پشت صحنه بزرگترین رویداد فوتبالی؛ نگرانی از افزایش بیخانمانی همزمان با جام جهانی ٢٠٢٦
شماری از فعالان حقوق بیجاشدگان و کارگران هوتلها در بیرون محل نشست فیفا در شهر ونکوور گردهم آمده و نسبت به پیامدهای برگزاری جام جهانی بر اقشار آسیبپذیر اعتراض کردند. معترضان میگویند آمادگیها برای میزبانی جام جهانی باعث شده تا روند بیرونسازی افراد بیخانمان آغاز شود.
به گفته آنان، پاکسازی محلهای بودوباش، محدودیت بر خیمهها و از بین رفتن وسایل شخصی این افراد، از جمله مشکلاتی است که در حال حاضر نیز جریان دارد.
به گزارش رویترز، فعالان اجتماعی همچنان از طرح اقدام حقوق بشری شهر ونکوور برای این رقابتها انتقاد کرده و آن را ضعیف و فاقد تعهدات عملی دانستند. آنان هشدار میدهند که با نزدیک شدن مسابقات، وضعیت افراد بیسرپناه ممکن است بدتر شود.
فیونا یورک، یکی از فعالان اجتماعی، گفت: «در حال حاضر نیز بحران وجود دارد و نگرانی جدی این است که با برگزاری بازیها، این وضعیت تشدید گردد.» او همچنان به تجربه بازیهای المپیک ۲۰۱۰ در ونکوور اشاره کرد که در آن زمان نیز بیجاشدن افراد بیخانمان افزایش یافته بود.
در این تجمع، کارگران هوتلها نیز حضور داشتند. نمایندگان اتحادیه کارگری اعلام کردند که با وجود افزایش چشمگیر قیمت هوتلها، مزد کارگران همچنان پایین باقی مانده و بسیاری از آنان مجبورند از مناطق دور به محل کار رفتوآمد کنند، زیرا توانایی زندگی در ونکوور را ندارند.
معترضان از فیفا و برگزارکنندگان جام جهانی خواستند تا تدابیری اتخاذ کنند که این رویداد سبب افزایش بیجاشدن، فقر و فشار بر کارگران نشود. آنان همچنین پیشنهاد کردند بخشی از عواید این مسابقات بهعنوان «سهمیه فیفا» برای حمایت از جوامع آسیبپذیر اختصاص یابد.
با وجود محبوبیت گسترده فوتبال، معترضان تأکید کردند که برگزاری چنین رویدادهایی نباید به زیان مردم عادی تمام شود.
قرار است شهر ونکوور نخستین بازی خود در چارچوب جام جهانی را به تاریخ ۱۳ جون میزبانی کند.
شماری از معترضان در بیرون محل نشست فیفا در شهر ونکوور، خواستار محرومیت تیم ملی فوتبال ایران از رقابتهای جام جهانی شدند. این معترضان مدعیاند که تیم ملی ایران نماینده مردم این کشور نیست، بلکه با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مرتبط بوده و بهنوعی نمایندگی این نهاد را میکند.
پوریا محمودی، یکی از برگزارکنندگان این اعتراض، گفت: «این تیم، تیم مردم ایران نیست؛ بلکه تیم جمهوری اسلامی است.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، معترضان که با در دست داشتن بیرقهای ایران و شعارهای حمایتی از رضا پهلوی گردهم آمده بودند، تأکید کردند که حضور این تیم در جام جهانی میتواند به عادیسازی وضعیت موجود در ایران کمک کند.
این در حالی است که ایران جواز حضور در رقابتهای جام جهانی را کسب کرده، اما مشارکت این کشور با چالشهایی همراه بوده است. از جمله، مقامهای ایرانی خواستار برگزاری برخی مسابقات در خارج از خاک ایالات متحده امریکا شدهاند.
در مقابل، رئیس فیفا، جیانی اینفانتینو، تأکید کرده که انتظار دارد ایران در این رقابتها حضور داشته باشد و بازیهای خود را طبق برنامه انجام دهد. همچنان دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا نیز از این موضع حمایت کرده است.
معترضان همچنین به سرکوب اعتراضات در ایران اشاره کرده و گفتهاند که در جریان این رویدادها، شمار زیادی از مردم و حتی ورزشکاران جان خود را از دست دادهاند. آنان از فیفا خواستند همانگونه که در گذشته برخی کشورها را محروم کرده، در مورد ایران نیز اقدام مشابه انجام دهد.
