حامد کرزی بار دیگر نسبت به پیامدهای محرومیت آموزش و اشتغال زنان و دختران هشدار داد

وزارت معارف طالبان روز چهارشنبه، پنجم حمل، با نشر اعلامیه‌ای گفته است که دستیابی به خودکفایی و پیشرفت جامعه بدون آموزش و فراگیری علم ممکن نیست.

در پیام این وزارت که به نقل از وزیر طالبان منتشر شده، آمده است روند ثبت‌نام کودکان واجد شرایط در مکاتب سراسر کشور آغاز شده و از خانواده‌ها خواسته شده هرچه زودتر فرزندان خود را نام‌نویسی کنند تا به گفته این وزارت، «آینده‌ای روشن» برای آنان رقم بخورد.

این در حالی است که امسال پنجمین سال پیاپی است که طالبان دختران بالاتر از صنف ششم را از رفتن به مکتب محروم کرده‌ است. افزون بر این، دروازه‌های دانشگاه‌ها و مؤسسات تحصیلات عالی نیز همچنان به روی زنان و دختران بسته است.

در سال‌های پیش از بازگشت طالبان به قدرت، سال تعلیمی معمولاً در سوم حمل آغاز می‌شد؛ اما این گروه پس از لغو رخصتی نوروز، در سال‌های اخیر آغاز سال آموزشی را به اول حمل تغییر داده بود.

با این حال، منابع به افغانستان اینترنشنال گفته‌اند که امسال این مراسم به دلیل تنش‌ها و درگیری با پاکستان با تأخیر در ششم حمل برگزار می‌شود.

همچنین، افغانستان اینترنشنال به سندی از وزارت معارف طالبان که به ریاست‌های معارف در ولایت‌ها فرستاده شده دست یافته که نشان می‌دهد آغاز سال آموزشی ۱۴۰۵ خورشیدی به ششم حمل موکول شده است.

با آن‌که در مکتوب وزارت معارف طالبان دلیل مشخصی برای تأخیر آغاز سال آموزشی ذکر نشده، اما منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که این تأخیر در پی حملات هوایی و توپخانه‌ای پاکستان رخ داده است.

به گفته منابع، در نتیجه این حملات، بسیاری از باشندگان ولسوالی‌های مرزی بی‌جا شده و در مراکز ولسوالی‌ها و ساختمان‌های مکاتب اسکان یافته‌اند.

طالبان اخیرا دنیس کوئیل، شهروند امریکایی را از زندان آزاد کرد. سفارت افغانستان در رم این اقدام را ناشی از ترس هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان از فشارهای ایالات متحده و احتمال پیامدهای سیاسی برای طالبان دانسته است.

این سفارت در بیانیه‌ای که روز چهارشنبه، پنجم حمل منتشر شد، نوشت که میلیون‌ها شهروند افغانستان به‌ویژه زنان و اقلیت‌ها با محدودیت‌های گسترده مواجه هستند و در بیش از چهار سال گذشته، درخواست‌های آن‌ها برای دسترسی به آموزش، حق اشتغال و آزادی رفت‌وآمد بارها نادیده گرفته شده است.

در این بیانیه آمده است: «تمایز قائل شدن بین طالبان افراطی و میانه‌رو عمل‌گرا نامعتبر است.»

در این بیانیه از تداوم بازداشت محمودشاه حبیبی، شهروند افغان-امریکایی ابراز نگرانی شده و بر آزادی او و دیگر شهروندان امریکایی تاکید شده است. مقام‌های امریکایی روز سه‌شنبه تایید کردند دنیس کوئیل، شهروند ۶۴ ساله امریکا از زندان طالبان آزاد شده است.

آقای صمیم گفت که مسئولان محلی طالبان در تلاشند راه بدیل را به‌روی ترافیک باز کنند.

همزمان یک مقام پاکستانی به خبرنگار افغانستان‌اینترنشنال گفت که نیروهای امنیتی این کشور کنترول چندین پاسگاه مرزی در نقاط مرتفع و استراتژیک را در مناطقی از جمله کرم، انگور اده و بخش‌هایی از بلوچستان، به‌دست گرفته‌اند.

