مقامات طالبان در کنفرانس آنتالیا «کلاه و لنگی» را از سر برداشتند
درحالیکه طالبان استفاده از کلاه و لنگی را برای کارمندان دولتی اجباری کرده است، دو مقام ارشد وزارت خارجه طالبان در کنفرانس آنتالیا در ترکیه، این الزام را نادیده گرفته و بدون کلاه و لنگی در این نشست بینالمللی شرکت کردند.
تصاویر نشان میدهد که عبدالحی قانت، رئیس مرکز مطالعات استراتژیک و ذاکر جلالی، معاون سیاسی وزارت خارجه طالبان در حاشیه این نشست و در دیدارهای رسمی بدون لنگی و کلاه، شرکت کردهاند.
براساس دستور طالبان، کارمندان نهادهای دولتی، شاگردان و دانشجویان ملزم هستند علاوه بر گذاشتن ریش دراز، کلاه یا لنگی سر کنند و لباس محلی بپوشند.
در حاشیه نشست آنتالیا، عبدالحی قانت و ذاکر جلالی با رمضان اردوغ، رئیس مرکز مطالعات استراتژیک ترکیه دیدار و گفتوگو کردند. در این نشست عبدالحی کلاه و لنگی ندارد، اما ذاکر جلالی کلاه گذاشته است.
دیدار مقامات وزارت خارجه طالبان با رئیس مرکز مطالعات استراتژیک ترکیه
این در حالی است که طالبان همزمان فشارهای خود بر دانشجویان دانشگاههای افغانستان را برای پوشیدن کلاه و لباس سنتی (پیراهن و تنبان) تشدید کرده است.
طالبان از ابتدای بازگشت به قدرت، نوع خاصی پوشش را برای اعضای خود و کارمندان ادارات دولتی تحمیل کرده است.
کنفرانس دیپلماسی آنتالیا در سال ۲۰۲۶ با حضور گسترده رهبران کشورها، وزیران خارجه، نخستوزیران و نمایندگان سازمانهای بینالمللی در ترکیه برگزار شد.
نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان، عبدالحی قانت و ذاکر جلالی، مقامهای وزارت خارجه طالبان در این نشست حضور داشتند.
لنگی، کلاه، ریش بلند، پیراهن و تنبان افغانی و در بسیاری موارد دمپایی، از مهمترین مشخصههای ظاهری طالبان به شمار میرود. طالبان همچنین پوشیدن کت و شلوار و گذاشتن نیکتایی را منع کرده است.
پیش از این مقامات طالبان در نشستهای بینالمللی و دیدار با مقامهای خارجی با پوشش مورد نظر این گروه ظاهر شدهاند.
چهرههای تازهوارد در صف طالبان مانند عبداللطیف نظری، معاون وزارت اقتصاد طالبان که قبلا کت و شلوار میپوشید و از نیکتایی استفاده میکرد نیز مجبور به پذیرش سبک پوشش این گروه شدهاند.
پیش از این، ذاکر جلالی همواره با لنگی و یا کلاه در نشستهای داخلی و بینالمللی شرکت کرده است. اما عبدالحی قانت معمولا کلاه به سر داشته است.
آنها در شرایطی بدون کلاه و لنگی در این نشست بینالمللی حاضر شدند که طی پنج سال گذشته، اداره طالبان محدودیتهای شدید بر پوشش مردان به ویژه زنان وضع کرده است.
بر اساس فرامین ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، تمامی کارمندان دولتی موظف به گذاشتن ریش، پوشیدن کلاه و پوشیدن پیراهن و تنبان افغانی هستند. در برخی ولایات حتی ورود به ادارات دولتی با پتلون و دریشی ممنوع اعلام شده است.
بهتازگی نیز وزارت تحصیلات عالی طالبان از دانشجویان دانشگاهها تعهدنامه کتبی گرفته است که ریش بگذارند، پیراهن و تنبان بپوشند و کلاه بر سر کنند.
پیش از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، برخی ناظران امیدوار بودند این بار رفتار این گروه با دوره اول حاکمیتشان متفاوت باشد. اما با بستن مکاتب و دانشگاهها بر روی دختران و زنان، تشدید محدودیتها بر حضور زنان در جامعه، و نادیده گرفتن حقوق اقوام و گروههای مختلف، این امیدها به یأس تبدیل شده است.
