گذرگاه تورخم 'پس از زخمی شدن یک مرزبان' پاکستانی به‌روی اخراج مهاجران افغان بسته شد

دیده‌بان حقوق بشر جمعه، هفتم حمل در بیانیه‌ای نوشت قوانین بین‌المللی بشردوستانه قابل‌اجرا در درگیری‌های مسلحانه، همه طرف‌ها را ملزم به «مراقبت مداوم» برای محافظت از غیرنظامیان می‌کند. طبق این قوانین طرف‌های درگیر باید اطمینان حاصل کنند که اهداف حمله نظامی و قانونی‌اند.

پاتریشیا گاسمن، رئیس واحد آسیای دیده‌بان حقوق بشر، گفت شواهد موجود نشان می‌دهد که حمله هوایی پاکستان به یک مرکز درمان معتادان در کابل غیرقانونی بوده است. او افزود: «مقامات پاکستانی باید تحقیقات بی‌طرفانه‌ای انجام دهند تا مشخص شود که چرا این حمله به یک مرکز درمان اعتیاد پر از غیرنظامیان انجام شده و چه کسی باید پاسخگو باشد.»

جنگنده‌های پاکستانی در ۲۵ حوت دست‌کم ۹ هدف را در کابل و ننگرهار بمباران کردند. بمب‌های پاکستانی در این حملات به درمانگاه امید در شرق کابل برخورد کرد که صدها فرد معتاد در آن درمان می‌شد.

عطاالله تارر، وزیر اطلاعات و رسانه‌های پاکستان گفت نیروهای هوایی کشورش «حملات هوایی دقیقی» را به «زیرساخت‌های پشتیبانی فنی و تأسیسات ذخیره‌سازی مهمات» طالبان انجام داده است. او به هدف قرار گرفتن مرکز ترک اعتیاد اشاره نکرد.

به گزراش سازمان‌های بین‌المللی، در این حمله دست‌کم ۱۴۳ نفر کشته و بیش از ۲۵۰ نفر زخمی شده‌اند که اکثر آنها بیمار بوده‌اند.

با این حال، بررسی‌های دیده‌بان حقوق بشر نشان داده است که هیچ نشانه‌ای از انفجارهای ثانوی ناشی از مواد منفجره فله‌ای، پیشران‌ها یا مهمات با عناصر ردیاب که معمولاً با انبارهای مهمات مرتبط هستند، مشاهده نشده است. در گزارش دیده‌بان آمده است که این مرکز با توجه به مقدار و فاصله مورد نیاز، فضای کافی برای جداسازی و ذخیره ایمن مهمات یا سوخت‌های فله‌ای ندارد.

این سازمان بین‌المللی تاکید کرد که بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی تحت قوانین جنگ از حمایت‌های ویژه‌ای برخوردارند. دیده‌بان خاطرنشان کرد مراکز درمانی تنها در صورتی که برای انجام اقدامات نظامی علیه دشمن استفاده شوند، محافظت خود را از دست می‌دهند. «حتی در آن صورت نیز، هشداری با محدودیت زمانی معقول لازم است.»

قوانین جنگ حمله به اهداف نظامی را در صورتی که آسیب پیش‌بینی‌شده به غیرنظامیان در مقایسه با دستاورد نظامی مورد انتظار نامتناسب باشد، ممنوع می‌کند.

دیده‌بان حقوق بشر نوشت هیچ مدرکی مبنی بر استفاده از مرکز ترک اعتیاد امید برای اهداف نظامی پیدا نکرده است. این سازمان تاکید کرد که حمله پاکستان به این مرکز درمانی، طبق قوانین جنگ ممنوعیت حملات نامتناسب را نقض کرده است.

برنامه جهانی غذا در افغانستان روز پنجشنبه در اکس نوشت: «با تشدید تنش‌ها در امتداد مرز افغانستان و پاکستان، ۲۰ هزار خانواده مجبور به فرار در جستجوی امنیت شده‌اند.»

این نهاد گفته است که تیم‌های عملیاتی برنامه جهانی غذا در حال حاضر در ۱۲ ولایت آسیب‌دیده حضور دارند تا کمک‌های حیاتی را به دست نیازمندان برسانند.

گفته شده این کمک‌ها شامل کمک‌های نقدی و غذا است.

سازمان هماهنگی کمک‌های بشری سازمان ملل متحد (اوچا) نیز پیشتر اعلام کرد که با جنگ طالبان و پاکستان، دست‌کم ۲۰ مرکز صحی در مناطق مرزی شرقی و جنوبی بسته شده یا خدمات آن‌ها تحت تأثیر قرار گرفته است.

