عربستان نخستین کشور عربی که در یک مأموریت فضایی بینالمللی حضور یافت
اداره فضایی عربستان سعودی اعلام کرده است که ماهواره این کشور بهنام «شمس» در چارچوب ماموریت «آرتمیس ۲» با موفقیت به فضا پرتاب شده و نخستین ارتباط با آن نیز برقرار شده است. با این رویداد، عربستان به نخستین کشور عربی تبدیل شده که در یک مأموریت فضایی تحت برنامه «آرتمیس» شرکت میکند.
مأموریت «آرتمیس ۲» دومین مرحله از این برنامه است که به رهبری ناسا و با همکاری کشورهای دیگر اجرا شده است.
هدف این مأموریت، فرستادن دوباره انسانها به نزدیکی ماه پس از بیش از پنجاه سال است و زمینه را برای سفرهای آینده به مریخ فراهم میکند.
در این مأموریت، چهار فضانورد با فضاپیمای «اوریون» که توسط قدرتمندترین راکت ساختهشده، به دور ماه پرواز کردند. همچنین ماهواره «شمس» نیز بهعنوان بخشی از تجهیزات علمی این مأموریت همراه آن بوده است.
ماهواره شمس در مدار بیضوی از ارتفاع حدود ۵۰۰ تا ۷۰ هزار کیلومتری بالای زمین فعالیت میکند و امکان پوشش گسترده برای نظارت بر فعالیتهای خورشیدی و حمایت از تحقیقات پیشرفته آب و هوای فضایی را فراهم میکند.
پرتاب این ماهواره یک دستاورد مهم برای عربستان سعودی است. این مأموریت نخستین اقدام یک کشور عربی در چارچوب برنامه آرتمیس و اولین مأموریت ملی تخصصی در زمینه رصد آبوهوای فضایی است.
محمد بن سعود التمیمی، مدیر اداره فضایی عربستان سعودی، به یک رسانه عربی گفت این دستاورد نتیجه حمایت دولت شاهی بوده و به تقویت توسعه یک اقتصاد رقابتی که با چشمانداز ۲۰۳۰ این کشور همسو است، کمک میکند.
چهار فضانورد ماموریت آرتمیس ۲ پس از سفری ۱۰ روزه به دور ماه در سواحل جنوبی کالیفرنیا فرود آمدند. این نخستین پرواز سرنشیندار به مدار ماه در ۵۳ سال گذشته است و به گزارش رویترز، جسورانهترین گام امریکا برای بازگرداندن انسان به سطح ماه در این دهه محسوب میشود.
ماموریت آرتمیس ۲ با حضور چهار فضانورد امریکایی ۱۰ روز پیش آغاز شد.
به گفته مقامهای فضایی امریکا، این سفر گامی مهم در چارچوب برنامه این کشور برای بازگشت انسان به سطح ماه در دهه جاری است.
خبرگزاری رویترز این سفر ۱۰ روزه را جسورانهترین اقدام ایالات متحده در سالهای اخیر برای احیای برنامه اکتشافات ماه توصیف کرده است.
طبق گزارش، این سفر همچنین نقطه عطفی در مسیر اعزام دوباره انسان به سطح قمر زمین دانسته شده است.
ناسا با انتشار ویدئویی از فرود این فضانوردان، ماموریت ۱۰ روز ه آنها را «تاریخی» خواند.
یک دادگاه نظامی روسیه روز جمعه پاول پوپوف، معاون سابق وزارت دفاع این کشور را به اتهام فساد به ۱۹ سال زندان محکوم کرد.
این مقام سابق روسی در تابستان ۲۰۲۴ در اربتاط با کلاهبرداری مربوط به ساخت یک پارک نظامی در نزدیکی مسکو، بازداشت شده بود.
این حکم یکی از رشته پروندههایی است که بالاترین سطوح تشکیلات نظامی روسیه را تحت تاثیر قرار داده است.
ریانووستی، خبرگزاری دولتی روسیه روز جمعه، ۲۱ حمل گزارش داد که این مقام سابق ۶۹ ساله اتهامات را رد کرده است.