در همین حال، مقامهای فدراسیون فوتبال ایران، از جمله مهدی تاج، که قصد شرکت در نشست فیفا را داشتند، پس از بروز مشکلات در میدان هوایی تورنتو، نتوانستند وارد کانادا شوند. دولت کانادا اعلام کرده است افرادی که با سپاه پاسداران مرتبط باشند، اجازه ورود به این کشور را ندارند.
جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا اعلام کرده است که برای چهارمین دوره ریاست این نهاد نامزد خواهد شد. اینفانتینو روز پنجشنبه در پایان نشست فیفا در شهر ونکوور تأیید کرد که قصد دارد برای دوره ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۱ در انتخابات ریاست فدراسیون جهانی فوتبال شرکت کند.
این انتخابات قرار است در ماه مارچ سال ۲۰۲۷ در کشور مراکش برگزار شود؛ کشوری که یکی از میزبانان جام جهانی ۲۰۳۰ نیز خواهد بود.
او گفت که از داشتن فرصت برای ادامه رهبری فیفا «مفتخر و سپاسگزار» است. اینفانتینو در سال ۲۰۱۶ پس از سپ بلاتر به این سمت رسید و در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۳ بدون رقیب دوباره انتخاب شد.
در دوران مدیریت او، تغییرات مهمی در مسابقات فیفا بهوجود آمده است؛ از جمله افزایش تعداد تیمهای جام جهانی مردان به ۴۸ تیم در رقابتهای پیشرو و گسترش جام جهانی زنان به ۳۲ تیم.
با این حال، دوره کاری او با انتقادهایی نیز همراه بوده است؛ از جمله افزایش بهای تکتهای جام جهانی و تصمیم برای اعطای نخستین جایزه «صلح فیفا» به دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده.
در همین حال، کنفدراسیون فوتبال امریکای جنوبی (CONMEBOL) اعلام کرده است که در صورت نامزدی اینفانتینو، از او بهگونه کامل حمایت خواهد کرد.
درخشش ملیپوشان فوتسال افغانستان و قهرمانی تیم زیر ۱۷ سال کشور در بازیهای آسیایی جوانان ٢٠٢٥، بازتاب گستردهای در سطح بینالمللی داشته است. رسانههای معتبر، از جمله نیویورک تایمز، با پرداختن به ابعاد تازه این موفقیت، بازیکنان افغان را «قهرمانان غیرمنتظره» توصیف کردهاند.
این رسانه در گزارشی تحلیلی، به نقش اجتماعی فوتسال در افغانستان پرداخته و نوشته است که علیرضا احمدی، نوجوان ۱۷ ساله، همراه با شماری از بازیکنان دیگر—که بیشتر آنان از جامعه هزارهاند—به چهرههای ملی و الهامبخش در کشور تبدیل شدهاند.
علیرضا احمدی که در کابل فوتسال بازی میکند، در مدت کوتاهی به یک پدیده ورزشی بدل شده است. او در پاییز گذشته، با به ثمر رساندن گول پیروزیبخش در برابر تیم ایران، نخستین قهرمانی افغانستان را در رقابتهای بازیهای آسیایی جوانان—که در بحرین برگزار شده بود—رقم زد.
این پیروزی موجی از شادی و همبستگی را در سراسر افغانستان برانگیخت؛ احساسی که در سالهای اخیر کمتر تجربه شده بود. هزاران تن از هواداران، با وجود محدودیتها، به جادهها ریختند، موسیقی پخش کردند و این موفقیت را جشن گرفتند.
علیرضا احمدی میگوید: «ما تلاش میکنیم چهره متفاوتی از افغانستان به جهان نشان دهیم. اینجا سالها جنگ بود، اما اکنون میخواهیم میزبان رقابتهای بینالمللی باشیم.»
در ادامه این گزارش آمده است که این موفقیت در حالی بهدست آمده که بسیاری از اعضای تیم، از جمله احمدی، از قوم هزاره هستند—گروهی که بهگفته نهادهای حقوق بشری، در سالهای اخیر با چالشها و محدودیتهای گسترده مواجه بودهاند.
با وجود این دشواریها، تیم فوتسال افغانستان پس از قهرمانی، در شهرهای مختلف با استقبال گرم مردم روبهرو شد. در شهر هرات، هزاران تن برای دیدار با بازیکنان گردهم آمدند و فضای جشن و سرور حاکم شد.
محبوبیت علیرضا احمدی تنها به میدان بازی محدود نمانده است. او اکنون به یکی از چهرههای شناختهشده در میان جوانان تبدیل شده و ویدیوهای مسابقاتش در شبکههای اجتماعی بازدیدهای گستردهای بهدست آورده است.
