بستهشدن «مرکز هماهنگی ملکی-نظامی» در اسرائیل، ضربه تازهای به طرح دونالد ترامپ برای غزه تلقی میشود؛ طرحی که از زمان برقراری آتشبس در ماه اکتوبر با حملات مکرر اسرائیل و امتناع حماس از خلع سلاح، با چالشهای جدی روبهرو شده است.
دیپلوماتها گفتهاند این اقدام نشاندهنده چالشهای تلاش امریکا برای نظارت بر آتشبس و هماهنگی کمکها است؛ این درحالیست که اسرائیل کنترول بخشهای بیشتری از غزه را در دست گرفته و حماس نیز نفوذ خود را در مناطق تحت کنترولش حفظ کرده است.
به گفته منابع، مسئولیتهای این مرکز بهزودی به یک مأموریت امنیتی بینالمللی تحت فرماندهی امریکا واگذار خواهد شد که قرار است در غزه مستقر شود.
هرچند مقامهای امریکایی این اقدام را «بازسازی ساختاری» توصیف کردهاند، اما دیپلوماتها میگویند نیروهای بینالمللی موسوم به «تثبیت» جایگزین این مرکز خواهد شد.
با این حال، دیپلوماتها تأکید کردهاند که این مرکز از ابتدا صلاحیت لازم برای اجرای آتشبس یا تضمین رساندن کمکها را نداشت و مشخص نیست ادغام آن در ساختار جدید چه تأثیر عملی در میدان خواهد داشت.
در همین حال، «هیئت صلح» وابسته به ترامپ در بیانیهای در شبکههای اجتماعی بستهشدن این مرکز را رد کرده، اما درباره انتقال مسئولیتها به نیروی جدید توضیح نداده است.
یک مقام این هیئت پیشتر گفته بود که این مرکز «نقش حیاتی در تضمین انتقال کمکها و هماهنگی تلاشها» داشته است.
به گفته منابع، پس از ادغام این مرکز در ساختار جدید، احتمال دارد نام آن به «مرکز بینالمللی حمایت از غزه» تغییر کند و تحت رهبری جاسپر جفرز، جنرال امریکایی، قرار بگیرد.
قرار بود این نیروی بینالمللی بهسرعت در غزه مستقر شود، اما تاکنون تنها شمار محدودی از کشورها آمادگی خود را برای اعزام نیرو اعلام کردهاند و هیچیک تعهد مشخص امنیتی ندادهاند. واشنگتن نیز اعلام کرده است که نیروهای امریکایی در غزه مستقر نخواهند شد.
این مرکز در جنوب اسرائیل فعالیت داشت و یک بخش جداگانه محافظتشده نیز برای نیروی جدید ایجاد شده، اما به گفته منابع، دسترسی به آن بهشدت محدود بوده و نمایندگان کشورهای همپیمان گاهی اجازه ورود نمییافتند.
ایجاد این مرکز بخشی کلیدی از طرح ۲۰ مادهای ترامپ برای غزه پس از آتشبسی بود که هدف آن توقف جنگ و بازسازی این منطقه پس از دو سال درگیری و ویرانی گسترده عنوان شده بود.
دهها کشور از جمله آلمان، فرانسه، بریتانیا، مصر و امارات متحده عربی نمایندگانی به این مرکز اعزام کرده بودند تا در بحثهای مربوط به آینده غزه نقش داشته باشند.
با این حال، با ادامه حملات اسرائیل و پیشروی بیشتر در داخل غزه، دیپلوماتها میگویند فعالیت و تأثیر این مرکز بهتدریج کاهش یافته است. حماس نیز در بخشی از مناطق تحت کنترول خود دوباره نقش حاکمیتی گرفته است.
به گفته دیپلوماتها، برخی کشورها اکنون تنها ماهی یکبار نماینده میفرستند و شمار کشورهایی که بهطور منظم حضور دارند، بسیار محدود شده است.
اسرائیل میگوید حملاتش برای جلوگیری از تهدیدهای حماس انجام میشود، اما فلسطینیها این ادعا را بهانهای برای گسترش کنترول بر اراضی غزه میدانند.
از زمان آتشبس در اکتوبر سال گذشته، بیش از ۸۰۰ فلسطینی و چهار سرباز اسرائیلی کشته شدهاند.
در جریان این درگیریها، بخش بزرگی از غزه ویران شده، نزدیک به دو میلیون نفر آواره شدهاند و زیرساختهای حیاتی مانند آب، برق و سیستم فاضلاب آسیب جدی دیده است.