اسرائیل از انهدام ۱۶ فروند هواپیمای ایرانی در میدان هوایی مهرآباد تهران خبر داد
ارتش اسرائیل روز شنبه از حمله به میدان هوایی مهرآباد تهران خبر داد و گفت که ۱۶ فروند هواپیمای «نیروی قدس» جمهوری اسلامی را منهدم کرده است.
ارتش اسرائیل در بیانیهای نوشت که میدان هوایی مهرآباد توسط یگان «نیروی قدس» سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مورد استفاده قرار میگرفت و بهعنوان «کانون مرکزی برای تسلیح و تأمین مالی نیروهای نیابتی در خاورمیانه عمل میکرد.»
اسرائیل گفته است «هواپیماهای مملو از تسلیحات و پول نقد بارها از این فرودگاه برخاسته و برای استفاده عوامل نیابتی رژیم در نقاط مختلف خاورمیانه فرود آمده بودند.»
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، میگوید حملات این کشور تنها متوجه اهدافی است که منشأ اقدامات «تجاوزکارانه» علیه ایران باشند.
آقای پزشکیان تأکید کرد که تهران به کشورهای همسایه حمله نکرده و صرفاً پایگاهها و تأسیسات نظامی امریکا در منطقه را هدف قرار داده است.
پیشتر آقای پزشکیان، در یک پیام ویدیویی گفت که جمهوری اسلامی قصد تجاوز به کشورهای همسایه را ندارد.
او گفت: «از کشورهای همسایه که مورد حمله قرار گرفتهاند، از طرف خودم عذرخواهی میکنم.»
پس از این اظهارات، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده امریکا، گفت ایران از همسایگان خود در خاورمیانه عذرخواهی کرده، در برابر آنها «تسلیم» شده و وعده داده دیگر به سویشان شلیک نکند.
پس از این اظهارات، سخنگوی نیروهای مسلح ایران اعلام کرد هر نقطهای که مبدا حمله به ایران باشد هدف قرار میگیرد، اما تلاش شده به کشورهای همسایه آسیبی نرسد.
قرارگاه خاتمالانبیا نیز تاکید کرد در صورت ادامه حملات، پایگاهها و منافع امریکا و اسرائیل در منطقه هدف قرار خواهند گرفت.
علی محیالدین قرهداغی الحسینی، رئیس اتحادیه جهانی علمای مسلمان برای توقف فوری جنگ و اعلام آتشبس در ماه رمضان میان طالبان و پاکستان فتوا داد.
او با اشاره به آیات قرآن گفت که جنگ میان مسلمانان و کشتن آنان حرام و غیرشرعی است.
علی محیالدین الحسینی نوشت توقف جنگ میان دو کشور اسلامی و برادر که پیوندهای عمیق مذهبی، دینی، همسایگی و خویشاوندی دارند، واجب است. او گفت به دلایل فراوان شرعی و احترام به ماه رمضان که به تقوا و نیکوکاری و عبادت تاکید دارد، توقف جنگ ضروری است.
این روحانی جهان اسلام از مقامات طالبان و پاکستان خواست با آغاز دهه پایانی ماه رمضان درگیری را متوقف و مطابق آموزههای اسلام در روزهای عید زمینههای آشتی را بررسی کنند.
محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان میگوید که پاکستان از این گروه خواسته است تا خط دیورند را به عنوان مرز رسمی میان افغانستان و پاکستان به رسمیت بشناسد.
او در مصاحبه با طلوعنیوز با اشاره به گفتوگوهای دو طرف در دوحه و استانبول گفت که مسئله بهرسمیتشناسی خط دیورند در این گفتوگوها مطرح شده بود.
به گفته او، طرف پاکستانی پیشنهاد کرده بود به جای «خط دیورند» از واژه «مرز» استفاده شود.
مجاهد افزود که به مقامهای پاکستانی گفته است که نه حکومتهای پیشین افغانستان این خط را به رسمیت شناختهاند و نه طالبان آن را به رسمیت میشناسد. او تأکید کرد که این موضوع نباید باعث تشدید تنشها و درگیریها میان دو کشور شود.
پاکستان و طالبان در ماه میزان امسال با میانجیگری قطر و ترکیه در دوحه بر آتشبس فوری توافق کردند. آن زمان قطر در اعلامیهای نوشت: «وزارت خارجه قطر امیدوار است این گام مهم به کاهش تنشها در مرز میان دو کشور برادر کمک کند و پایهای محکم برای صلح پایدار در منطقه فراهم سازد.»
