شورای منطقه نرماندی در فرانسه روز ۵ می ۲۰۲۶ اعلام کرد که این جایزه به پاس «تلاشهای خستگیناپذیر ویسا برای گسترش حق آموزش، بهویژه برای دختران در افغانستان تحت حاکمیت طالبان» به او تعلق گرفته است.
جایزه آزادی از سال ۲۰۱۹ با همکاری انستیتوت بینالمللی حقوق بشر و صلح فرانسه تاسیس شده و هر سال از سوی جوانان سراسر جهان به فردی اهدا میشود که در دفاع از آزادی و حقوق بشر نقش برجستهای داشته باشد.
در هشتمین دوره این جایزه، ۱۸ هزار و ۷۰۸ جوان از ۷۵ کشور در رایگیری شرکت کردند و مطیعالله ویسا را به عنوان برنده برگزیدند.
مطیعالله ویسا، متولد ۱۹۹۲ در ولسوالی معروف ولایت قندهار، از ۱۷ سالگی فعالیتهای خود را آغاز کرد و نهاد داوطلبانه «پنپت» را پایهگذاری کرد. این نهاد اکنون شبکهای متشکل از نزدیک به ۳ هزار داوطلب است که در مناطق روستایی و دورافتاده برای بازگشایی مکاتب بستهشده، ایجاد کتابخانههای سیار و ترویج آموزش، بهویژه برای دختران، فعالیت میکنند.
فعالیتهای ویسا در حمایت از آموزش دختران باعث شد که او در ۲۷ مارچ ۲۰۲۳ توسط استخبارات طالبان بازداشت شود. او به مدت هفت ماه بدون محاکمه در زندان طالبان نگهداری شد و سرانجام در ۲۶ اکتوبر ۲۰۲۳ آزاد شد.
ویسا پس از آزادی تاکید کرد که تلاشهای خود را برای تامین حق آموزش با عزم بیشتری ادامه خواهد داد.
هاجا ادریسابا، رئیس هیئت داوران بینالمللی جایزه ۲۰۲۶، با ستایش از ویسا گفت: «تعهد او نماد قدرت نسل جوان است. آزادی ما صدای ماست و باید از حق آموزش دختران دفاع کنیم.»
در این دوره، یک نهاد مدافع حقوق کارگران در چین و نمونته ننکیمو، فعال محیط زیست از اکوادور، نیز از نامزدان نهایی بودند.
قرار است مراسم اهدای جایزه «آزادی ۲۰۲۶» در تاریخ ۴ جون در شهر کن فرانسه برگزار شود. سال گذشته، این جایزه به ژیزل پلیکو برای مبارزه با خشونتهای جنسی اهدا شده بود.