اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران با ابراز نگرانی از تشدید تنش میان پاکستان و طالبان، بر ضرورت توسل به دیپلوماسی تاکید کرد.
او جان باختن مردم افغانستان در حملات پاکستان و تخریب داراییهای دو کشور را تاسفبار دانست.
اسماعیل بقائی تاکید کرد که جمهوری اسلامی آماده هرگونه همکاری و مساعی برای رفع اختلافات و کاهش تنش میان طالبان و پاکستان است. او تاکید کرد که اختلافها میان دو همسایه مسلمان باید از راه گفتوگو حل شود.
براساس این گزارش بمبهای جنگنده های پاکستان به مرکز درمان معتادان اصابت کرده و آمار قربانیان ممکن است «به صدها نفر برسد»
در این تحقیق با مقامهای حقوق بشر و آژانس مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل و کارمندان درمانگاه امید نیز گفتوگو شده است.
کارمندان درمانگاه امید به افغانستاناینترنشنال گفتند در میان قربانیان دهها نوجوان و افراد زیر ۱۸ سال نیز حضور دارند.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان اعلام کرده است که دستکم ۴۰۰ نفر در این رویداد کشته و ۲۵۰ نفر دیگر زخمی شدهاند. دهها تابوت روز چهارشنبه در دامنه تپه سرای شمالی کابل در یک گورستان دستهجمعی به خاک سپرده شدند. برخی از قربانیان بدون تثبیت هویت دفن شدند.
منابع دیپلوماتیک به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که ممکن است آمار واقعی قربانیان به صدها نفر برسد.
پاکستان ادعا میکند که این حمله یک «عملیات دقیق» بوده و تاسیسات و «زیرساختهای پشتیبانی تروریستی» هدف قرار گرفته است.
مقامهای سازمان ملل متحد خواهان تحقیق مستقلانه در مورد این رویداد هستند.
یک کارشناس حقوق بشر به افغانستان اینترنشنال گفت اگر پاکستان اصل تناسب را رعایت نکرده باشد، این رویداد میتواند جنایت جنگی باشد.
بخشهایی از مرکز بازپروری معتادان امید، یک درمانگاه ۲۰۰۰ بستر در شرق کابل از این حمله ویران شده است.
ما از طریق تصاویر ماهوارهای سه ساختمانی را شناسایی کردهایم که بیشترین ویرانی را متحمل شده است.
منابع از مرکز بازپروری معتادان امید به افغانستان اینترنشنال گفتند ساختمان اول، تالاری است که بهعنوان سالن غذاخوری و خوابگاه مورد استفاده قرار میگرفت. بررسی تصاویر پس از حمله نشان میدهد که سقف این سالن کاملا فرونشسته است.
شاهدان از مرکز بازپروری امید گفتند محل دوم اصابت بمب، اتاق محافظان درمانگاه بوده است.
در حمله یک دفتر کاری درمانگاه امید نیز آسیب دیده است. کارمندان درمانگاه گفتند در دفتر کاری نیز یک بمب اصابت کرد. یک منبع دیگر اما گفت بهدلیل اینکه دفاتر کاری ساختهشده از چوب بود، در اثر آتش انفجار حریق شده است.
سهشنبهشب بازماندگان رویداد، به افغانستان اینترنشنال گفتند حمله، لحظهای اتفاق افتاد که دستکم ۴۰ نفر در سالن غذاخوری مشغول صرف طعام شام بودند. سپس بمبی دیگر به بخش محافظان پرتاب شد. بخش اداری درمانگاه امید نیز حریق شده است.
بر سر بیماران و پزشکان چه آمد؟
سهشنبهشب، یک شهروند به نام نیلوفر از کابل به افغانستان اینترنشنال خبر داد که نعیم، کاکایش که در درمانگاه امید بستری بود ناپدید شده است. روز چهارشنبه او با گریه گفت که خبر جانباختن کاکایش تایید شده است.
دهها خانواده مثل نیلوفر پشت شفاخانههای کابل برای یافتن سرنوشت عزیزان خود صف کشیدهاند و با نگرانی به فهرست قربانیان چشم دوختهاند.
