قیمت نفت بار دیگر به بیش از ۱۰۰ دالر افزایش یافت

خبرگزاری رویترز نوشت که لی جائه‌میونگ، رئیس‌جمهوری کوریای جنوبی سه‌شنبه چهارم حمل از مردم این کشور خواست در واکنش به نگرانی‌ها درباره تامین نفت و گاز به دنبال جنگ در خاورمیانه، به یک کارزار صرفه‌جویی در مصرف انرژی بپیوندند.

او همچنین اعلام کرد نهادهای دولتی استفاده از خودروهای سواری را کاهش خواهند داد و جلسه هیات دولت خواستار تصویب سریع یک بسته بودجه تکمیلی برای حمایت از افرادی شد که از وضعیت انرژی آسیب دیده‌اند.

لی گفت: «زمان آن رسیده است که به‌جای نگرانی درباره صرفه‌جویی، از منابع مالی دولت به‌طور موثر استفاده شود.»

سفیر اوکراین در سازمان ملل با اشاره به اینکه شواهد کافی برای ارسال پهپادهای تهاجمی از روسیه به ایران است، هشدار داد که همکاری نظامی میان روسیه و حکومت ایران، در جریان جنگ در خاورمیانه «تهدیدی عظیم برای امنیت بین‌المللی» به شمار می‌رود.

به گزارش آسوشیتدپرس، آندری ملنیک، دوشنبه سوم حمل به شورای امنیت سازمان ملل گفت که روسیه برای کمک به جمهوری اسلامی در هدف‌گیری دارایی‌های نظامی امریکا در منطقه، پشتیبانی اطلاعاتی از جمله تصاویر ماهواره‌ای و سایر داده‌ها را در اختیار این کشور قرار می‌دهد.

او همچنین گفت شواهد کافی وجود دارد که نشان می‌دهد روسیه، که اکنون نسخه پیشرفته‌ای از پهپاد شاهد با طراحی اولیه ایرانی تولید می‌کند، در حال ارسال این پهپادهای تهاجمی به ایران است.

او از ایالات متحده و جامعه بین‌المللی خواست این تهدید را جدی بگیرند و گفت تامین پهپاد از سوی روسیه به حکومت ایران امکان می‌دهد به حملات خود علیه اهدافش در سراسر خاورمیانه ادامه دهد.

این پایگاه‌ها نقش حیاتی در سوخت‌رسانی، تامین مهمات و انجام حملات امریکا بازی کرده‌اند.

وال استریت ژورنال روز دوشنبه در گزارشی نوشت که بسیاری از کشورهای اروپایی عملاً نقش پشتیبانی مهمی بر عهده داشته‌اند. مقام‌های آلمانی و امریکایی می‌گویند پهپادهای تهاجمی از پایگاه بزرگ امریکایی رامشتاین در آلمان هدایت می‌شود و این پایگاه به مرکز ثقل عملیات امریکا بدل شده است.

همچنین از بم‌افکن‌های سنگین بی-۱ در حال بارگیری مهمات و سوخت در پایگاه «راف فیرفورد» در بریتانیا عکس‌برداری شده است.

در این میان، اسپانیا به امریکا اجازه نداده است از پایگاه‌های مشترک در خاک این کشور برای حمله به ایران استفاده کند.

الکسس گرینکویچ، جنرال نیروی هوایی امریکا یکی از فرماندهان ارشد ناتو، در تازه‌ترین شهادت خود در مجلس سنای امریکا گفته است که بیشتر متحدان اروپایی پشتیبانی خیلی زیاد از امریکا کرده‌اند.

گرینکویچ افزود که اروپا با میزبانی از حدود ۴۰ پایگاه و ۸۰ هزار نیروی نظامی امریکایی، سکوی پرتاب عملیات امریکا در شرق میانه و افریقا به شمار می‌رود. به گفته او، در چنین شرایطی فاصله‌ها کوتاه‌تر، هزینه‌ها کمتر و اعمال قدرت بسیار آسان‌تر می‌شود.

ترامپ معمولاً در سخنرانی‌های خود، رهبران کشورهای اروپایی را به علت اختصاص ندادن بودجه بیشتر به امور نظامی در چارچوب ناتو انتقاد کرده است. او همچنین، اخیراً از نپیوستن اعضای ناتو به بازگشایی تنگه هرمز شدیداً ابراز نارضایتی کرد و در شبکه‌های اجتماعی سوشیال تروث نوشت: «ترسوها، ما این کار شما را از یاد نخواهیم برد.»

وال استریت ژورنال نوشت که پایگاه‌های امریکا در اروپا، تاسیسات حیاتی استخباراتی و تجسسی در خود جا داده‌اند. جنگنده‌های امریکایی به جای پرواز طولانی‌تر به امریکا، می‌توانند در همین پایگاه‌ها سوخت‌گیری و مهمات دریافت کنند. این نشان می‌دهد که اگر امریکا از اروپا خارج شود چقدر باید هزینه‌های مالی بالا برای عملیات نظامی خود متقبل شود.