این مقام پاکستانی گفت که این مواضع به‌دلیل ارتفاع تاکتیکی و اهمیت آن‌ها در امتداد مرز تأمین و تصرف شده‌اند.

او تاکید کرد که هدف پاکستان از کنترول این پاسگاه‌ها، نه تصرف خاک افغانستان،‌ بلکه جلوگیری از «نفوذ فرامرزی» و تأمین امنیت مناطق آسیب‌پذیر پاکستان است.

نگرانی‌ها از بی‌ثباتی نورستان شرقی پس از 'حملات مرگبار پاکستان'

در دوم حمل، دست‌کم سه منبع از ولایت نورستان به افغانستان اینترنشنال گفتند که «گلوله‌باری روزمره» نیروهای پاکستانی دسترسی به ولسوالی‌های مرزی کامدیش و برگمتال را دشوار کرده است.

به گفته یکی از منابع، در حملات اخیر پاکستان ده‌ها عضو طالبان در این دو ولسوالی کشته شده‌اند.

این منبع شمار کشته‌شدگان طالبان را حدود ۴۰ نفر اعلام کرده است، اما تاکنون منابع رسمی این آمار را تأیید نکرده‌اند.

به گفته منابع محلی، پس از کشته‌شدن شماری از اعضای طالبان در ولسوالی‌های نورگرام و برگمتال، دو کندک نیروی تازه از لوای طالبان در نورگرام به سمت مناطق شرقی نورستان اعزام شدند.

هدف از این اقدام، جلوگیری از خالی‌شدن ولسوالی‌های مرزی از نیروهای طالبان عنوان شده است. منابع می‌گویند طالبان از بیشتر ولسوالی‌های نورستان به نورگرام و برگمتال نیرو فرستاده‌اند.

کمبود مواد غذایی

باشندگان نورستان می‌گویند حدود ۲۰ روز است که راه‌های مواصلاتی در نورستان شرقی، به‌ویژه در ولسوالی‌های کامدیش و برگمتال، به‌دلیل درگیری‌ها و حملات نیروهای پاکستانی بسته شده است. به گفته آنان، این وضعیت باعث کمبود شدید مواد غذایی شده و زندگی مردم را با مشکلات جدی روبه‌رو کرده است.

شماری از باشندگان هشدار می‌دهند اگر این وضعیت یک تا دو هفته دیگر ادامه یابد، خطر بروز یک فاجعه انسانی وجود دارد. آنان همچنین از احتمال سقوط این ولسوالی‌ها به‌دست نیروهای پاکستانی ابراز نگرانی می‌کنند.

پیش از این رانا ثناالله، مشاور ارشد نخست‌وزیر پاکستان اعلام کرده بود که کشورش نه به دنبال تحمیل جنگ است و نه قصد اشغال هیچ بخشی از افغانستان را دارد.

ولایت نورستان در شمال‌شرق افغانستان قرار دارد و از شرق و جنوب با پاکستان هم‌مرز است. مناطقی که از آن‌ها با عنوان نورستان شرقی یاد می‌شود، عمدتاً دره‌ها و ولسوالی‌های نزدیک به مرز پاکستان را در بر می‌گیرد.

نگرانی از نفوذ داعش

یکی از منابع محلی گفت با توجه به گرایش‌های سلفی در میان بخشی از باشندگان این مناطق و نارضایتی برخی علمای دینی محلی از سرکوب طالبان، زمینه برای نفوذ گروه داعش در این ولسوالی‌ها در حال افزایش است. به گفته او، ادامه این وضعیت می‌تواند خطر بی‌ثباتی در منطقه را تشدید کند.

واکنش طالبان

حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، اعلام کرد که پیش از چاشت نخستین روز عید فطر در منطقه باغچه از ولسوالی کامدیش، نیروهای نظامی پاکستان بر یک موتر ملکی خمپاره شلیک کردند.

به گفته او، در نتیجه این حمله یک پزشک زن به نام سحر همراه با پسر چهار ساله‌اش میهن به داخل رودخانه سقوط کردند و جان باختند.

آقای فطرت افزود که به‌دلیل ادامه شلیک‌ها، اجساد آنان برای مدتی در محل باقی مانده بود، اما سرانجام بعدازظهر روز جمعه با تلاش باشندگان محل و اعضای طالبان به‌صورت پیاده به یک محل امن منتقل شد.