ولادیمیر شستروف، یکی دیگر از مقامهای بلندپایه سابق در وزارت دفاع این کشور نیز در ماه جولای گذشته به دلیل کلاهبرداری در این پرونده به شش سال زندان محکوم شده بود.
بازرسان گفتند که پاول پوپوف از سال ۲۰۲۱ مواد ساختمانی را از پارک به خانه روستایی خود منتقل کرده است. او به حداقل دوازده مقام پیوسته است که در بزرگترین موج رسواییهای فساد در وزارت دفاع روسیه در سالهای اخیر نقش داشتهاند.
بر اساس دادههای رسمی که خبرگزاری آناتولی گردآوری کرده است، حکومت ایران در ۴۱ روز گذشته، هفت کشور عربی را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داده و این حملات حتی در دو روز نخست آتشبس موقت میان تهران و واشنگتن نیز ادامه یافته است.
بر اساس جمعبندی خبرگزاری آناتولی که جمعه ۲۱ حمل منتشر شد، جمهوری اسلامی در این بازه زمانی ۴۱ روزه، دستکم با شش هزار و ۴۱۳ موشک و پهپاد، و همچنین در یک مورد با دو جنگنده، کشورهای امارات متحده عربی، اردن، بحرین، عربستان سعودی، عمان، قطر و کویت را هدف قرار داده است.
این در حالی است که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، خبر داد کارشناسان اوکراینی در چند کشور خاورمیانه، با استفاده از رهگیرها، پهپادهای ایرانی شاهد را سرنگون کردهاند: «نیروهای اوکراینی پیش از آغاز آتشبس این هفته میان امریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، در چندین کشور خاورمیانه پهپادهای شاهد ساخت ایران را سرنگون کردند.»
در طول جنگ میان جمهوری اسلامی با امریکا و اسرائیل، زلنسکی با چند تن از سران کشورهای عربی منطقه خلیج فارس دیدار و پیشنهاد حمایت دفاعی از آنان در برابر حملات جمهوری اسلامی را مطرح کرد.
این حملات، بنا بر پایش و گردآوری دادههای رسمی از سوی آناتولی، تا ساعت ۲۱:۵۵ به وقت گرینویچ در روز پنجشنبه، در دو روز نخست آتشبس نیز ادامه یافت.
ایالات متحده و جمهوری اسلامی، از ساعات اولیه بامداد چهارشنبه ۱۹ حمل به وقت ایران، آتشبسی دو هفتهای را با میانجیگری پاکستان اعلام کردند. گامی برای دستیابی به توافقی گستردهتر بهمنظور پایان دادن به درگیری مسلحانهای که از ۹ حوت (۲۸ فبروری)، با حمله امریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد و هزاران کشته و زخمی بر جای گذاشت.
بر اساس آمار ارائه شده، جمهوری اسلامی در روز نخست آتشبس در ۱۹ حمل، ۱۴۱ موشک و پهپاد شلیک کرده است: به سمت امارات متحده عربی (۱۷ موشک و ۳۵ پهپاد)، عربستان سعودی (پنج موشک و ۹ پهپاد)، کویت (۲۸ پهپاد)، قطر (هفت موشک و تعدادی پهپاد) و بحرین (شش موشک و ۳۱ پهپاد).
۲۰ حمل و در روز دوم آتشبس، جمهوری اسلامی، بحرین و کویت را با ۱۰ پهپاد هدف قرار داد؛ هفت پهپاد به سمت بحرین و دستکم سه پهپاد به سمت کویت.
با این حال، حکومت ایران ۲۱ حمل هرگونه شلیک موشک یا پهپاد به کشورهای حوزه خلیج فارس از زمان آغاز آتشبس را رد کرد و گزارشهای رسانهای درباره حملات به تاسیسات منطقه را تکذیب کرد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد نیروهای مسلح حکومت ایران در طول آتشبس «هیچگونه عملیاتی علیه هیچ کشوری انجام ندادهاند» و تاکید کرد هرگونه حمله از سوی جمهوری اسلامی بهطور رسمی اعلام میشود و «اقدامات بینامونشان، به ایران تعلق ندارد».