در این مورد گوردون دیویس، جنرال بازنشسته ارتش امریکا گفت: «موقعیت اروپا که در تلاقی افریقا، شرق میانه و آسیای مرکزی قرار دارد، آن را به مکانی ایده‌آل برای استقرار سریع نیروها در تمام جهات تبدیل کرده است.»

کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا نیز در آغاز جنگ ایران، استفاده امریکا از پایگاه‌های هوایی بریتانیا را منع کرد، اما بعداً موضع خود را تغییر داد و گفت امریکا می‌تواند برای هدف قرار دادن راکت‌اندازهای ایران، از پایگاه‌های فیرفورد و دیه‌گو گارسیا استفاده کند.

مقام‌های آلمانی بارها تاکید کرده‌اند که این کشور در اقدام نظامی علیه ایران سهم ندارد. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان و بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع این کشور، هر دو دخالت مستقیم در جنگ را رد کرده و تاکید کرده‌اند که «این جنگ ما نیست.»

با این همه، آلمان تاسیساتی را در اختیار نیروهای امریکا قرار داده است که عملیات در جنگ ایران را ممکن کرده است. مثلا، پایگاه هوایی رامستاین، بزرگترین پایگاه نظامی امریکا در جهان، نقش عمده را در کل جنگ‌های امریکا خاورمیانه ایفا می‌کند.

تاسیسات نظامی‌ای دیگر در آلمان مانند پایگاه هوایی سپنگدالم و ستاد فرماندهی در اشتوتگارت نیز در استقرار نیرو و برنامه‌ریزی راهبردی امریکا نقش پشتیبان دارند.

برخی از کشورهای اروپایی تلاش کرده‌اند نقش خود را صرفاً لوژستیکی جلوه دهند. مقام‌ها می‌گویند پایگاه هوایی «آویانو» در ایتالیا میزبان طیاره‌های سوخت‌رسان است که ماموریت‌های بمباران دوربرد را تسهیل می‌کنند.

جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، اوایل همین ماه گفته بود که عملیات امریکا در پایگاه‌های ایتالیا شامل بمباران نمی‌شود. فرانسه نیز اجازه داده است طیاره‌های سوخت‌رسان در پایگاه هوایی «ایستر-لو توبه» مستقر شوند. همچنین پایگاه هوایی «لاجس» در پرتگال به عنوان یک مرکز مهم لوژستیکی، به تازگی میزبان ده‌ها طیاره سوخت‌رسان امریکایی بوده است.

وال استریت ژورنال به نقل از کارشناسان نوشته است که اروپا همچنان سنگ‌بنای نمایش قدرت نظامی امریکا در جهان است و هر اقدامی برای قطع این پیوندها، زیان بزرگی برای امریکا خواهد داشت.

این هواپیما از نوع سی-۱۳۰ هرکولس بود و هنگام برخاستن در ولایت پوتومایو سقوط کرد. جان پدرو سانچز، وزیر دفاع کلمبیا، می‌گوید علت سقوط هنوز مشخص نشده و تا اکنون هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که این رویداد ناشی از حمله گروه‌های جرمی بوده باشد.

او گفته است این هواپیما در وضعیت مناسب برای پرواز قرار داشت و خدمه آن نیز صلاحیت لازم را داشتند.

کارلوس سیلوا، فرمانده نیروی هوافضای کلمبیا، می‌گوید در این هواپیما ۱۱۴ مسافر و ۱۱ خدمه حضور داشتند. به گفته والی پوتومایو، دو تن از مسافران افسران پولیس بودند و ۱۱۲ تن دیگر را سایر نظامیان تشکیل می‌دادند.

سی‌ان‌ان می‌گوید ویدیویی را که مکان آن شناسایی شده، بررسی کرده است. این ویدیو نشان می‌دهد که هواپیمای سی-۱۳۰ هرکولس از میدان هوایی کاوکایا برخاست، سپس بر فراز یک منطقه روستایی به‌تدریج ارتفاعش از دست داد. این تصاویر نشان می‌دهد که هواپیما کمتر از دو مایل دورتر از میدان هوایی سقوط کرده است.

تصاویر محل رویداد، دود غلیظ سیاه و شعله‌های آتش را نشان می‌دهد که از لاشه هواپیما بلند شده بود.

هواپیماهای باری سی-۱۳۰ به گونه گسترده استفاده می‌شوند و توانایی فعالیت در مناطق دورافتاده و شرایط دشوار را دارند.