برخی تحلیلگران معتقدند چنین تغییر ظاهری ممکن است نشانهای از تلاش طالبان برای تطبیق با فضای بینالمللی باشد، اما سیاستهای سختگیرانه و ایدئولوژیک این گروه در داخل کشور همچنان بدون تغییر ادامه دارد.
حزب وحدت اسلامی افغانستان در پاسخ به دعوت «کمیسیون تماس طالبان» اعلام کرده است که بازگشت رهبران سیاسی از جمله کریم خلیلی، رهبر این حزب، تنها زمانی مقدور است که رویکرد سیاسی طالبان بهطور بنیادین تغییر کند و یک نظام همهشمول شکل گیرد.
در اعلامیه این حزب با اشاره به گستردگی و چندلایهگی بحران افغانستان، آمده است که حل این بحران مستلزم مشارکت واقعی، متوازن و هدفمند تمامی جریانهای سیاسی، نخبگان، جامعه مدنی، زنان، جوانان و سایر اقشار جامعه است.
حزب وحدت اسلامی، به رهبری کریم خلیلی، معاون پیشین ریاستجمهوری، تأکید کرده است که هرگونه روندی که فاقد شمولیت و نمایندگی گسترده باشد و صرفا به حضور محدود و گزینشی برخی چهرههای سیاسی تقلیل یابد، نمیتواند به یک راهحل پایدار، عادلانه و مورد پذیرش همگان منجر شود.
در ادامه این اعلامیه آمده است که در صورت وجود اراده جدی از سوی رهبری طالبان برای حل بنیادی بحران کشور، ایجاد یک روند سیاسی همهشمول، نظاممند و مبتنی بر اصول پذیرفتهشده ملی و بینالمللی، امری اجتنابناپذیر است.
کریم خلیلی، معاون پیشین ریاستجمهوری، گفته است که اگر طالبان به اصول و موارد فوق تن دهد، سیاستمداران و شهروندان افغانستان بهطور داوطلبانه به کشور بازخواهند گشت و نیازی به تشکیل «کمیسیون دعوت» نیز نخواهد بود.
این حزب هشدار داده است که در صورت تعلل طالبان در برابر این مطالبات جمعی، بحران همچنان ادامه خواهد یافت و مسئولیت آن بر عهده طالبان خواهد بود.
حزب وحدت اسلامی افغانستان اعلام آمادگی کرده است که از تمامی ظرفیتها، نفوذ سیاسی و نقش ملی خود در راستای شکلگیری یک روند سیاسی همهشمول و معنادار استفاده خواهد کرد.
«کمیسیون تماس طالبان» بارها از مخالفان و رهبران احزاب سیاسی خواسته است به افغانستان بازگردند، اما بسیاری از مخالفان برگشت خود را به تشکیل دولت فراگیر و تحقق حقوق اساسی زنان و اقلیتهای قومی و مذهبی مشروط کردهاند. امری که تاکنون طالبان به آن لبیک نگفته است.
دادگاه عالی طالبان روز شنبه اعلام کرد که ۴۲ نفر را به اتهامهای رابطه جنسی مرد با مرد، نوشیدن، خرید و فروش مشروبات الکلی، اذیت والدین و رابطه خارج از ازدواج شلاق زده است.
طالبان ۱۴ نفر را در فراه، ۲۷ نفر را در جوزجان و یک نفر را در بلخ با ضرب شلاق در ملاء عام مجازات کرده است.
دادگاه عالی طالبان شنبه، ۲۹ حمل در خبرنامههای جداگانه از شلاق زدن این افراد در ولسوالی بالابلوک فراه، شهر شبرغان و ولسوالی بلخ خبر داده است. این افراد با ۲۰ تا ۳۹ ضربه شلاق مجازات شدهاند.
طبق خبرنامه، محکمه ابتدائیه طالبان در بلخ یک متهم را به دو سال حبس تنفیذی نیز، محکوم کرده است. این فرد به اتهام روابط جنسی خارج از ازدواج در ملاء عام با حضور مقامات محلی مجازات شده است.
یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که طالبان از اول حمل تاکنون دستکم ۱۴۹ نفر را به اتهامهای مختلف در سراسر افغانستان شلاق زده است.