قطر آن زمان و پس از انتقادها واژه مرز را از اعلامیه خود حذف کرد.
شماری از منتقدان گفته بودند که اعلامیه حکومت قطر نشان میدهد که طالبان برخلاف موضع رسمی خود، «خط دیورند» را به عنوان مرز دو کشور پذیرفته است.
یعقوب مجاهد در اکتبر ۲۰۲۵ ریاست هیئت مذاکرهکننده طالبان با هیئت پاکستانی به رهبری خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان در دوحه را بر عهده داشت. دو طرف در قطر به یک آتشبس موقت دست یافتند، اما چند دور گفتوگوی بعدی در ترکیه و عربستان برای امضای یک توافقنامه میان دو طرف به نتیجه نرسید.
مسئله خط دیورند از اختلافهای تاریخی میان افغانستان و پاکستان است. دولتهای افغانستان در دهههای گذشته این خط را به عنوان مرز رسمی میان دو کشور به رسمیت نشناختهاند، در حالی که پاکستان آن را مرز بینالمللی میان دو کشور میداند.
وزیر دفاع طالبان در بخشی از صحبتهایش به پاکستان هشدار داد که در صورت ناامن شدن کابل، اسلامآباد نیز ناامن خواهد شد.
او گفت: «اگر کابل ناامن شود، اسلامآباد هم ناامن خواهد شد. اگر کابل مورد حمله قرار گیرد، اسلامآباد نیز هدف قرار خواهد گرفت.»
با این حال، مجاهد گفت که طالبان متعهد به حل اختلافها از راه مذاکره و دیپلوماسی است، اما به گفته او، پاکستان چنین رویکردی ندارد. حکومت پاکستان هرگونه مذاکره و گفتوگو با طالبان افغان را رد کرده است.
وزیر دفاع طالبان با اشاره به درگیریهای اخیر میان دو طرف مدعی شد که در مقابل کشته شدن یک افغان، چند نظامی پاکستانی کشته شدهاند. اما حکومت پاکستان میگوید که در درگیریهای جاری بیش از ۵۰۰ عضو طالبان را کشته است.
نیروی هوایی اسرائیل شنبه ۱۶ حوت اعلام کرد موشکهایی از ایران به سمت خاک اسرائیل شلیک شده و سامانههای دفاعی برای رهگیری فعال شدهاند.
الحدث گزارش داد یک موشک ایرانی در مرکز اسرائیل رهگیری شد.
پیش از این رسانههای ایرانی از آغاز موج تازه حملات جمهوری اسلامی به و کشورهای منطقه خبر داده بود.
بر اساس اعلام نیروی هوایی اسرائیل، فرماندهی جبهه داخلی به ساکنان مناطق در معرض خطر «هشدار مستقیم» ارسال کرده و از مردم خواسته است پس از دریافت هشدار وارد پناهگاه شوند.
خبرگزاری فرانسه در گزارشی نوشت که در تازهترین دور درگیری میان ایالات متحده، اسرائیل و حکومت ایران، برای نخستینبار از هوش مصنوعی بهطور گسترده برای تحلیل اطلاعات و انتخاب اهداف نظامی استفاده شده است؛ هرچند کاربرد این فناوری در جنگ همچنان با بحثهای جدی اخلاقی و حقوقی همراه است.
بر اساس این گزارش، کارشناسان معتقدند هوش مصنوعی احتمالاً در انتخاب اهداف برای هزاران حمله امریکا و اسرائیل به ایران از ۹ حوت نقش داشته است، هرچند جزئیات دقیق این کاربردها هنوز بهطور رسمی تایید نشده است.
پیشتر نیز از فناوریهای مشابه در هدایت عملیات نظامی اسرائیل در غزه و همچنین در عملیات امریکا برای بازداشت نیکلاس مادورو استفاده شده بود.
لور دو روسی-روشگونده، پژوهشگر اندیشکده فرانسوی «آیافآرآی» به خبرگزاری فرانسه گفت امروز تقریباً همه قدرتهای نظامی بزرگ جهان سرمایهگذاری گستردهای روی کاربردهای نظامی هوش مصنوعی انجام میدهند.
به گفته او، این فناوری میتواند تقریباً در همه بخشهای عملیات نظامی از جمله تدارکات، شناسایی، دیدهبانی، جنگ اطلاعاتی، جنگ الکترونیک و امنیت سایبری مورد استفاده قرار گیرد. همچنین هوش مصنوعی در برخی تسلیحات از جمله پهپادهای تهاجمی نیمهخودکار نیز به کار گرفته شده است.