به‌نوشته رویترز، هم ترامپ و هم نتانیاهو از طریق گزارش‌های اطلاعاتی در اوایل همان هفته دریافته بودند که علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، و نزدیک‌ترین همکارانش به‌زودی در دفتر او در تهران دیدار خواهند کرد.
سه منبع آگاه که نامشان اعلام نشده، به رویترز گفته‌اند که اطلاعات جدید نشان می‌داد که زمان این جلسه از شب شنبه به صبح شنبه تغییر کرده است. بنیامین نتانیاهو در تماس تلفنی خود که پیش از این رسانه‌ای نشده بود، این نکته را با دونالد ترامپ در میان گذاشت.
به‌نوشته رویترز، نتانیاهو که مصمم بود عملیاتی را که دهه‌ها برای آن تلاش کرده بود پیش ببرد، استدلال کرد که شاید هرگز فرصت بهتری برای کشتن خامنه‌ای و گرفتن انتقام از تلاش‌های قبلی جمهوری اسلامی برای ترور ترامپ وجود به‌دست نیاید.
وزارت دادگستری امریکا یک مرد پاکستانی را به تلاش برای جذب افرادی در ایالات متحده برای کشتن ترامپ در جریان رقابت‌های انتخاباتی او متهم کرده است، طرحی که به‌عنوان انتقام کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه پاسداران به‌دستور ترامپ، طراحی شده بود.
رویترز به‌نقل از منابع خود افزوده تا زمان تماس تلفنی نتانیاهو، ترامپ با ایده انجام یک عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی موافقت کرده بود، اما هنوز درباره زمان و شرایط ورود امریکا به این جنگ تصمیم نگرفته بود.
نیروهای نظامی امریکا طی هفته‌ها، حضور خود را در منطقه تقویت کرده بودند، به‌گونه‌ای که بسیاری در داخل حکومت معتقد بودند شروع جنگ تنها نیازمند صدور دستور رئیس‌جمهور است. چند روز قبل از حمله، یکی از تاریخ‌های احتمالی به‌دلیل شرایط نامساعد جوی لغو شده بود.
رویترز در گزارش خود تاکید کرده که مشخص نیست استدلال‌های نتانیاهو تا چه حد بر تصمیم ترامپ تاثیر گذاشته است، اما این تماس در عمل آخرین استدلال رهبر اسرائیل برای همتای امریکایی‌اش بود.
این خبرگزاری به‌نقل از سه منبع آگاه خود افزوده که در هر صورت این تماس همراه با اطلاعاتی که نشان می‌داد فرصت کشتن رهبر جمهوری اسلامی در حال از دست رفتن است، عامل محرکی برای تصمیم نهایی ترامپ در روز هشتم حوت برای آغاز عملیات «خشم حماسی» بود.
طبق این گزارش، نتانیاهو در تماس تلفنی خود استدلال کرد که ترامپ می‌تواند با کمک به حذف رهبر جمهوری اسلامی که هم در غرب و هم نزد بسیاری از ایرانیان منفور است، تاریخ‌ساز شود. او گفت حتی ممکن است ایرانیان به خیابان‌ها بیایند و نظامی را که از سال ۱۳۵۷ بر ایران حاکم بوده و از منابع اصلی تروریسم و بی‌ثباتی جهانی محسوب می‌شود، سرنگون کنند.
در آغاز جنگ اولین بمب‌ها صبح شنبه، ۹ حوت، بر دفتر علی خامنه‌ای فرود آمدند. ترامپ همان شب اعلام کرد که خامنه‌ای کشته شده است.
با این همه، نتانیاهو پنج‌شنبه ۲۸ حوت در یک نشست خبری روز این ادعا را که اسرائیل به شکلی از اشکال امریکا را به درگیری با جمهوری اسلامی کشانده، رد کرد و چنین اخباری را جعلی خواند.
او گفت: «آیا واقعا کسی فکر می‌کند می‌تواند به رئیس‌جمهور ترامپ بگوید چه کاری انجام دهد؟»
ترامپ خود نیز به‌صورت علنی گفته است که تصمیم حمله را به‌طور کامل خودش گرفته است.
رویترز نیز در گزارش خود تاکید کرده است که شواهدی وجود ندارد که نشان دهد نتانیاهو ترامپ را مجبور به جنگ کرده باشد، اما رهبر اسرائیل مدافع موثر موضوع حمله بوده و نحوه طرح این موضوع، از جمله فرصت کشتن رهبر جمهوری اسلامی، برای ترامپ قانع‌کننده بوده است، مخصوصا که او در پی ترور ترامپ بود.

