در پی نشر گزارشها درباره لتوکوب یک دانشجوی اوزبیک از سوی وزیر تحصیلات عالی طالبان بهدلیل پوشیدن کلاه اوزبیکی، شماری از فعالان این قوم به این اقدام واکنش نشان دادند.
آنان با پوشیدن کلاههای سرخ و سیاه در دفاع از هویت قومی خود، برخورد وزیر تحصیلات عالی طالبان را محکوم کردند.
پیشتر افغانستان اینترنشنال ویدیوی این جوان را منتشر کرد که مدعی است ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان او را بهدلیل پوشیدن کلاه اوزبیکی سیلی زده است.
فعالان اوزبیک از این اقدام طالبان خشمگین شده و در شبکههای اجتماعی یادداشتهای گستردهای در دفاع از هویت قومی خود منتشر کردهاند.
محمد شاکر کارگر، رئیس دفتر رئیسجمهور پیشین با انتشار عکسی از خود که کلاه سیاه و سرخ بر سر دارد، به اقدام وزیر تحصیلات عالی طالبان واکنش نشان داد و آن را «دردناک و تکاندهنده» توصیف کرد.
او افزوده است که هرگونه تلاش برای حذف، تضعیف یا تحمیل یک فرهنگ بر فرهنگ دیگر، زمینهساز تفرقه و گسست اجتماعی خواهد بود. آقای کارگر همچنین تاکید کرده است که دانشگاهها باید کانون آزاداندیشی، مدارا و رشد باشند.
حنیف اتمر، وزیر خارجه پیشین افغانستان هم با انتشار تصویری با کلاه، گفت «به جمع هموطنانی پیوستهام که به شدت از تحقیر یک محصل جوان کشور به خاطر پوشیدن کلاه سنتیاش متاثر و ناراحت شدهاند. این عمل زشت نباید قابل قبول و توجیهپذیر باشد.»
کاربران بسیاری نیز با پوشیدن کلاه اوزبیکی، نوشتن شعر یا متونی به این زبان و انتشار آن در شبکههای اجتماعی، به این اقدام واکنش نشان دادند.
سیاره رحمانی، شاعر ادبیات اوزبیکی در یادداشتی در شبکه اجتماعی فیسبوک نوشت که کلاه سرخ و سیاه نماد فرهنگ اوزبیکی است و باید به آن احترام گذاشته شود.
یکی دیگر از کاربران این شبکه اقدام وزیر تحصیلات عالی طالبان را «جاهلانه» خوانده و نوشته است: «طالب شر مطلق است و تفکر طالبانی شرارتی ویرانگر.»
نصرت اقبال یکی از فعالان اجتماعی نیز با پوشیدن این کلاه محلی، در واکنش تند نوشت «دشمنی با این کلاه توسط یک تروریست افغان، یک اقدام جدید و سطحی نیست بلکه ادامهٔ یک سیاست حذفگرایانه است.»
برخی دیگر نیز لتوکوب این دانشجو را بیاحترامی به فرهنگ و هویت یک قوم و بخشی از جامعه دانسته و خواستار پاسخگویی نهادهای علمی در این زمینه شدهاند.
کمیسیون عالی طالبان برای رسیدگی به مشکلات مهاجران اعلام کرد که پاکستان چهارشنبه، ۱۹ حمل ۲ هزار و ۷۸۴ مهاجر افغان را اخراج کرده است.
به گزارش طالبان، این تعداد مهاجران از طریق گذرگاه تورخم و اسپینبولدک به افغانستان بازگردانده شدهاند.
کمیسیون عالی طالبان برای رسیدگی به مشکلات مهاجران در خبرنامهای نوشت که در این روز دستکم ۳۲۸ مهاجر بازگشتکننده از پاکستان از پایتخت به شماری از ولایتها منتقل شدند.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل و سازمان بینالمللی مهاجرت هفته گذشته در یک گزارش مشترک اعلام کردند که حکومت پاکستان در سه ماه گذشته، ۱۹ هزار و ۳۴ مهاجر افغان را در ایالتهای مختلف بازداشت کرده است.
بر اساس این گزارش، در همین مدت بیش از ۱۷۰ هزار نفر نیز از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
این در حالی است که سازمانهای بینالمللی بارها هشدار دادهاند، بازگشت برخی از مهاجران افغان، از جمله، زنان، نظامیان حکومت پیشین، خبرنگاران، و کارمندان سابق دولت به افغانستان تحت تسلط طالبان امن نیست.
گزارش تحقیقی افغانستان اینترنشنال نشان داده است که شماری از مهاجران افغان پس از اخراج از ایران در افغانستان بازداشت، شکنجه و کشته شدهاند.