یکی از مهمترین کاربردهای این فناوری، کوتاه کردن «زنجیره کشتار» است؛ یعنی کاهش زمان و فرآیند تصمیمگیری میان شناسایی یک هدف و اجرای حمله. در همین چارچوب، نیروهای امریکایی از سامانهای موسوم به «ماون اسمارت سیستم» (Maven Smart System) که توسط شرکت «پالانتیر» توسعه داده شده استفاده میکنند. این سامانه به گفته سازندگان آن قادر است اهداف بالقوه را شناسایی و اولویتبندی کند.
روزنامه واشنگتنپست نیز گزارش داده است که مدل هوش مصنوعی مولد «کلود» (Claude) از شرکت «انتروپیک» (Anthropic) برای افزایش توان شناسایی و شبیهسازی این سامانه با آن ادغام شده است، هرچند این شرکتها به درخواست خبرگزاری فرانسه برای اظهارنظر پاسخ ندادهاند.
برتران روندپییر، رئیس آژانس هوش مصنوعی ارتش فرانسه، در این باره گفت الگوریتمهای هوش مصنوعی امکان پردازش سریعتر و جامعتر اطلاعات را فراهم میکنند. به گفته او این فناوری قادر است حجم عظیمی از دادهها از جمله تصاویر ماهوارهای، دادههای راداری، امواج الکترومغناطیسی، صدا، تصاویر پهپادی و حتی ویدیوهای زنده را تحلیل کند.
با این حال استفاده از هوش مصنوعی در جنگ پرسشهای مهمی درباره مسئولیت و کنترول انسانی مطرح کرده است. این بحث پیشتر در جریان جنگ غزه نیز مطرح شد؛ زمانی که ارتش اسرائیل از برنامهای به نام «لاوندر» (Lavender) برای شناسایی اهداف استفاده کرد.
کارشناسان میگویند چنین سامانهای در غزه به دلیل محدوده جغرافیایی کوچک و وجود سیستمهای نظارت گسترده کارایی بیشتری داشت و احتمال ایجاد سامانهای مشابه در ایران کمتر است.
پیتر آسارو، رئیس کمیته بینالمللی کنترول تسلیحات رباتیک، در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه گفت یکی از پرسشهای اصلی این است که در صورت وقوع اشتباه، چه کسی مسئول خواهد بود. او به گزارشهایی درباره بمباران یک مکتب در ایران که گفته میشود ۱۵۰ دانشآموز در آن کشته شدهاند اشاره کرد و گفت ممکن است چنین رویدادی ناشی از هدفگیری اشتباه توسط سامانههای هوش مصنوعی باشد.
با این حال نه امریکا و نه اسرائیل مسئولیت این حمله را نپذیرفتهاند و خبرگزاری فرانسه نیز امکان بررسی مستقل محل حادثه را نداشته است.
به گفته آسارو، اگر در چنین حملهای از هوش مصنوعی استفاده شده باشد، پرسش کلیدی این است که دادههای مورد استفاده برای هدفگیری تا چه اندازه بهروز بوده و آیا خطا در پایگاه داده میتواند باعث حمله به هدف اشتباه شده باشد یا نه.
در مقابل، برخی مقامهای نظامی تاکید میکنند که سامانههای هوش مصنوعی هنوز بدون کنترول انسانی عمل نمیکنند.
روندپییر گفت تصور هوش مصنوعیهایی که بدون نظارت انسان تصمیم میگیرند بیشتر به «علمیتخیلی» شباهت دارد و در عمل فرماندهان نظامی همچنان در مرکز تصمیمگیری قرار دارند. به گفته او هیچ فرمانده نظامی از سامانهای استفاده نمیکند مگر آنکه به عملکرد آن اعتماد داشته باشد و بتواند آن را کنترول کند.
در همین حال بنیامین جنسن، پژوهشگر اندیشکده مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، «سیاسآیاس» در واشنگتن که طی یک دهه گذشته در آزمایشهای مربوط به استفاده از هوش مصنوعی در تصمیمگیری نظامی مشارکت داشته، گفت استفاده از این فناوری در ارتشهای جهان هنوز در ابتدای راه است.
او تاکید کرد ارتشها هنوز بهطور کامل در شیوه برنامهریزی و اجرای عملیات نظامی خود بازنگری نکردهاند تا از ظرفیتهای کامل هوش مصنوعی استفاده کنند و به گفته او «ممکن است یک نسل زمان لازم باشد تا جهان نظامی واقعاً بفهمد چگونه از این فناوری بهره ببرد.»