در حالیکه کریکت هنوز هم محبوبترین ورزش در افغانستان بهشمار میرود، این پیروزی باعث رشد چشمگیر فوتسال در شهرها شده است. بر بنیاد آمارها، اکنون صدها سالون فوتسال در سراسر کشور فعال است و شمار علاقهمندان این رشته بهگونه قابل ملاحظه افزایش یافته است.
در بسیاری از مناطق، بهویژه در ناحیه دشت برچی در کابل—زادگاه علیرضا—فوتسال به بخشی از زندگی روزمره جوانان بدل شده و کمتر خانوادهای یافت میشود که یکی از اعضای آن در این رشته فعالیت نداشته باشد.
با آنکه علیرضا احمدی آرزو دارد در تیم ملی بزرگسالان یا باشگاههای اروپایی بازی کند، اما گفته است که در کنار ورزش، میخواهد تحصیلات خود را در رشته طب نیز ادامه دهد.
او اکنون برای حضور در رقابتهای آینده، از جمله بازیهای المپیک جوانان، آمادهگی میگیرد و باور دارد که اتحاد و همدلی، کلید موفقیت افغانستان است.
در مراسم افتتاح این بنیاد، شماری از مقامهای ورزشی، بازیکنان پیشین تیم ملی کریکت و مسئولان کریکتبورد افغانستان حضور داشتند. رحمنالله گربز، ملیپوش کریکت افغانستان نیز در این برنامه اشتراک کرده و در مورد اهداف و فعالیتهای این نهاد سخنرانی کرد.
بر بنیاد معلومات ارائهشده، فعالیتهای این بنیاد خیریه بر کمک به نیازمندان، فراهمسازی فرصتهای آموزشی برای کودکان و جوانان و همچنان کار در بخشهای آموزش و تربیه، کمکهای اضطراری، ترویج ورزش، خدمات صحی و توانمندسازی نسل جوان متمرکز خواهد بود.
رحمنالله گربز در این مراسم گفت: «هدف همه ما این است که دستبهدست هم داده و برای آبادانی افغانستان تلاش کنیم.»
هیأت فدراسیون فوتبال ایران پس از بروز مشکل در میدان هوایی تورنتو، از سفر به کانادا منصرف شده و نشست پیش از جام جهانی را از دست دادند. به گزارش رویترز، این هیأت شامل مهدی تاج، رئیس فدراسیون، هدایت ممبینی، منشی عمومی و حامد مومنی، معاون وی میشد که اجازه ورود به کانادا را نیافتند.
این افراد با وجود داشتن ویزه معتبر، در میدان هوایی تورنتو با آنچه «رفتار غیرقابل قبول» از سوی مأموران مهاجرت خوانده شده، روبهرو و مجبور به بازگشت شد.
این هیأت در مسیر شهر ونکوور بود تا در نشست سالانه فیفا شرکت کند؛ نشستی که با حضور نمایندگان ۲۱۱ فدراسیون عضو، در آستانه برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ برگزار میشود.
فدراسیون فوتبال ایران در اعلامیهای گفته است که این مقامها پس از برخورد نامناسب و «توهین به یکی از نهادهای مهم نظامی کشور»، با نخستین پرواز به ترکیه بازگشتند.
در مقابل، دولت کانادا اعلام کرده که بر اساس قوانین این کشور، اعضای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اجازه ورود به کانادا را ندارند. کانادا در سال ۲۰۲۴ این نهاد را در فهرست سازمانهای تروریستی شامل کرده است.
این رویداد بار دیگر چالشهای سیاسی و عملی مرتبط با حضور ایران در جام جهانی را برجسته ساخته است. با وجود صعود تیم ملی ایران، مسایل مربوط به ویزه، سفر و امنیت همچنان از نگرانیهای عمده در آستانه این رقابتها بهشمار میرود.
در همین حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، گفته است که بازیکنان ایرانی میتوانند در مسابقات شرکت کنند؛ اما افرادی که با سپاه پاسداران ارتباط دارند، اجازه همراهی با تیم را نخواهند داشت.
فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) نیز ضمن ابراز تأسف از این رویداد، اعلام کرده است که برای حل این موضوع تلاش میکند و احتمال دارد دیداری میان مسئولان ایرانی و رئیس فیفا، جیانی اینفانتینو، در مقر این نهاد برگزار شود.
این اتفاق در حالی رخ داده که کمتر از دو ماه به آغاز جام جهانی ۲۰۲۶ باقی مانده و مسایلی چون هزینهها، امنیت و مشارکت برخی کشورها، همچنان مبهم است.