیه بوده باشد.
فعالیتهای اقتصادی
بلومبرگ در دلو ۱۴۰۴ در گزارشی تحقیقی نوشت که مجتبی خامنهای طی بیش از یک دهه شبکهای از سرمایهگذاریها و املاک را در اروپا و خاورمیانه ایجاد کرده است. در این گزارش آمده که این داراییها از طریق شرکتهای واسطه و با عبور منابع مالی از بانکهایی در بریتانیا، سوئیس، لیختناشتاین و امارات شکل گرفته و منشأ آنها «فروش نفت ایران» عنوان شده است.
بر اساس همین گزارش، این شبکه از سرمایهگذاریها از حملونقل دریایی در خلیج فارس تا حسابهای بانکی در سوئیس و املاک لوکس در بریتانیا را در بر میگیرد و ارزش برخی از این داراییها بیش از ۱۰۰ میلیون پوند برآورد شده است. بلومبرگ در این گزارش مجتبی خامنهای را یکی از چهرههای بانفوذ خاورمیانه توصیف کرده است.
وزارت خزانهداری آمریکا روز ۱۳ عقرب سال ۱۳۹۸، برخی از مشاوران و اعضای دفتر آیتالله خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی را تحریم کرد. در این لیست نام مجتبی خامنهای، دومین فرزند رهبر جمهوری اسلامی هم به چشم میخورد.
سبک شخصیتی، شیوه رهبری یا مدیریتی
در برخی تحلیلها، نام مجتبی خامنهای با ادامه مسیر سختگیرانه در سیاست ایران و اتکا به نهادهایی مانند سپاه گره خورده است؛ موردی که برای بخشی از هسته قدرت، میتواند مزیت تلقی شود. چرا که او با ساختار بیت رهبری و نهادهای امنیتی آشنا است و انتقال قدرت را کمهزینهتر میسازد.
برخی تحلیلگران میگویند احتمال دارد شیوه اداره او بیشتر پشتپرده و متکی بر حلقههای امنیتی و وفادار باشد.
وزارت خزانهداری امریکا باور دارد که او با فرماندهان نیروی قدس و بسیج همکاری داشته و بخشی از مسئولیتهای واگذار شده از سوی پدرش را از این مسیر پیش برده است.
هنوز معلوم نیست که چرا علی خامنهای، مجبتی را در مسیر سیاست به برادر بزرگترش مصطفی ترجیح میداد.
با انتخاب او به عنوان رهبر جمهوری اسلامی، به نظر میرسد که نامش در تاریخ سیاسی ایران با بحث جانشینی خانوادگی و حساسیت نسبت به موروثیشدن قدرت نیز گره خواهد خورد.
وزارت دفاع ترکیه چهارشنبه ۱۳ حوت اعلام کرد یک موشک بالستیک شلیکشده از سوی ایران که به سمت حریم هوایی ترکیه در حرکت بود، بهوسیله سامانههای پدافند هوایی ناتو در شرق مدیترانه منهدم شد.
این وزارت گفته است که ترکیه حق خود را برای پاسخ به هرگونه اقدام خصمانه علیه این کشور محفوظ میدارد.
وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد انقره با ناتو و سایر متحدان خود در تماس است و به همه طرفها هشدار میدهد از اقداماتی که موجب تشدید بیشتر درگیری میشود، خودداری کنند.
در حمله یک زیردریایی به یک کشتی ایرانی در نزدیکی سواحل سریلانکا، دستکم ۱۰۱ ناپدید، یک نفر کشته و دهها تن زخمی شدهاند.
منابعی در نیروی دریایی و وزارت دفاع سریلانکا روز چهارشنبه به رویترز گفتند این کشتی پس از حمله زیردریایی در آبهای نزدیک سریلانکا غرق شد. هنوز روشن نیست کدام کشور این حمله را انجام داده است.
یک منبع در نیروی دریایی سریلانکا که نخواست نامش فاش شود به رویترز گفت تاکنون ۷۹ نفر نجات داده شده و به شفاخانه منتقل شدهاند و یک نفر نیز جان باخته است. به گفته او، ۱۰۱ نفر دیگر ناپدید شدهاند.
در همین حال، سخنگوی نیروی دریایی سریلانکا گفت گزارش ناپدید شدن ۱۰۱ نفر درست نیست و افزود ۳۲ زخمی از سوی نیروی دریایی نجات داده شده و برای درمان در شفاخانه بستری شدهاند.
وزیر خارجه سریلانکا نیز پیشتر در پارلمان این کشور گفت نیروی دریایی پس از دریافت پیام اضطراری از این کشتی، ساعت شش صبح عملیات نجات را آغاز کرده است.
رسانههای محلی گزارش دادند این کشتی در نزدیکی شهر گاله در جنوب سریلانکا پیام اضطراری فرستاده بود و زخمیها برای درمان به شفاخانه این شهر منتقل شدهاند.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان با نمایندگان احزاب و پارلمان این کشور درباره درگیری با طالبان و تنشها در خاورمیانه گفتوگو کرده است.
حکومت پاکستان نوشت نمایندگان پارلمان و احزاب به مبارزه و از بین بردن تروریسم در این کشور تاکید کردند.
حکومت پاکستان نوشت این نشست بهمنظور در جریان قرار دادن پارلمان و احزاب سیاسی درباره تلاشهای این کشور برای کاهش تنشهای پسین در منطقه انجام شده است. بر بنیاد خبرنامه، نخستوزیر پاکستان به احزاب و پارلمان این کشور درباره درگیری با طالبان وضاحت داده است.
شرکتکنندگان این نشست از تلاشهای دیپلوماتیک پاکستان برای صلح در منطقه قدردانی کردهاند. آنها بر ضرورت تسریع بیشتر تلاشهای صلح تأکید کرده و پیشنهادهایی را برای اقدامات آینده ارائه دادهاند.
شورای پناهندگان ناروی اعلام کرد موشکهای پاکستان در نزدیکی یک اردوگاه آوارگان در کنر اصابت کرده است.
این سازمان حامی آوارگان گفت این حمله موشکی دستکم ۳ کشته و ۷ زخمی برجای گذاشته است.
شورای پناهندگان ناروی در خبرنامهای نوشت که به این اردوگاه، افراد آسیب دیده از زلزله شرق افغانستان پناه برده بودند. به گفته این شورا پس از این حمله حدود ۶۵۰ خانواده از این اردوگاه دوباره فرار کردهاند.
در خبرنامه این دفتر حامی مهاجران و آوارگان آمده است که بسیاری از این افراد در حال حاضر بدون سرپناه و خدمات ضروری به سر میبرند.
شورای پناهندگان ناروی با اشاره به درگیری طالبان و پاکستان تاکید کرد که از غیرنظامیان در هر شرایطی باید محافظت شود.
