صدها مهاجر افغان از جمله زنان و کودکان، به علت بسته ماندن مرز در تورخم در وضعیت بلاتکلیفی به سر میبرند. به علت پایان نیافتن درگیری میان طالبان و پاکستان، نگرانیها درباره سرنوشت و امنیت این مهاجران افزایش یافته است.
حکومت پاکستان روند اخراج مهاجران افغان را شدت بخشیده و اعلام کرده است که تمامی اتباع افغانستان، بهجز دارندگان مدارک قانونی، باید این کشور را ترک کنند. از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از دو میلیون مهاجر افغان از مجموع حدود سه میلیون نفر به افغانستان بازگردانده شدهاند. بسیاری از آنان نسل دوم و سوم مهاجرانی هستند که دههها پیش به پاکستان پناه برده بودند.
به نقل از رویترز، در گذرگاه تورخم، پناهجویان روزهاست در انتظار اجازه عبور از مرز هستند. این در حالی است که درگیریهای تازه میان دو طرف، وضعیت را پیچیدهتر کرده است.
مقامهای پاکستان اعلام کردهاند در حملات راکتی اخیر از خاک افغانستان به وزیرستان جنوبی، شماری از غیرنظامیان، از جمله زنان و کودکان، زخمی شدهاند. طالبان این اتهامات را رد کرده و ناامنی را مسئله داخلی پاکستان دانستهاند.
صالحه بیبی، زن ۴۰ سالهای که هرگز افغانستان را ندیده، از جمله افرادی است که در مرز منتظر بازگشت است. او به رویترز گفت: «هیچوقت فکر نمیکردیم روزی مجبور به ترک پاکستان شویم.» او با اشاره به نگرانیهایش درباره آینده فرزندانش افزود: «با دل شکسته برمیگردیم.»
به گفته او، نبود فرصتهای آموزشی برای کودکان در افغانستان، بزرگترین دغدغهاش است. صالحه بیبی مادر هفت فرزند است و میگوید امنیت و آینده آنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
در همین حال، صفهای طولانی از لاریها و موترهای حامل پناهجویان در دو سوی جادههای منتهی به مرز دیده میشوند. برخی از این خانوادهها بیش از ۱۰ روز در انتظار عبور ماندهاند.
برهانخان، جوان ۲۴ ساله، میگوید خانوادهاش بیش از ۱۲ روز است که در مرز منتظرند. او هشدار میدهد که ادامه درگیریها میتواند وضعیت پناهجویان را وخیمتر کند. به گفته وی، «زنان و کودکان نزدیک به دو هفته است که داخل موترها ماندهاند.»
با افزایش تنشها میان طالبان و پاکستان، سرنوشت هزاران پناهجوی افغان که ناچار به بازگشت به کشوری با وضع ناپایدار هستند، همچنان نامعلوم باقی مانده است.
هبتالله آخندزاده گفت از این پس بهصورت جدی با «بیاطاعتی» برخورد خواهد شد و از مقامهای تحت امر خود خواست در صورت آغاز پیگیریها، بدون واسطهگری از اقدامات او حمایت کنند.
او این سخنان را در نشست اخیر رئیسان وزارت مالیه ابراز داشته است. منابع معتبر از درون این نشست به افغانستان اینترنشنال گفتند که هدف ملا هبتالله آخندزاده مبارزه با فساد اداری و مالی است که گریبانگیر برخی مقامهای اداره طالبان شده است.
آخندزاده در این نشست تأکید کرده است که هر فردی که در اداره طالبان مقرر میشود باید تمام سرمایهاش در آغاز ثبت شود و هنگام خروج مورد حسابرسی قرار گیرد و اگر دارایی او بیش از سرمایه اولیه بود، «به بیتالمال سپرده شود».
او دستور داد استفاده از واژه «پولیس» متوقف و بهجای آن «شرطی» بهکار برده شود و گفت «بهزودی قانون را نافذ» میکند.
رهبر طالبان همچنین اعلام کرد تا امروز «تمام نافرمانیهای گذشته» را عفو میکند و برای آن «از الله عفو میخواهد»، اما پس از این هشدار داد که با هرگونه تخلف برخورد خواهد شد.
او خطاب به مقامهای اداره طالبان گفت «تحفه» نپذیرند و یادآور شد که عزت و هدایا بهخاطر «زور امارت» است و پیشتر کسی به آنان «زیره هم نمیداد».
آخندزاده افزود مسئولان اداره طالبان نباید بهطور مستقل مدارس دینی «جور کنند» و اگر اقدامی کردهاند باید آن را به وزارت معارف بسپارند، چرا که به گفته او این کار میتواند زمینه «رشوه گرفتن» را فراهم کند.
بسیاری از سران طالبان مدارس دینی خصوصی برای خود ساخته و صدها طلبه دارند.
او همچنین گفت در هر جلسه «تخنیکی و غیرتخنیکی»، عالمان دینی باید حضور داشته باشند زیرا «هر کار دنیا به دین نیاز دارد».
آخندزاده با اشاره به دریافت «خبرهای از بیاطاعتی» گفت اگر پیگیریها آغاز شود، باید از او حمایت شود و «واسطه»ای در کار نباشد.
او تأکید کرد «حکم من و اطاعت من طوری بالایتان لازم است که مثل حکم الله و رسول» و برای استناد به این موضوع به آیات قرآن درباره اطاعت از خدا، رسول و «اطاعت امیر» اشاره کرد.