او یادآوری کرد که دولت ترامپ پیوسته خواستار بازگرداندن پایگاه هوایی بگرام به امریکا شده است.

ضمیر کابلوف به خبرگزاری ریانووستی روسیه گفت: «ما ایجاد پایگاه‌های نظامی و زیرساخت‌های ایالات متحده و ناتو را در خاک افغانستان یا کشورهای همسایه آن، تحت هر بهانه‌ای، کاملا غیرقابل قبول می‌دانیم.»

نماینده رئیس‌جمهور روسیه اظهار امیدواری کرد که طالبان «همچنان به رویکرد مشابهی پایبند باشند.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا ماه سنبله ۱۴۰۴ اعلام کرد: «در تلاش هستیم پایگاه هوایی بگرام را پس بگیریم.»

مایک والتز، سفیر امریکا در سازمان ملل نیز پیشتر در میانه جنگ ایران گفت: ««کاش هنوز پایگاه هوایی بگرام را داشتیم.»

یکی از دانشجویان «دانشگاه آنلاین زن» روز پنجشنبه در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال درباره افسردگی و ازدواج‌های زودهنگام این دختران هشدار داد.

او که با هویت مخفی از کابل صحبت می‌کرد، افزود که «سال نو برای دختران ادامه یک خاموشی است.» به گفته او، طالبان طی پنج سال کشور را به تاریکی کامل سوق داد و جبران این تاریکی سخت است.

این دانشجو گفت که دختران بازمانده از مکتب به کودک همسری وادار شده و با «افسردگی و نا‌امیدی» دست و پنجه نرم می کنند.

در پنج سال گذشته مکاتب و دانشگاه‌های آنلاین در افغانستان ایجاد شده است. اما فقدان دسترسی به اینترنت و فقر مردم سبب شده است که بسیاری از دختران به ویژه در روستاها نتوانند از این فرصت‌های آموزشی استفاده کنند.

این دانشجوی دختر گفت که برای آنان دانشگاه آنلاین یک فرصت خوب بوده است. او اما تاکید کرد که بسیاری از دختران به دلایل اقتصادی و نبود اینترنت این فرصت را نداشته‌اند.

او ابراز امیدواری کرد که دختران از آموزش ناامید نشوند.

سازمان زنان ملل متحد تایید کرده است که محرومیت دختران از آموزش سبب افزایش «کودک‌همسری، کار اجباری کودکان و همچنین خشونت خانگی علیه زنان» شده است.

نهادهای بین‌المللی محدودیت‌ها و تبعیض‌های گسترده علیه زنان و دختران را مصداق بارز آپارتاید جنسیتی می‌دانند. آنان می‌گویند که طالبان به خاطر نقض گسترده حقوق زنان باید مورد پیگرد قرار گیرند.

دادگاه بین المللی لاهه حکم بازداشت رهبر طالبان را به ارتکاب جنایت علیه بشریت صادر کرده است.

طالبان برای شماری از جان‌باختگان این رویداد مراسم خاک‌سپاری دسته‌جمعی برگزار کرده است، بدون این‌که پاسخی برای ده‌ها خانواده‌ای داشته باشد که هیچ نشانی از فرزندان‌ شان به دست نیاورده‌اند.

مقامات طالبان روز پنجشنبه برای ۵۰ نفر از قربانیان حمله هوایی پاکستان بر این مرکز ترک اعتیاد، مراسم تشییع جنازه دسته‌جمعی برگزار کردند.

شرافت زمان، سخنگوی وزارت صحت عامه طالبان تایید کرد که هنوز اجساد شماری از جان‌باختگان این حمله ناپدید هستند. او گفت که خانواده‌ها به‌طور پیوسته سراغ فرزندان‌ شان را می‌گیرند.

اصابت بمب جنگنده‌های پاکستانی باعث انفجار و آتش‌سوزی گسترده در این کمپ شد. به گفته شاهدان عینی، شعله‌های آتش به جان بیماران افتاده بود.

طالبان می‌گوید ۴۱۱ نفر در حمله پاکستان به کمپ امید جان باختند، اما سازمان ملل تنها مرگ ۱۴۳ نفر را تایید کرده است. نه طالبان و نه سازمان ملل درباره این تفاوت فاحش میان ارقام جان‌باختگان توضیحی نداده‌اند.