جبهه مقاومت ملی افغانستان میگوید با حمله راکتی به دفتر والی طالبان در شهر فیضآباد بدخشان دو عضو طالبان را کشته است.
منابع مردمی در بدخشان با تایید این رویداد گفتند که در حملات راکتی چهارشنبه شب سه مکان مربوط به طالبان هدف قرار گرفته است.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که یکی از راکتهای پرتابشده به سمت دفتر والی طالبان به حوزه اول پولیس در نزدیکی این دفتر، دومی به خانه محافظ والی طالبان و راکت سومی به دفتر شورای علمای طالبان اصابت کرده است.
منابع میگویند این حملات تلفات جانی درپی نداشته است اما جبهه مقاومت ملی آمار کشته شدگان را دو نفر اعلام کرده و گفته یک عضو دیگر طالبان در این حملات زخمی شده است.
این جبهه تاکید کرده است که در این حملات به غیرنظامیان آسیب نرسیده است.
مقامات محلی طالبان تاکنون در این مورد چیزی نگفتهاند.
نهمین نشست منطقهای رؤسای سازمانهای مرزی کشورهای مستقل مشترکالمنافع روز چهارشنبه در شهر گلستان تاجیکستان برگزار شد.
شرکتکنندگان در این نشست نگرانی خود را از تاثیرات مخرب وضعیت ناپایدار سیاسی، نظامی و اقتصادی افغانستان بر وضعیت امنیت مرزهای آسیای مرکزی ابراز کردند.
این نشست با حضور مقامهای تاجیکستان، اوزبیکستان، قزاقستان، قیرغیزستان، بلاروس و روسیه و نمایندگانی سازمان پیمان امنیت جمعی و کشورهای مستقل مشترکالمنافع برگزار شد.
شرکتکنندگان در این نشست بر اهمیت تقویت همکاریها در حوزه امنیت مرزی برای مقابله با تهدیدات ناشی از افغانستان تاکید کردهاند. در این نشست همچنین اقدامات این کشورها برای مقابله با تهدیدات بیرون مرزی بررسی شده است.
در این نشست بر اهمیت برنامه کشورهای مستقل مشترکالمنافع در تقویت مرزهای خارجی برای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ اشاره شد که یک میکانیسم کلیدی برای اجرای سیاستهای کشورهای عضو شمرده میشود.
گزارش شده است که در این نشست همچنین مجموعهای از اقدامات برای حفظ ثبات در مرزهای خارجی این کشورها تدوین شده است.
کشورهای مستقل مشترکالمنافع پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ تشکیل شد.
آذربایجان، ارمنستان، اوزبیکستان، بلاروس، تاجیکستان، روسیه، قرغیزستان، قزاقستان و مولداوی اعضای اتحادیه کشورهای مستقل مشترکالمنافع هستند.
این کشورها پیش از این نیز از نفوذ گروههای تروریستی به آسیای میانه هشدار داده و نسبت به وضعیت افغانستان ابراز نگرانی کرده بودند.
سخنگوی اداره مبارزه با حوادث روز پنجشنبه گفت که در یک شبانهروز گذشته دستکم ۹ نفر بر اثر جاری شدن سیل جان باختند و ۱۳ تن زخمی شدند.
محمدیوسف حماد گفت که حدود ۸۰ خانه بر اثر بارندگی و سیل در ولایتهای مختلف ویران شده و ۶۲۶ خانه دیگر تخریب شده است.
محمدیوسف حماد، سخنگوی اداره مبارزه با حوادث طالبان پنجشنبه، ۲۰ حمل در یک پیام ویدیویی گفت که در این مدت یک نفر نیز ناپدید شده است.
او فزود که در یک شبانهروز گذشته دستکم شش کیلومتر سرک نیز بر اثر بارندگی و جاری شدن سیل از بین رفته است.
این مقام طالبان افزود که بارندگی و سیل در ۲۴ ساعت گذشته در ولایتهای کابل، پروان، پنجشیر، دایکندی، پکتیا، پکتیکا، غزنی، میدان وردک، زابل، غور، بادغیس، بلخ، جورجان، بغلان، بدخشان، ننگرها و نورستان خسارات و تلفات برجای گذاشته است.
سخنگوی اداره مبارزه با حوادث طالبان گفت در این بازه زمانی حاصلات ۱۷ جریب زمین کشاورزی نابود شده و ۱۸ کانال از بین رفته است.
این مقام طالبان روز گذشته نیز از از جان باختن ۱۵ نفر و زخمی شدن ۱۸ نفر دیگر بر اثر حوادث طبیعی در ۲۴ ساعت خبر داده بود.