در خبرنامه‌ای که معاون سخنگوی طالبان منتشر کرده اطلاعاتی درباره کشته‌شدن اعضای طالبان نیامده اما بسته‌شدن راه‌ها تایید شده است.

مقام‌ها بدون مشخص کردن نام و هویت این پناهندگان گفته‌اند یکی از آنها مردی ۳۰ ساله است که به اتهام‌هایی چون حمله به ماموران پولیس محکوم شده بود.

فرد دوم نیز مردی ۳۲ ساله است که به دلیل تکرار حملات، سرقت مسلحانه و تهدید دیگران مجرم شناخته شده بود.

آلمان پس از برقراری روابط قنسولی با طالبان، اخراج پناهندگان دارای سابقه جرمی را تشدید کرده است.

پیش از این، ۲۰ شهروند افغانستان که به جرایم مختلف محکوم شده بودند، با یک پرواز اختصاصی از لایپزیگ به کابل منتقل شده بودند.

وزارت امور داخله فدرال آلمان در آن زمان اعلام کرده بود که این نخستین پرواز اختصاصی است که بدون همکاری کشورهای دیگر و بر اساس توافق مستقیم با طالبان سازمان‌دهی شده است.

این نامه مشترک از سوی شماری از چهره‌های مذهبی دو کشور امضا شده است. در این نامه که نسخه‌ای از آن در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، آمده است: «ما با اخلاص و جدیت از رهبران افغانستان و پاکستان می‌خواهیم که به این تلاش‌های صادقانه توجه کرده و آن را بپذیرند.»

در این بیانیه تاکید شده است که ادامه تنش‌ها به سود هیچ‌یک از طرف‌ها نیست و کاهش خشونت می‌تواند زمینه را برای اعتمادسازی و پیشبرد گفت‌وگوها فراهم کند.

عالمان دینی همچنین گفته‌اند که یکی از اهداف اصلی تمدید آتش‌بس، فراهم شدن فضای امن برای ادای مناسک حج است. در این درخواست آمده است که مسلمانان باید بتوانند در فضایی آرام و مصون، این فریضه دینی را ادا کنند و جلوگیری از خون‌ریزی در این دوره از اولویت‌های اساسی به شمار می‌رود.

در فهرست امضاکنندگان از افغانستان، نام‌هایی چون شیخ نظر محمد افغانی، مفتی نجیب‌الله منیب، داکتر فیروز هروی، شیخ مولوی‌زاده هروی، شیخ مولوی احمد ربانی، مولوی معتصم آخندزاده قندهاری، شیخ نصرالله علمی، شیخ سید احمد هاشمی، شیخ میر فاروق نورانی و شیخ ذاکری عرفانی دیده می‌شود.

از سوی پاکستان نیز شماری از عالمان برجسته، از جمله شیخ ادریس از مدرسه اکوره ختک، مولانا زاهدالرشیدی، مولانا محمد حنیف جالندری، مولانا حکیم مظهر در کراچی، مولانا صلاح ایوبی در بلوچستان، مولانا محمد اویس نورانی، مولانا عبدالکریم، مولانا فضل‌الرحمان، مولانا عبدالله شاه مظهر، مفتی زبیر شاه و پیر عتیق‌الرحمان، این درخواست را امضا کرده‌اند.

امضاکنندگان تاکید کرده‌اند که تلاش‌های آنان به تمدید آتش‌بس محدود نخواهد بود و برای دستیابی به صلح پایدار میان دو طرف به تلاش‌های خود ادامه خواهند داد.

این درخواست در حالی مطرح می‌شود که آتش‌بس میان طالبان و پاکستان، که با میانجی‌گری عربستان سعودی، ترکیه و قطر برقرار شده بود، به تاریخ ۲۳ مارچ پایان یافت.

در همین حال، شماری از باشندگان ولایت‌های نورستان و کنر گفته‌اند که نیروهای پاکستانی در جریان آتش‌بس نیز بخش‌هایی از نقاط مرزی را هدف حملات راکتی قرار داده‌اند که در نتیجه آن، به غیرنظامیان تلفات وارد شده است.

طالبان تاکنون تاریخ مشخصی برای پایان آتش‌بس اعلام نکرده‌ است.