زلنسکی: روسیه پهپادهای توسعهیافته شاهد را در اختیار ایران قرار داده است


ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در گفتوگویی با شبکه سیانان که روز شنبه پخش شد، گفت روسیه پهپادهای توسعهیافته شاهد را در اختیار ایران قرار میدهد تا علیه امریکا و اسرائیل استفاده شود.
روسیه این پهپادها را با نام (Geran-2) تولید میکند.
بنابر گزارشها پهپادهای شاهد توسط صنایع هوافضای سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران طراحی و ساخته شده و بخشی از برنامه پهپادی این نهاد بهشمار میروند.
پهپادهای شاهد با حملات متعددی در کشورهای منطقه مرتبط دانسته شدهاند، هرچند همواره مشخص نیست که سازندگان اصلی آنها چه کسانی هستند.
این پهپادها بدیلی بسیار ارزانتر نسبت به موشکهای گرانقیمت بهشمار میروند و نخستینبار بهصورت گسترده در جریان تهاجم روسیه به اوکراین مورد استفاده قرار گرفتند؛ به گفته اوکراینیها، از پاییز ۲۰۲۲ تاکنون هزاران فروند توسط نیروهای روسیه پرتاب شده است.
با آنکه ایران در آغاز این پهپادها را در اختیار روسیه قرار داد، اکنون روسیه نسخههای بومی «شاهد» را تولید میکند. از آن زمان، نیروهای نظامی کشورهای دیگر نیز پهپادهای مشابه نوع شاهد را بهکار گرفتهاند؛ از جمله ارتش ایالات متحده که اعلام کرده این پهپادها بخشی از کارزار کنونی علیه ایران هستند.
محکمه عالی طالبان روز شنبه اعلام کرد که ۲۱ نفر در کابل شلاق زده شدهاند. این افراد به ۱۰ تا ۳۹ ضربه شلاق و همچنین از هفت ماه تا چهار سال و سه ماه زندان محکوم شدهاند.
طالبان این افراد را به فروش و قاچاق مواد مخدر و مشروبات الکلی و داروهای روانگردان مانند زیکپ و تابلیت کا متهم کرده است.
مجازات بدنی شهروندان که طالبان تقریبا همه روزه از آن خبر میدهد، اغلب در پیش چشم مردم انجام میشود.
در همین حال، قاری منصور احمد حمزه، معاون سخنگوی محکمه طالبان، گفته است که در شش ماه گذشته، ۶۶۲ نفر در ۲۷ ولایت به صورت علنی شلاق زده شدهاند.
علاوه بر این، طالبان در سال ۲۰۲۵ حداقل سه نفر را در ولایتهای خوست، بادغیس و پکتیا به صورت علنی اعدام کرد.
بررسیهای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که مجازاتهای بدنی و صحرایی طالبان در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل دو برابر افزایش داشته است.
یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که طالبان از سال ۲۰۲۴ تاکنون بیش از دو هزار نفر بهشمول ۲۹۳ زن را به اتهامهای مختلف در ملأعام شلاق زده است.
با این حال بر اساس این یافتهها، طالبان از اجرای مجازات بدنی و علنی علیه افراد وابسته به خود پرهیز کرده است.
سازمان ملل بارها از طالبان خواسته است که مجازات بدنی شهروندان را متوقف کند، اما این گروه اعتنایی به این درخواستها نکرده است.
نهادهای حقوق بشر میگویند که دستگاه قضایی طالبان غیرمعیاری است و متهمان به ابتداییترین روندهای دادرسی عادلانه، از جمله داشتن وکیل مدافع دسترسی ندارند.
منابع امنیتی پاکستان روز یکشنبه به تلویزیون دولتی این کشور گفتهاند که در حملات شنبهشب در قندهار، پناهگاههای تروریستی و زیرساختهای نظامی طالبان افغان هدف قرار گرفتهاند.
پاکستان تیوی نوشت که این حملات تأسیساتی را هدف قرار داد که توسط طالبان افغان و گروههای تروریستی وابسته «برای حمایت از حملات علیه غیرنظامیان پاکستانی استفاده میشد.»
به گفته این منابع، نیروهای مسلح پاکستان در یک حمله دیگر، تونلی را که در آن تجهیزات فنی مورد استفاده طالبان افغان و پاکستانی نگهداری میشد، نیز هدف قرار دادهاند.
این رسانه افزود که نیروهای مسلح پاکستان «زیرساختهای پشتیبانی فنی و یک مرکز ذخیره تجهیزات در قندهار» را نابود کردهاند؛ تاسیساتی که به گفته منابع امنیتی برای «تسهیل فعالیتهای تروریستی فرامرزی» مورد استفاده قرار میگرفت.
بر مبنای گزارش این رسانه، «عملیات غضب للحق تا رسیدن به اهداف تعیینشده ادامه خواهد داشت.»
پیشتر عطاالله تارر، وزیر اطلاعات پاکستان، در پیامی در شبکه اکس اعلام کرده بود که پاکستان با موفقیت ۷۰ تأسیسات مرتبط با تروریستها را در کابل، پکتیا و قندهار هدف قرار داده است؛ از جمله پایگاههای لوژستیکی و کمپهایی که «بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از داخل افغانستان از تروریسم حمایت میکنند».
سخنگوی طالبان حمله هوایی شنبهشب پاکستان به ولایت قندهار را تایید کرده و گفت که این حملات تلفات جانی در پی نداشته است.
ذبیحالله مجاهد، گفت که در نتیجه این حملات تنها یک دیوار مربوط به مرکز درمان معتادان و یک کانتینر قدیمی و خالی هدف قرار گرفته است.
او این اقدام را «شریرانه» خوانده و هشدار داد که طالبان به آن پاسخ خواهد داد.