طالبان بهرغم مخالفت سازمانهای بینالمللی با شکنجه و مجازات بدنی متهمان، به شلاق زدن افراد در محضر عام ادامه داده است.
مقامات طالبان روز شنبه اعلام کردند که هبتالله آخندزاده، رهبر و سراجالدین حقانی، وزیر داخله این گروه به ولسوالی کجکی ولایت هلمند سفر کردهاند.
هدف از این سفر گذاشتن سنگ بنای یک مسجد جامع در این ولسوالی خوانده شده است.
عبدالرحیم راشد، سخنگوی دادگاه عالی طالبان، گفت که سراجالدین حقانی، در جریان این سفر شام روز گذشته به ولسوالی گرشک ولایت هلمند رفت و از مقبره داوود مزمل، والی پیشین این گروه در بلخ بازدید کرد.
مقامات طالبان تنها تصاویر و ویدیوهای سفر سراجالدین حقانی را منتشر کردهاند و هیچ تصویری از هبتالله آخندزاده منتشر نشده است.
سخنگوی دادگاه عالی طالبان گفت که هبتالله آخندزاده و سراجالدین حقانی، پس از ادای نماز جمعه سنگ بنای یک مسجد جامع را گذاشتند.
انستیتوت خاورمیانه، یک نهاد تحقیقاتی مستقل امریکایی، با راهاندازی پایگاه داده اطلاعات بیش از ۱۲۰۰ رهبر و مقام طالبان را جمعآوری، تأیید و نقشهبرداری کرده است.
براساس این اطلاعات، ۶۷ تن از رهبران طالبان، حدود ۵٫۷ درصد، تحت تحریمهای بینالمللی قرار دارند.
اکثر اعضای کابینه تحریم شدهاند که نشاندهنده انزوای عمیق طالبان در جامعه جهانی است.
این تحریمها از سوی سازمان ملل متحد، ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، اتحادیه اروپا و سایر بازیگران عمده وضع شده است.
در میان ۳۳ عضو کابینه طالبان، ۱۳ تا ۱۴ نفر مطابق آخرین بهروزرسانی کمیته تحریمهای ۱۹۸۸ شورای امنیت سازمان ملل در ماه مارچ و اپریل ۲۰۲۶ در فهرست تحریمهای سازمان ملل قرار دارند.
این افراد شامل محمدحسن آخند رئیسوزرا، عبدالغنی برادر معاون اقتصادی، عبدالسلام حنفی معاون اداری، سراجالدین حقانی وزیر داخله، امیرخان متقی وزیر خارجه و چند وزیر دیگر مانند وزرای انرژی، معادن، اقتصاد، عدلیه و ترانسپورت هستند.
تحریمهای سازمان ملل تحریمهای سازمان ملل متحد علیه طالبان بر اساس قطعنامههای ۱۲۶۷ (۱۹۹۹) و ۱۹۸۸ (۲۰۱۱) تصویب شده و شامل مسدود کردن داراییها، ممنوعیت سفر و تحریم تسلیحاتی میشود.
در حال حاضر، فهرست تحریمهای سازمان ملل ۱۳۵ فرد و ۵ نهاد مرتبط با طالبان را شامل میشود.
معیار اصلی قرار گرفتن در این فهرست، ارتباط با طالبان و تهدید علیه صلح، ثبات و امنیت افغانستان است.
کمیته تحریمها به صورت دورهای اطلاعات افراد را بهروزرسانی میکند و در ماههای اخیر اطلاعات ۲۶ مقام طالبان بهروزرسانی شده است.
تحریمهای اتحادیه اروپا اتحادیه اروپا و بریتانیا تحریمهای خود علیه طالبان را عمدتاً هماهنگ با فهرست سازمان ملل اعمال میکنند. اتحادیه اروپا نیز ۱۳۵ فرد و ۵ نهاد را بر اساس رژیم محدودکننده خود تحریم کرده است.
بریتانیا نیز مطابق مقررات همان فهرست سازمان ملل را اجرایی میکند و معافیتهای سفر برای برخی مقامات را با کمیته ۱۹۸۸ هماهنگ میکند.