یک شب قبل، باشندگان بعد از افطار صدای مهیب انفجار و تیراندازیهای پیهم شهروندان کابل را به وحشت انداخت. این حمله به ویژه تیم کاری درمانگاه امید را شوکه کرد.
اکبر [نام مستعار]، کارمند درمانگاه امید به افغانستاناینترنشنال گفت حدود ساعت ۲۱:۰۰ به وقت محلی بعد از انفجار، در گروه واتسآپی درمانگاه امید، خبر حمله به درمانگاه ارسال شد که همه را وحشتزده کرد.
در نخستین لحظات، سرطبیب درمانگاه به تیم پزشکی هدایت داد که به کابلآمبولانس و همه شفاخانههای کابل خبر بدهند که به آمبولانس نیاز است. او گفت تمام آمبولانسهای شهر کابل در آن شب به سوی کمپ امید روانه شدند تا جنازهها را انتقال دهند. به گفته شاهد عینی تا سهشنبه شب نیز عملیات امداد جریان داشت.
یک شاهد عینی دیگر گفت بسیاری از قربانیان در اثر آتشسوزی سوخته بودند و قابل شناسایی نبودند. بسیاری تاسیساتهای سابق ناتو که بهعنوان مرکز بازپروری امید استفاده میشود از چوب و پخته شیشهای ساخته شده. چیزی که باعث شدت آتشسوزی شده است.
به گفته یکی از شاهدان بعضی از اجساد به گونه کامل و بعضی دیگر فقط اعضای بدنشان پیدا شدند.
برخی از خانوادهها نیز سهشنبه شب به افغانستاناینترنشنال گفتند تاکنون نتوانستهاند اعضای خانواده خود را پیدا کنند.
طالبان گفتهاند که هنگام وقوع حمله، حدود سه هزار نفر در این مرکز حضور داشتند.
این حمله پس از افطار رخ داد و باعث ایجاد وحشت در میان باشندگان کابل شد.
شماری از شاهدان عینی، صحنههای پس از حمله را «بسیار وحشتناک» توصیف کردهاند.
فهیم، راننده آمبولانس، گفت که اندکی پس از حمله به محل رسیده است. او گفت: «وقتی رسیدم، دیدم همهچیز در حال سوختن است، مردم میسوختند.»
او افزود: «صبح زود دوباره با من تماس گرفتند و گفتند برگردم، چون هنوز اجسادی زیر آوار مانده است.»
مرکز درمان معتادین امید که در منطقه پلچرخی کابل قرار دارد، در شرق کابل واقع شده است. این کمپ معمولا در ساحه سابق کمپ فینکس (پایگاه نظامی سابق ناتو) در نزدیک زندان پلچرخی ساخته شده و بزرگترین مرکز ترک اعتیاد در کابل با ظرفیت چند هزار بستر محسوب میشود. در نزدیکی این مرکز شفاخانه ابن سینا ویژه ترک اعتیاد نیز موقعیت دارد.
سازمان ملل: شفاخانهها باید از اهداف نظامی دور باشند
پوللیک اوک سری، نماینده دفتر مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل در کابل روز پنجشنبه به افغانستان اینترنشنال گفت که از شفاخانه امید که در حمله هوایی پاکستان تخریب شد، حمایت نمیکرد. چون که شفاخانه امید تحت کنترول وزارت داخله طالبان بود.
آقای اوک سری گفت دفتر مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل معتقد است که مراکز ترک اعتیاد باید توسط وزارت صحت عامه مدیریت شوند و روند ترک اعتیاد باید داوطلبانه و بدون زور و فشار انجام شود.
این مقام سازمان ملل گفت که براساس قوانین بینالملل بشردوستانه، مراکز درمانی باید از اهداف نظامی دور نگه داشته شوند. همچنین، طرفهای درگیر در منازعه باید از حمله به اهداف غیرنظامی، از جمله شفاخانهها، خودداری کنند.
منابع از درمانگاه امید تایید کردند که در کمتر از ۱۰۰ متری تاسیساتی وجود دارد که از سوی قطعه بدری طالبان استفاده میشود و با دیوار بتنی بزرگ از کمپ امید جدا شده است، اما بمب در آنجا اصابت نکرده است.
