گرامیداشت از یک تاریخنگار در هامبورگ
نشست نکوداشت از غلاممحمد محمدی، آموزگار و تاریخنگار کشور، عصر روز جمعه در شهر هامبورگ آلمان برگزار شد. این تاریخنگار با نوشتههای انتقادی درباره تاریخ معاصر افغانستان، خط دیورند و زبان فارسی شناخته میشود.
نشست نکوداشت از غلاممحمد محمدی، آموزگار و تاریخنگار کشور، عصر روز جمعه در شهر هامبورگ آلمان برگزار شد. این تاریخنگار با نوشتههای انتقادی درباره تاریخ معاصر افغانستان، خط دیورند و زبان فارسی شناخته میشود.
اعضای «خانه صلح و دموکراسی» برگزار کنندگان این برنامه میگویند که محور اصلی کارهای این تاریخنگار، بازخوانی انتقادی تاریخ افغانستان بوده است.
به گفته برگزار کنندگان، محمدی از تاریخنگارانی بود که روایت رسمی تاریخ را بیچونوچرا نمیپذیرفت و دیدگاههای صریح داشت.
در این نشست گفته شد که محمدی بخش مهمی از پژوهشهای خود را بر روابط افغانستان و پاکستان متمرکز کرده بود و بهطور ویژه روی مسئله خط دیورند کار کرده و در این زمینه آثاری از خود بهجا گذاشته است.
محمدی دو سال پیش پس از یک دوره بیماری در کابل درگذشت.
چین میگوید مشکل اصلی در روابط طالبان و پاکستان به مسائل مرزی یا دیپلوماتیک مربوط نیست و اساس آن تروریسم است. نشریه «یوراسیا رویو»نوشته است که این موضع چین پس از گفتوگوهای اورومچی میان طالبان و پاکستان، ابهام در روابط افغانستان زیر کنترول طالبان و پاکستان را روشن کرده است.
«یوروسیا رویو» یک نشریه امریکایی است که مطالب مربوط به منطقه اوراسیا را منتشر میکند.
به نوشته این نشریه، خانم مائو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین گفته است که گفتوگو میان طرفها ممکن است ادامه یابد، اما مشکل اصلی در روابط افغانستان و پاکستان «تروریسم» است.
در این مطلب آمده است که این موضع چین، دیدگاه پاکستان را تقویت میکند که میگوید ریشه تنشها نه اختلافات سیاسی و مرزی است و نه مسائل دیپلوماتیک، بلکه حضور گروههای مسلح در خاک افغانستان است که امنیت منطقه را تهدید میکند.
«یوراسیا رویو» مینویسد چین در منطقه منافع مهم راهبردی، اقتصادی و امنیتی دارد و به همین دلیل موضعگیریهایش با دقت و در چارچوب ثبات منطقهای انجام میشود. به نوشته این نشریه، تأکید چین بر تروریسم، روایت طالبان را که تنشها را به مسائلی مانند حاکمیت، مهاجران یا تجارت نسبت میدهد، زیر سوال میبرد.
در ادامه آمده است که پس از بازگشت طالبان به کابل در سال ۲۰۲۱، پاکستان انتظار داشت که فعالیت گروههای ضد این کشور در افغانستان متوقف شود، اما به گفته نویسنده، برعکس، تحریک طالبان پاکستان فعالیت خود را گسترش داده، شبکههایش را بازسازی کرده و حملات در داخل پاکستان افزایش یافته است. این نشریه نوشته است که تنها در سال ۲۰۲۵ بیش از ۶۰۰ حمله مرتبط با این گروه ثبت شده و از سال ۲۰۲۱ تاکنون بیش از ۸۰۰۰ نفر در نتیجه این حملات کشته یا زخمی شدهاند.
به گفته نویسنده، گزارشهای نهادهای بینالمللی و منطقهای نشان میدهد که بیش از ۲۰ گروه مسلح در افغانستان حضور دارند و شمار جنگجویان آنها به حدود ۲۰ تا ۲۳ هزار نفر میرسد. در این میان، گروههایی مانند تحریک طالبان پاکستان، داعش شاخه خراسان، القاعده و جنبش اسلامی ترکستان شرقی نیز فعالاند.
«یوراسیا ریویو» مینویسد این وضعیت برای چین نیز نگرانکننده است. به گفته نویسنده، حمله به شهروندان چینی در تاجیکستان و نیز حملات در کابل نشان میدهد که این گروهها توان هدف قرار دادن اهداف منطقهای و بینالمللی را دارند. در این مطلب آمده است که این تهدید برای شهروندان، سرمایهگذاریها و پروژههای چین در منطقه نیز خطر ایجاد میکند.