پیش از این، منابع امنیتی پاکستان به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که نیروهای هوایی این کشور شام شنبه دستکم پنج مرکز نظامی طالبان در قندهار را هدف قرار دادهاند.
به گفته این منابع، مراکز استخبارات طالبان در قندهار، واحد نیروهای ویژه وابسته به هبتالله آخندزاده، فرماندهی مرزی، یک تونل و انبار تجهیزات فنی طالبان از جمله اهداف این حملات بودهاند.
پاکستان این حملات را یک روز پس از حملات پهپادی منتسب به طالبان در نزدیکی اسلامآباد انجام داد. هبتالله آخندزاده رهبر طالبان اداره این گروه را از قندهار رهبری میکند و تکرار حملات پاکستان بر این ولایت نشاندهنده افزایش تنشها میان طالبان و اسلامآباد است.
هواپیماهای پاکستانی شنبهشب فرماندهی قطعه ویژه هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در قندهار را بمباران کردند. اطلاعات رسیده به افغانستان اینترنشنال نشان میدهد این قطعه حدود هفت هزار نیرو دارد و در حاشیه شهر قندهار، در فاصله حدود پنج کیلومتری از محل اقامت ملا هبتالله واقع شده است.
از میان نیروهای این قطعه، حدود ۱۲۰۰ نفر تنها برای تأمین امنیت هبتالله اختصاص یافته است.
به گفته منابع، این واحد نسبت به سایر نیروهای طالبان به سلاحهای بسیار پیشرفتهتر مجهز است.
شنبهشب (۲۳ حوت، هواپیماهای پاکستانی فرماندهی نیروهای ویژه ملاهبتالله را در اطراف حوزه سیزدهم شهر قندهار بمباران کردند.
به گفته ساکنان محل، صدای انفجار بسیار شدید بوده و حتی در مناطق دوردست شهر قندهار نیز شنیده شده است.
پس از این حمله هوایی، در منطقهای در نزدیکی شهرک عینومینه مربوط به حوزه یازدهم شهر قندهار نیز به یک مرکز دیگر طالبان حمله صورت گرفت.
قطعه نیروهای ویژه هبتالله
قطعه نیروهای ویژه هبتالله که طالبان آن را «قطعه عمری» مینامند، در شمال شهر قندهار در دامنه کوه میانکو موقعیت دارد. مقر این قطعه خانه سابق ملا محمد عمر، رهبر سابق طالبان، بود که اکنون به «ملا صاحب سرای» مشهور است و در حال حاضر نیروهای ویژه ملا هبتالله در آنجا مستقر هستند.
فرمانده این قطعه یکی از افراد نزدیک به هبتالله به نام ملا عبدالاحد مشهور به «طالب مولوی» است.
این قطعه در بسیاری از ولایتهای افغانستان از جمله کابل، ننگرهار، پکتیا، لوگر، قندوز، بدخشان، پنجشیر و نیمروز شاخههایی دارد.
منابع گفتهاند که این قطعه علاوه بر تأمین امنیت ملاهبتالله، رهبری برخی عملیاتهای ویژه علیه داعش را نیز به عهده دارد.
به این قطعه وابسته به ملا هبتالله در مقایسه با وزارتهای دفاع و داخله طالبان امکانات بیشتری داده شده است، اما درباره منابع تأمین بودجه و هزینههای آن معلومات زیادی در دست نیست.
پیش از این، در همین محل نیروهای قطعه ۰۳ مربوط به دولت پیشین مستقر بودند. اعضای پیشین این قطعه به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که در زمان جمهوریت، در «ملا صاحب سرای» علاوه بر قطعه نیروهای ویژه، شاخه آسیای جنوبی سازمان استخبارات امریکا نیز حضور داشت.
منابع طالبان به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که پس از بازگشت طالبان به قدرت، تمامی تجهیزات نظامی و پیشرفته قطعه ۰۳ در اختیار قطعه نیروهای ویژه ملاهبتالله قرار داده شده است.
این منبع میگوید: «نزدیکترین منطقه به ملاهبتالله که در چند دقیقه میتوان به او رسید همین قطعه است. این قطعه سلاحها و تجهیزات باقیمانده از نیروهای امریکایی را در اختیار دارد و ممکن است در برخی قولاردوهای دیگر چنین وسایل پیشرفتهای وجود نداشته باشد.»
فاصله میان این قطعه تا محل اقامت ملاهبتالله تنها حدود پنج کیلومتر است.
برخی منابع طالبان به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که پس از حمله پاکستان به فرماندهی نیروهای ویژه هبتالله، به همه نیروهای طالبان در قندهار دستور «احضار درجه اول» داده شده است.
تاکایوکی کوبایاشی، رئیس شورای سیاستگذاری حزب حاکم لیبرالدموکرات جاپان، درباره اعزام احتمالی ناوهای این کشور به تنگه هرمز گفت: «از نظر حقوقی نمیتوان امکان آن را کاملا رد کرد، اما در شرایطی که درگیریهای کنونی ادامه دارد، باید با احتیاط بسیار تصمیم گرفت.»
او افزود در این خصوص، «موانع زیادی وجود دارد.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا پیشتر گفته بود کشورهایی که از تلاش تهران برای مسدود کردن تنگه هرمز متضرر شدهاند، احتمالا همراه با ایالات متحده ناوهای جنگی به منطقه اعزام خواهند کرد.
او از چین، فرانسه، جاپان، کوریای جنوبی و بریتانیا نام برده بود.
کوبایاشی ادامه داد: «مواضع ترامپ گاهی تغییر میکند، بنابراین باید در چارچوب گفتوگوها بین رهبران دو کشور مشخص شود مقصود واقعی او چیست.»