ترامپ در کارزار انتخاباتی ۲۰۲۴ خود بر سیاست «اول امریکا» تاکید داشت و به‌طور علنی گفته بود که می‌خواهد از جنگ با جمهوری اسلامی بپرهیزد و با تهران از طریق دیپلوماسی تعامل کند. اما با شکست مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران در بهار گذشته، ترامپ به‌تدریج به گزینه حمله نظامی فکر کرد.
اولین حمله در جوزای سال گذشته رخ داد، زمانی که اسرائیل تاسیسات هسته‌ای و سایت‌های موشکی ایران را بمباران کرد و چند مقام ارشد جمهوری اسلامی را کشت. نیروهای امریکایی بعدا به این حمله پیوستند و پس از پایان عملیات مشترک ۱۲ روزه، ترامپ از موفقیت آن تمجید کرد و گفت امریکا تاسیسات هسته‌ای ایران را «نابود» کرده است.
رویترز در گزارش خود افزوده که چند ماه بعد، گفت‌وگوها میان امریکا و اسرائیل درباره یک حمله هوایی دوم برای هدف قرار دادن تاسیسات موشکی بیشتر و جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به توانایی ساخت سلاح هسته‌ای آغاز شد.
اسرائیل همچنین خواهان کشتن خامنه‌ای بود؛ دشمنی دیرینه‌ که بارها موشک به‌سوی اسرائیل شلیک کرده و از نیروهای نیابتی مسلح در اطراف این کشور، از جمله حماس و حزب‌الله حمایت کرده بود.
اسرائیلی‌ها ابتدا فرض می‌کردند که این حمله را به‌تنهایی انجام خواهند داد اما در دسامبر، در دیدار نتانیاهو با ترامپ در اقامتگاه مارالاگو در فلوریدا، وقتی نخست‌وزیر اسرائیل گفت از نتایج عملیات مشترک قبلی رضایت کامل ندارد، ترامپ نشان داد که برای یک حمله دیگر آمادگی دارد، هرچند همچنان می‌خواست فرصت دیگری برای مذاکرات دیپلوماتیک فراهم کند.
تصمیم‌ نهایی
به‌نوشته رویترز دو رویداد ترامپ را به سمت حمله دوباره سوق داد: اول، عملیات امریکا در سوم جنوری برای دستگیری نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور پیشین ونزوئلا، در کاراکاس که بدون تلفات برای نیروهای امریکایی انجام شد و نشان داد که عملیات‌های بزرگ می‌توانند پیامدهای محدود داشته باشند.
دوم، اعتراضات گسترده ضدحکومتی در ایران که با سرکوب شدید سپاه پاسداران و کشته شدن هزاران نفر همراه شد.
به این ترتیب، در پشت صحنه، همکاری نظامی میان ارتش اسرائیل و فرماندهی مرکزی امریکا (سنتکام) افزایش یافت و برنامه‌ریزی‌های مشترک در جلسات محرمانه انجام شد.
در سفر ماه فبروری نتانیاهو به واشنگتن، او ترامپ را درباره برنامه موشکی ایران توجیه کرد و خطرات آن، از جمله احتمال دستیابی تهران به توانایی حمله به خاک امریکا، را توضیح داد.

فرصت تاریخی ترامپ

تا اواخر ماه فبروری، بسیاری از مقامات امریکایی و دیپلومات‌های منطقه‌ای معتقد شده بودند که حمله امریکا به جمهوری اسلامی بسیار محتمل است.
ترامپ در جلسات توجیهی پنتاگون و نهادهای اطلاعاتی، جزییاتی را درباره مزایای احتمالی حمله، از جمله نابودی برنامه موشکی ایران، دریافت کرد.
پیش از تماس نتانیاهو، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا، به رهبران کانگرس هشدار داده بود که اسرائیل چه با مشارکت امریکا و چه بدون آن، احتمالا به جمهوری اسلامی حمله خواهد کرد و تهران نیز احتمالا مواضع امریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد.
ترامپ همچنین مطلع شده بود که این احتمال هرچند اندک وجود دارد که حذف رهبران وقت حکومت به تشکیل دولتی در تهران منجر شود که آمادگی بیشتری برای مذاکره داشته باشد.
به‌نوشته رویترز، نتانیاهو در تماس تلفنی خود با ترامپ کمتر از۴۸ ساعت قبل از آغاز حمله، موضوع تغییر رژیم در ایران را نیز مطرح کرده بود هرچند ارزیابی سازمان سیا این بود که در صورت کشته شدن خامنه‌ای، احتمالا یک چهره تندرو دیگر جایگزین او خواهد شد.
پس از کشته شدن خامنه‌ای، پسر او که گفته می‌شود مواضع ضدامریکایی شدیدتری دارد، به‌عنوان جانشین او معرفی شد اگرچه از هنگام معرفی به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی، او دیده نشده و اطلاعی در مورد وضعیت جسمی‌اش پس از حمله شنبه ۹ حوت وجود ندارد.