افغانستاناینترنشنال تصاویر ماهوارهای را بررسی کرده است که در آن دیده میشود در محوطه کمپ فینیکس وسایط نظامی دیده میشود.
تلویزیون آمو نیز گزارش داد یکی از شاهدان عینی که از مدتها به اینسو در نزدیکی کمپ امید کار میکند، به این رسانه گفت که در ماههای گذشته بارها گواه نشست و برخاست پهپادهای کوچک از محدوده این مرکز بوده است. به گفتهی او، مرکز بهیر در واقع مصروف ساختوساز هواپیماهای کوچک بدون سرنشین بوده است. او گفت این ساحه به شدت محافظت میشود و دیوارهای بسیار بلند دارد.
یکی از شاهدان گفته است که در شب حادثه چراغهای مرکز بهیر همه خاموش بودند، اما چراغهای کمپ امید روشن بود. به گفته او، وقتی هوپیماهای مهاجم در آسمان پیدا شد، از کمپ بهیر بالای آن هواپیما تیراندازی شد.
طالبان تاکنون وجود مرکز بهیر و کارخانه پهپاد در کنار کمپ امید را تایید یا رد نکرده است.
پیش از این دیلیمیل و دیپلومات گزارش داده بودند که طالبان در محوطه کمپ فینیکس، در نزدیکی درمانگاه امید، کارخانه پهپاد ساخته است. به نقل از دیلیمیل، این پهپادها در شرق کابل ساخته میشود و در لوگر آزمایش میشود.
کمپ فینیکس تا سال ۲۰۱۴ پایگاه نظامی بزرگ ایالات متحده و ناتو در شرق کابل بود. پس از خروج نیروهای خارجی در سال ۱۳۹۴ (بین سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵) به دولت افغانستان تحویل داده شد و بعد از اسد ۱۴۰۰ (اگست ۲۰۲۱) به دست طالبان افتاد.
دولت پیشین افغانستان در سال ۱۳۹۵ کمپ فینیکس را به درمانگاه ترک اعتیاد تبدیل کرد و آنرا مرکز «احیای امید» نام گذاشت.
کارمندان مرکز درمان امید به افغانستاناینترنشنال گفتند کارخانهای، آنطرف دیوارهای بتنی موقعیت دارد که کارمندان و بیماران به آن دسترسی ندارند.
دوشنبهشب در کابل و ننگرهار چه اتفاق افتاد؟
حمله به درمانگاه امید یکی از جنجالیترین حملات پاکستان در جریان جنگ آشکار با طالبان است.
منابع افغانستان اینترنشنال گفتند که دوشنبهشب نیروهای هوایی پاکستان در مجموع ۹ هدف را در کابل و ننگرهار بمباران کردند. پنج هدف در سرک نو، چمن حضوری، دارالامان، شاهشهید و کارته نو و چهار هدف دیگر در ولسوالیهای اچین، نازیان، گوشته و غنیخیل ننگرهار هدف قرار گرفتند.
عاملان تلفات غیرنظامیان باید پاسخگو باشند
در جنگ آشکار پاکستان و طالبان در جریان ماه رمضان صدها نفر کشته و زخمی شدند.
قوانین بینالمللی روشن است و ابهام ندارد. غیرنظامیان، شفاخانهها و مراکز درمانی باید در هر شرایطی محافظت شوند. طرفهای درگیر باید همیشه میان اهداف نظامی و افراد غیرنظامی تفاوت قائل شوند. مراکز درمانی، بیماران و کارکنان صحی بهطور پیشفرض غیرنظامی محسوب میشوند و هدف قرار دادن آنها ممنوع است.
عفو بینالملل گفته است حتی اگر در محل انبار مهمات یا هدف نظامی وجود داشته باشد، حمله نباید به شکلی انجام شود که تلفات گسترده غیرنظامیان به دنبال داشته باشد.
عفو بینالملل از پاکستان خواسته است توضیح دهد بر اساس چه اطلاعاتی این حمله انجام شده و چه اقداماتی برای جلوگیری از آسیب به غیرنظامیان انجام داده است.
این سازمان همچنین خواستار تحقیق مستقل، بیطرف و سریع درباره این حمله و انتشار نتایج آن برای پاسخگویی مسئولان شده است.