در ادامه این یادداشت آمده است که طالبان به دنبال به رسمیت شناخته شدن و جلب سرمایهگذاری است، اما به گفته نویسنده، حاضر نیست ابتداییترین مسئولیت حکمرانی یعنی جلوگیری از فعالیت گروههای مسلح را بپذیرد. در این مطلب تأکید شده است که هیچ نظامی نمیتواند در حالی که اجازه فعالیت چنین گروههایی را میدهد، مشروعیت به دست آورد.
نور جلال جلالی، وزیر صحت طالبان در دیدار با اسیلبیک خدایاروف، وزیر صحت اوزبیکستان، خواهان کمک شد. وزیر صحت طالبان از اوزبیکستان در این دیدار، برای ارتقای ظرفیت متخصصان صحی افغانستان، تامین لوازم مورد نیاز برای مریضان هموفیلیا، تجهیزات طبی مدرن و تامین دارو درخواست کمک کرد.
تسهیل صدور ویزا برای بیماران افغان و سرمایهگذاری موسسات تولید داروی اوزبیکستان در افغانستان از جمله دیگر درخواستهای وزیر صحت طالبان بود.
وزارت صحت طالبان مدعی شده که اوزبیکستان در تمامی این بخشها وعده همکاری داده است.
اظهارات او در دیدار با وزیر اوزبیکستانی در حالی مطرح شده که بحران خدمات صحی در افغانستان وارد مرحلهای نگرانکننده شده است؛ جایی که کمبود امکانات، افزایش قیمت دارو و نبود پزشکان متخصص، بیماران در افغانستان را در شرایط دشوار قرار داده است.
علاوه بر این، بستهشدن گذرگاهها با پاکستان بازارهای افغانستان را با کمبود شدید دارو مواجه کرده و طالبان بهدنبال گزینههای بدیل برای واردات دارو است.
سازمان جهانی صحت پیش از این بارها از وضعیت نظام صحی افغانستان در حاکمیت طالبان ابراز نگرانی کرده است.
با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، تعداد زیادی از مراکز صحی تعطیل شدند و شمار زیادی از داکتران و متخصصان به دلیل محدودیتهای طالبان از کشور بیرون شدند.
طالبان همچنین علاوه بر محدودیت آموزش دختران در مکاتب و دانشگاهها، تحصیل در مراکز طبی را هم ممنوع کرده است که بخش صحی افغانستان را بیشتر به مخاطره انداخته است.
در پی افزایش ناامنی در غرب کابل، کمیسیون عالی شیعیان تشکیل جلسه داد و وضعیت امنیتی در این منطقه را بررسی کرد. اعضای رهبری این کمیسیون، بر رسیدگی جدی به امنیت شهروندان و انسجام در شرایط کنونی تاکید کردند.
این در حالیست که اخیرا رویدادهای جنایی هدفمند در این منطقه که عمدتا هزارهنشین است، به شدت افزایش یافته است.
طبق اطلاعات رسیده به افغانستان اینترنشنال، در پی افزایش ناامنی در غرب کابل، مردم در برخی محلات، مجبور به نگهبانی نوبتی شبانه شدهاند.
محمدعلی اخلاقی، رئیس کمیسیون عالی شیعیان، در جلسه هیئت رهبری این کمیسیون بر ضرورت انسجام و مسائل اساسی جامعه تاکید کرد.
علیاکبر جمشیدی، معاون این نهاد مردمی نیز در این نشست گزارش مطالبات جامعه شیعه از اداره طالبان را ارائه کرد.
اعضای رهبری با ابراز نگرانی از ناامنی موجود، فیصله کردند که باید راهکارهای عملی روی دست گرفته شود.
در این راستا، کمیسیون عالی شیعیان افغانستان، پیگیری مسائل امنیتی و اجتماعی شهروندان را در اولویت برنامههای خود قرار داد.
این اقدامات در حالی صورت میگیرد که مقامات طالبان همواره از تامین امنیت سراسری در افغانستان سخن میگویند؛ اما افزایش نگرانکننده جرایم جنایی هدفمند، سرقتهای مسلحانه و حملات هدفمند در غرب کابل و دیگر نقاط، خلاف این ادعاها را ثابت میکند.
افسر صافی، پناهجوی ۳۰ ساله افغان، به جرم آدمربایی و تعرض جنسی به دختری ۷ ساله در هتلی در لندن، به دو و نیم سال زندان محکوم شده است. بر اساس اسناد فاش شده در دادگاه، این فرد در درخواست پناهندگی خود اعتراف کرده بود که در دوران کودکی با طالبان ارتباط داشته است.
بهگزارش رسانههای بریتانیایی، این پناهجوی افغان در ماه سپتامبر سال گذشته در هتلی در غرب لندن، یک دختر هفت ساله را از مادرش جدا کرده و سپس از بازوانش گرفته و او را در راهروی هتل کشانده بود.