به نقل از خبرگزاری فرانسه، عبدالحی حمیدی در میان ده‌ها تابوت چوبی که در صحن مسجد عیدگاه کابل چیده شده بود، یکی‌یکی درِ آن‌ها را باز می‌کرد تا شاید جسد یکی از بستگانش را شناسایی کند، اما جست‌وجوی او بی‌نتیجه ماند.

او که به دنبال داماد برادرش می‌گشت، به این خبرگزاری گفت: «بعد از حمله هرجا رفتیم، شفاخانه‌ها را گشتیم، اما هیچ نشانی از او پیدا نکردیم. نامش سمیع‌الله بود و ۳۰ سال داشت.»

به گفته او، ناپدید بودن برخی قربانیان، درد خانواده‌ها را دوچندان کرده است.

جنگنده‌های پاکستانی به تاریخ ۲۶ حوت، کمپ فینکس معروف به کمپ امید را در کابل آماج حمله هوایی قرار داد. پاکستان هر نوع ارتباط میان انفجار در کمپ امید و حملات نیروی هوایی این کشور به کابل را رد کرده است.

مقامات پاکستانی گفتند که هدف حملات، انبار سلاح و مرکز پهپادسازی طالبان بود، اما طالبان و نهادهای بین‌المللی گفتند که در این حمله مرکز تداوی معتادان نیز هدف قرار گرفته است.

طالبان درباره ادعای پاکستان در مورد هدف قرار گرفتن تاسیسات نظامی و احتمال تلفات انسانی در آنجا سکوت کرده است.

شورای پناهندگان ناروی، پس از بازدید از محل گفت که شدت انفجار باعث تکه‌تکه شدن بسیاری از اجساد شده و شناسایی برخی قربانیان بسیار دشوار بوده است. سخنگوی وزارت صحت طالبان اعلام کرده که «اتاق‌هایی وجود داشت که حدود ۲۰ جوان در آن بودند، اما همه‌چیز ویران شده و اجساد آن‌ها پیدا نشده است.»

سمیرا محمدی، مادری که برای یافتن عارف، پسر ۲۰ ساله‌اش به مسجد عیدگاه آمده بود، نیز موفق نشده است که جسد پسرش را پیدا کند. به او گفته شده که جسد پسرش کاملاً سوخته است.

سمیرا پس از آن‌که اجازه ورود به صحن مسجد را بدون همراه مرد نیافت، در گورستانی که اجساد به‌صورت دسته‌جمعی دفن می‌شدند، تک‌تک تابوت‌ها را جست‌وجو کرد، اما موفق به یافتن عارف نشد.

مقامات طالبان می‌گویند حدود ۱۰۰ جسد در یک گور دسته‌جمعی در کابل دفن شدند و ده‌ها جسد دیگر هنوز شناسایی یا به خانواده‌ها تحویل داده نشده‌اند. برخی خانواده‌ها نیز اجساد عزیزان‌شان را به‌گونه جداگانه به خاک سپرده‌اند.

برهان‌الدین کمالی، یکی دیگر از باشندگان کابل به خبرگزاری فرانسه گفت هنوز از سرنوشت محمد عیسی، برادرزاده ۲۱ ساله‌اش خبری ندارد. او با نشان دادن عکس این جوان گفت: «جسدش را پیدا نکرده‌ام. وقتی کسی در خانواده ناپدید باشد، دردش فرق می‌کند.»

به نظر می‌رسد که طالبان به خانواده‌های مذکور کمک نکرده‌اند تا با استفاده از فناوری‌های جدید مانند آزمایش دی‌ان‌ای بر اجساد سوخته، هویت برخی از بستگان‌شان را روشن کنند.

سخنگوی ارتش پاکستان مدعی شد که طالبان تاسیسات نظامی خود را در کنار مرکز تداوی معتادان قرار داده است. با این حال، پاکستان به درخواست سازمان ملل برای تحقیقات مستقل درباره این رویداد پاسخی نداده است. همچنین، مشخص نیست که آیا ارتش پاکستان مایل به انجام تحقیقات داخلی در مورد این رویداد است یا خیر.

حکومت پاکستان روز پنجشنبه اعلام کرد که آتش‌بس موقت میان این کشور و طالبان پایان یافته است. این به معنای آن است که خانواده‌های بیشتری شاهد از دست دادن فرزندان خود در این درگیری بر سر مسئله حضور شبه‌نظامیان پاکستان در پناه اداره طالبان افغان خواهند بود.