با ثبت آمار تازه از سوی طالبان، مجموع جانباختگان از ششم ماه حمل تاکنون به ۱۵۷ تن افزایش یافته است. دستکم ۹ نفر نیز ناپدید هستند.
یک دانشجوی دانشگاه کابل میگوید ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان به خاطر پوشیدن کلاه اوزبیکی او را در صحن دانشگاه بازجویی کرده و با یک سیلی مورد ضرب و شتم قرار داده است.
این دانشجو گفت که این کلاه نماد فرهنگ اوزبیکها است و وزیر طالبان آن را به فعالیت سیاسی نسبت داده است.
هبتالله یعقوباوغلو گفت که دانشجوی رشته زبان و ادبیات اوزبیکی است. او با ارسال ویدیویی به افغانستان اینترنشنال، گفت که طالبان اخیرا از دانشجویان تعهد گرفتند که کلاه بپوشند. به گفته او، شماری از دانشجویان تصمیم گرفتند کلاه محلی اوزبیکی بر سر بگذارند.
به گفته این دانشجو، گروهی از دانشجویان روز چهارشنبه در چارچوب یک اقدام داوطلبانه برای پاکسازی محیط دانشگاه، در حال جمعآوری زبالهها بودند که موتر حامل وزیر تحصیلات عالی طالبان در محل توقف کرد.
براساس ادعای او، ابتدا محافظان ندا محمد ندیم دانشجویان را به خاطر پوشیدن این کلاه مورد پرسش قرار دادند. وی افزود که سپس وزیر تحصیلات طالبان از آنها بازجویی کرد.
یک دانشجو میگوید وزیر تحصیلات عالی طالبان او را به خاطر پوشیدن کلاه اوزبیکی سیلی زده است
او گفت: «ما فکر میکردیم وزیر تحصیلات عالی طالبان شاید از دانشجویان به خاطر جمعآوری زبالهها تقدیر کند، اما ندا محمد ندیم کلاه یکی از دانشجویان را گرفت و آنرا به زمین انداخت.»
این دانشجو تاکید کرد «وزیر تحصیلات طالبان به ما گفت که استفاده از این کلاه فعالیت سیاسی است و منظور پشتین از آن استفاده میکند و این کلاه ربطی به افغانستان ندارد.»
منظور پشتین یکی از رهبران جنبش تحفظ پشتونها در پاکستان است و از منتقدان طالبان محسوب میشود.
هبتالله یعقوباوغلو میگوید که ندا محمد ندیم از او پرسید که چرا این کلاه را به سر گذاشته و آیا این کلاه را به دستور کسی دیگر استفاده کرده است یا خیر. این دانشجو افزود «من در پاسخ به وزیر تحصیلات عالی گفتم این کلاه را از کودکی میپوشیدم و این کلاهی است که ما در مناسبتهای مختلف از آن استفاده میکنیم.»
او گفت که به دستور ندا محمد ندیم ماسک خود را برداشته و ندیم یک سیلی به صورتش زده است.
وی میگوید «دلم از سیلی زدن ندا محمد ندیم درد نمیکند بلکه به این خاطر درد میکند که حتا کلاه مرا در این وطن تحمل نمیکند. صورتم از سیلی درد نکرد بلکه قلبم درد کرد. چرا وزیر تحصیلات عالی یک کشور با یک دانشجو چنین رفتار میکند.»
این دانشجو همچنین مدعی است که کارت دانشجوییاش گرفته شده و از دانشگاه اخراج شده است.
ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان
واکنشها
این اقدام با واکنشهایی نیز به همراه بوده است. راحله دوستم، سناتور پیشین و دختر عبدالرشید دوستم گفت که برخورد وزیر تحصیلات عالی طالبان «زشت، تبعیضآمیز و توهینآمیز» است.
راحله دوستم با تاکید بر اینکه توهین به هویتهای فرهنگی در هیچ آیین و مکتبی جایگاهی ندارد، گفته است چنین رفتارهایی، لکهای نگرانکننده بر کارنامه طالبان بر جای میگذارد.
انور سادات، وزیر کار و امور اجتماعی حکومت پیشین نیز در واکنش به این رویداد ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان را «تروریست» خواند و به برخورد قومی او اشاره کرد.
آقای سادات گفت: «ندا محمد ندیم در گذشته مسئول کشتار مردم بیگناه و بمبگذاری در شاهراهها، تخریب پل و پلچکها و پایههای برق در شمال افغانستان بود.»
او افزوده است که تلاش کشورهای منطقه برای مفاهمه با طالبان بدون درگیری، «با حضور هبتالله، ندا محمد ندیم ممکن نیست.» آقای سادات این دو عضو طالبان را «دشمن درجه یک آموزش دختران» خوانده است.