افسر صافی در سال ۲۰۲۱ وارد بریتانیا شده است. بر اساس گزارشها، او پیشتر در درخواست پناهندگی خود نوشته بود که از ۱۰ سالگی «با طالبان بوده است.»
درخواست پناهندگی صافی از سوی بریتانیا رد شده بود و گزارشها نشان میدهد که او پس از این تصمیم نیز درخواست تجدیدنظر ثبت کرده است.
وکیل مدافع افسر صافی مدعی شده که طالبان او را بهعنوان «برده» گرفته بودند و او تنها سه ماه نزد این گروه آموزش دیده است. این مرد به دو و نیم سال زندان محکوم شده و نامش برای هفت سال در فهرست مجرمان جنسی ثبت شده است.
افسر صافی در دادگاه اتهامات را رد کرده و گفته است که کودکان را دوست دارد.
او با کمک مترجم پشتوزبان در دادگاه گفت: «او گفت منتظر مادرش است تا خرید کند. من صورتش را بوسیدم. از روی علاقه به کودکان این کار را کردم.»
کودک قربانی نیز در دادگاه گفته است: «نمیتوانستم به او بگویم برود، چون خیلی ترسیده بودم. او دستانش را دور من حلقه کرد. احساس میکنم همیشه دنبالم میآید. کابوسهایم واقعی به نظر میرسند و گاهی گریه میکنم.»
عبدالمتین قانع، سخنگوی وزارت داخله طالبان، به تلگراف گفته است که نشستها و مذاکراتی با مقامهای بریتانیایی در کابل درباره بازگشت پناهجویان افغان انجام شده است. او افزود: «هیئتهای بریتانیایی گاهی به کابل میآیند، ما با آنها صحبت و تعامل داریم و بهزودی دوباره خواهند آمد.»
روزنامه بریتانیایی تلگراف روز جمعه، چهارم ثور، گزارش داد که حکومت بریتانیا برای اخراج «هزاران» پناهجوی افغان، با طالبان وارد گفتوگو شده است.
عبدالمتین قانع گفته است: «اگر بریتانیا یا هر کشور دیگری بخواهد افغانها را بازگرداند، ما آنها را میپذیریم و استقبال میکنیم.»
او افزود که طالبان در قبال این موضوع، هیچ درخواستی مبنی بر بهرسمیتشناسی یا امتیاز مالی مطرح نکرده است.
این سخنگوی طالبان همچنین از گفتوگوهای مشابه با آلمان و برخی کشورهای دیگر خبر داده و آن را نشانه تلاش هماهنگ کشورهای اروپایی برای بررسی مسیرهای اخراج پناهجویان افغان دانسته است.
حکومت بریتانیا تاکنون بهصورت رسمی درباره سفر هیئت این کشور به کابل و گفتوگوهای انجامشده با طالبان پیرامون اخراج پناهجویان افغان، اظهار نظری نکرده است.
با اینحال، شبانه محمود، وزیر داخله بریتانیا، گفته است که در داخل حکومت بحثهایی در مورد اخراج پناهجویان ردشده افغان به افغانستان جریان دارد.
او افزود که لندن بهطور نزدیک گفتوگوها میان اتحادیه اروپا و طالبان درباره توافق احتمالی بازگشت پناهجویان افغان را زیرنظر دارد.
شبانه محمود در پاسخ به اینکه آیا او آماده گفتوگوهای مشابه با طالبان است یا خیر، گفت: «ما بهدقت نظارت میکنیم که در حال حاضر سایر کشورها و شرکای ما در اتحادیه اروپا و دیگر کشورها چه میکنند و چه گفتوگوهایی با کشورهای دیگر از جمله افغانستان دارند.»
وزیر داخله بریتانیا همچنین درباره امکان توافق با طالبان گفت: «من نه آن را تأیید میکنم و نه رد. نمیخواهم درباره گفتوگوهای جاری در حکومت بهطور روزانه توضیح بدهم.»
نایجل فاراژ، رهبر حزب اصلاحات بریتانیا، پیشتر گفته بود که آماده است با طالبان درباره اخراج پناهجویان افغان گفتوگو کند و به توافق برسد.
بریتانیا اداره طالبان را بهرسمیت نمیشناسد و این موضوع باعث شده است که بریتانیا نتواند پناهجویان افغان را به افغانستان اخراج کند.
بر اساس گزارش تلگراف، بریتانیا در سال گذشته میلادی درخواست پناهندگی ۷ هزار و ۳۳۰ پناهجوی افغان را رد کرده است. از این میان تنها ۱۳۵ نفر بهطور اجباری و یا اختیاری اخراج شدهاند.
اما سرنوشت هزاران پناهجوی دیگر افغان که در بریتانیا در انتظار بررسی یا تجدیدنظر درخواستهای خود هستند، در هالهای از ابهام قرار دارد.