آمار ۴۱ روزه حملات و رهگیریها
در طول ۴۱ روز از آغاز حملات امریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی و پاسخهای تهران در منطقه خلیج فارس از ۹ حوت، امارات بیشترین تعداد حملات را ثبت کرده است و پس از آن کویت، عربستان سعودی، بحرین، قطر و اردن قرار دارند؛ در حالی که عمان کمترین میزان تهاجم را گزارش کرده است.
وزارت دفاع امارات ۲۰ حمل اعلام کرد از آغاز حملات ایران، در مجموع ۵۶۳ موشک - از جمله ۵۳۷ موشک بالستیک، به همراه ۲۶ موشک کروز - و دو هزار و ۲۵۶ پهپاد رهگیری شدهاند و در همین روز، حادثه جدیدی ثبت نشده است.
ارتش کویت نیز اعلام کرد پهپادها، تاسیسات حیاتی این کشور را هدف قرار دادهاند؛ یک روز پس از آن که گزارش شد از آغاز حملات حکومت ایران، ۳۶۹ موشک - شامل ۳۵۴ موشک بالستیک و ۱۵ موشک کروز - به همراه ۸۴۸ پهپاد، رهگیری شدهاند.
ریاض تا شامگاه ۲۰ حمل آمار بهروزشدهای ارائه نکرده است، اما بر اساس جمعبندی آناتولی از دادههای وزارت دفاع و شبکه دولتی «الاخباریه»، دستکم ۱۰۴ موشک و ۹۱۶ پهپاد در عربستان سعودی رهگیری شدهاند.
نیروی دفاعی بحرین اعلام کرد از آغاز حملات، ۱۹۴ موشک و ۵۱۵ پهپاد را رهگیری و منهدم کرده است و به هفت پهپاد جدید نیز اشاره کرد.
قطر آمار بهروزشدهای منتشر نکرده، اما بر اساس جمعبندی آناتولی از دادههای وزارت دفاع این کشور، دستکم ۲۲۷ موشک، ۱۱۱ پهپاد و دو جنگنده، این کشور را هدف قرار دادهاند.
بر اساس دادههای ارتش اردن که بهوسیله آناتولی گردآوری شده، ۲۹۱ موشک و پهپاد، از آغاز جنگ این کشور را هدف قرار دادهاند.
عمان نیز آماری رسمی منتشر نکرده، اما بر اساس دادههای خبرگزاری عمان، دستکم ۱۹ پهپاد این کشور را هدف قرار دادهاند.
تشدید تنشها و چشمانداز مذاکرات
تنشها در منطقه از زمانی شدت گرفت که امریکا و اسرائیل در ۹ حوت حمله مشترکی را علیه جمهوری اسلامی آغاز کردند که به کشته شدن علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، انجامید.
تهران نیز در پاسخ، حملاتی موشکی و پهپادی علیه اسرائیل، اردن، عراق و کشورهای حوزه خلیج فارس میزبان نیروهای امریکایی انجام داد و همچنین عبور کشتیها را از تنگه هرمز محدود کرد که این محدودیتها همچنان برقرار است.
کوریای شمالی اعلام کرد در هفته جاری یک کلاهک خوشهای جدید برای موشک بالستیک، یک سلاح الکترومغناطیسی، بمبهای فیبر کربنی و سامانه متحرک موشک پدافند هوایی کوتاهبرد را آزمایش کرده است. اقدامی که تحلیلگران آن را «نمایشی از توانایی پیونگیانگ برای جنگ مدرن» ارزیابی میکنند.
رسانه دولتی کوریای شمالی بدون اشاره به تعداد موشکهای بالستیک پرتابشده از سوی این کشور، اعلام کرد توان رزمی کلاهک موشک بالستیک تاکتیکی را نیز آزمایش کرده است.
این اقدام نقض تحریمهای سازمان ملل متحد محسوب میشود.