تحریمهای ایالات متحده امریکا ایالات متحده تحریمهای گستردهتر و شدیدتری علیه طالبان اعمال میکند. این کشور، طالبان را بهعنوان گروه تحت برنامه «فرد/نهاد تروریستی جهانیِ تعیینشده» و شبکه حقانی را به عنوان سازمان تروریستی خارجی تحریم کرده است.
گزارشها نشان میدهد بیش از نیمی از اعضای کابینه طالبان تحت تحریمهای تروریستی امریکا قرار دارند.
تحریمهای امریکا شامل مسدود کردن داراییها، ممنوعیت معامله برای شهروندان و شرکتهای امریکایی و ریسک تحریم ثانویه برای بانکها و شرکتهای خارجی است.
تحریمهای کشورهای دیگر کشورهای دیگری مانند کانادا، استرالیا، فرانسه و برخی کشورهای اروپایی نیز تحریمهای هماهنگ یا مستقل علیه طالبان و مقامات آن وضع کردهاند.
به عنوان نمونه، استرالیا در دیسامبر ۲۰۲۵ چهار مقام ارشد طالبان را به دلیل نقض حقوق زنان و سرکوب حقوق بشر تحریم کرد.
کانادا نیز علاوه بر تحریمهای هماهنگ با سازمان ملل، برخی تحریمهای حقوق بشری جداگانه علیه مقامات طالبان به اجرا گذاشته است.
محمدعمر داوودزی، سفیر سابق افغانستان در پاکستان، میگوید که اسلامآباد تلاشها برای تغییر نظام طالبان را با عنوان «بستهبندی دوباره نظام» آغاز کرده است.
او تاکید کرد هرگونه تغییر سیاسی از طریق مداخله خارجی باید رد شود. آقای داوودزی گفت تجربه تغییر نظام، نتایج مثبتی نداشته است.
این مقام سابق با اشاره به رویکرد دونالد ترامپ در قبال ایران و ونزوئیلا افزود: «اصطلاح بستهبندی نظام اکنون توسط حلقاتی در پاکستان درباره افغانستان استفاده میشود.»
آقای داوودزی روز شنبه با انتشار یادداشتی در اکس، نسبت به تلاشهای تازه پاکستان برای تغییر نظام طالبان هشدار داد و گفت این اقدام تحت عنوان «بستهبندی دوباره نظام» در حال اجرا است.
این مقام پیشین در این یادداشت نوشت که اصطلاح سیاسی «بستهبندی دوباره نظام» اخیرا در ادبیات سیاسی منطقه به کار رفته و به معنای ناتوانی بستهبندی فعلی نظام و لزوم بازتعریف آن است.
او تاکید کرد تجربه تغییر نظام، به ویژه در افغانستان، پیامدهای مثبتی نداشته و افزود: «هرگونه تغییر سیاسی از طریق مداخله خارجی باید رد شود.»
سفیر سابق افغانستان در پاکستان تصریح کرد که حلقاتی در پاکستان با اشاره به ناکارآمدی بستهبندی فعلی طالبان، خواستار بازتعریف نظام طالبان شدهاند. او پرسید: «تعریف پاکستان از کارآمدی چیست و چه انتظاراتی دارد که بستهبندی فعلی قادر به اجرای آن نبوده است؟»
داوودزی همچنین به دعوت شهابالدین دلاور از مخالفان این گروه و گزارشها درباره بازداشت معتصم آغاجان اشاره کرد و این تحولات را مرتبط با پروژه بستهبندی دوباره نظام دانست.
او خاطرنشان کرد که در ایران، دهها رهبر سیاسی و نظامی در جریان زمینهسازی برای بستهبندی جدید کشته شدند و تاکید کرد: «آیا پاکستان توان اجرای چنین اقدامی را دارد؟ آیا بستهبندی با مداخله خارجی به خیر کشور است؟ رای من منفی است.»
روابط طالبان و پاکستان به شدت متشنج است. دو طرف چند دوره درگیری نظامی خونین را سپری کردهاند و اکنون، آتشبس اعلام ناشده بین دو طرف برقرار است.
پاکستان گفته است که تا تعهد کتبی طالبان مبنی بر جلوگیری از استفاده خاک افغانستان علیه این کشور به حملاتش در افغانستان ادامه میدهد. اما برخی کشورها به ویژه چین تلاش کرده است که تنشها بین دو طرف کاهش یابد.