در گزارش این رسانه آمده است یکی از آزمایشها نشان داد موشک زمینبهزمین تاکتیکی موسوم به «هواسونگفو-۱۱ کا» که به کلاهک خوشهای مجهز است، میتواند هر هدفی را در محدودهای تا هفت هکتار «به خاکستر» تبدیل کند.
کیم جونگ سیک، جنرال ناظر بر این آزمایشها، درباره سامانه الکترومغناطیسی و بمبهای فیبر کربنی گفت: «اینها داراییهایی ویژه برای ارتش کوریای شمالی هستند.»
تحلیلگران میگویند این آزمایشها احتمالا نمایش قدرت کوریای شمالی در حوزه سامانههای متعارف پیشرفته برای دشمنان و متحدان این کشور است.
مارک روته، دبیرکل ناتو، روز پنجشنبه از واکنش «کند و مردد» برخی کشورهای عضو این ائتلاف به بحران ایران انتقاد کرد و گفت که حمایت از ایالات متحده با تاخیر همراه بوده است.
روته در واشنگتن، بدون نام بردن از کشور خاصی، اظهار داشت: «زمانی که نوبت به ارائه پشتیبانی لجستیکی و سایر حمایتهای مورد نیاز امریکا در ایران رسید، برخی از متحدان، به بیان ملایم، کند عمل کردند.»
وی افزود که بسیاری از کشورها از وقوع این درگیری غافلگیر شده بودند.
دبیرکل ناتو با اشاره به دیدار روز چهارشنبه خود با دونالد ترامپ در کاخ سفید گفت که ناامیدی رئیسجمهور امریکا را به وضوح حس کرده است.
روته تاکید کرد: «او معتقد بود تعداد زیادی از متحدان در کنار او نیستند.»
با این حال، روته به ترامپ اطمینان داد که اکثریت قریب به اتفاق کشورهای اروپایی دقیقاً همان کاری را انجام میدهند که ایالات متحده از آنها خواسته است.
ترامپ پیش از این بارها اعضای ناتو را به دلیل نقش محدودشان در بحران ایران مورد انتقاد قرار داده است.
محور اصلی اختلافات، استفاده از پایگاههای نظامی و احتمال اجرای ماموریت برای تامین امنیت تنگه هرمز بوده است. او به طور خاص کشورهایی مانند اسپانیا، فرانسه و بریتانیا را مورد اشاره قرار داده بود.
آلیسون هارت، سخنگوی ناتو، اعلام کرد که ترامپ پس از دیدار با روته انتظار دارد متحدان «تعهدات مشخص و ملموس» برای کمک به تامین امنیت تنگه هرمز ارائه دهند.
به گفته هارت، روته اکنون در حال گزارش نتایج مذاکرات خود در واشنگتن به سایر شرکای ناتو است.
او تاکید کرد: «ایالات متحده به دنبال تعهدات و اقدامات عملی برای تضمین آزادی ناوبری در تنگه هرمز است.»
بر اساس گزارش بلومبرگ به نقل از یک مقام ارشد ناتو، واشنگتن از متحدان اروپایی خواسته است که ظرف چند روز برنامههای مشخص خود را ارائه کنند.
با وجود این درخواستهای مکرر ترامپ برای حمایت از تلاشهای امریکا در تامین امنیت این مسیر حیاتی کشتیرانی، تاکنون مقاومت قابل توجهی از سوی برخی کشورها مشاهده شده است.
این دیدار کمتر از ۲۴ ساعت پس از اعلام آتشبس شکننده در جنگ ایران انجام شد. ترامپ پس از دیدار در پلتفرم خود، تروث سوشیال، نارضایتی شدیدش را ابراز کرد و نوشت: «ناتو زمانی که به آنها نیاز داشتیم حضور نداشت، و اگر دوباره به آنها نیاز داشته باشیم هم حضور نخواهند داشت.»
در اوایل ماه مارچ ۲۰۲۶، ایران در واکنش به حملات ایالات متحده و اسرائیل، تنگه هرمز را مسدود کرد. این اقدام باعث توقف صادرات نفت و گاز طبیعی مایع از منطقه خلیج فارس شد و قیمتهای جهانی انرژی را به شدت افزایش داد.