منابع متعدد به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که استخبارات طالبان از مدتی به اینسو، تلفنهای همراه شهروندانی را که از ایران به افغانستان بازمیگردند، در مرز اسلامقلعه بررسی میکند. این منابع گفتند که بررسی تلفنهای همراه گاهی از ۲۰ دقیقه تا نیم ساعت زمان میبرد.
دستکم بیست نفر که از مرز اسلامقلعه وارد هرات میشوند، به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که تلفنهای شان بازرسی شده است. به گفته آنان، ماموران طالبان تلفنهای همراه شهروندان را به اتاقی منتقل میکند که مربوط به اداره استخبارات در مرز اسلامقلعه است.
شماری از آنها گفتند که تاریخچه جستجوی برخی اپلیکیشنهای تلفن آنان، مانند واتساپ، نشان میدهد ماموران استخبارات نامها یا شمارههای شماری از چهرههای سیاسی و فرماندهان ضدطالبان در غرب افغانستان را جستوجو کرده بودند.
در هرات و غرب افغانستان، مخالفان طالبان فعالیتی ندارند، اما اسماعیل خان، یکی از چهرههای معروف ضدطالبان، در شهر مشهد ایران، در مجاورت با ولایت هرات، اقامت دارد.
همچنان، شمار زیادی از سربازان و فرماندهان ارتش و پولیس پیشین افغانستان نیز به ایران پناه بردهاند. در یک سال گذشته، یک فرمانده بانفوذ پیشین پولیس و یک فرد نزدیک به اسماعیل خان در ایران ترور شدند. افراد نزدیک به این دو چهره، طالبان را مسئول ترور آنها میدانند.
یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که شماری از پناهجویان افغان پس از بازگشت اجباری از ایران با بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و قتلهای فراقانونی در افغانستان مواجه شدهاند. پروندههای مستندسازیشده الگویی تکرارشونده از خشونت علیه بازگشتکنندگان را نشان میدهند، و بستگان قربانیان، طالبان را مسئول میدانند.
افغانستان اینترنشنال دستکم شش قتل فراقانونی و ۱۱ بازداشت اخراجشدگان بعد از بازگشت اجباری از ایران را مستندسازی کرده است. با این حال ممکن است آمار قربانیان بیشتر باشد.
اخیراً، نمایندگی سیاسی سازمان ملل در افغانستان (یوناما) در گزارش سه ماهه خود گفت که مقامهای سابق دولتی و اعضای سابق نیروهای امنیتی و دفاعی ملی افغانستان بهگونه اجباری به این کشور اخراج میشوند و پس از بازگشت در معرض نقض حقوق خود قرار میگیرند
همچنین، بازداشت و قتل نظامیان سابق در افغانستان همچنان ادامه دارد. در گزارش یوناما دستکم ۲۳ مورد بازداشت خودسرانه، ۹ مورد شکنجه و پنج مورد قتل نظامیان سابق افغانستان در سه ماه اول سال ۲۰۲۶ مستند شده است.
نقض حریم خصوصی و قوانین بینالمللی
افغانستان پیش از طالبان، از سال ۱۹۸۳ عضو میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی بود. ماده ۱۷ این میثاق میگوید هیچکس نباید در زندگی خصوصی، خانواده، خانه یا مکاتبات خود با مداخله خودسرانه یا غیرقانونی روبهرو شود و هر کس حق دارد در برابر چنین مداخلهای از حمایت قانون برخوردار باشد.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل هم میگوید حق حریم خصوصی در فضای آنلاین و آفلاین معتبر است و هر نوع مداخله در این حق باید بر پایه قانون، ضروری و متناسب باشد. این دفتر در اصول حقوق بشر در مرزهای بینالمللی نوشته است که مرزها «منطقه استثنا» از تعهدات حقوق بشری نیستند و حقوق همه افراد در جریان کنترول مرزی باید رعایت شود.
پیشینه بازرسیها
بررسی و کنترول تلفنهای بازگشتکنندگان به افغانستان پیش از این نیز گزارش شده بود. افغانستان اینترنشنال در گزارشی که در ماه ثور امسال منتشر کرد، دریافته بود که پولیس طالبان همراه با پرسشهای شخصی، تلفنهای همراه بازگشتکنندگان از پاکستان را هم بررسی میکند.
پیش از این ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل برای افغانستان، نیز در گزارش سال ۲۰۲۵ خود نوشته است که گزارشهای مداوم از بازرسی خانهها و بررسی تلفنهای همراه توسط مقامهای طالبان برای یافتن «تخلف» وجود دارد.
او همچنین نوشت که در ولایتهای مختلف گزارشهای پیوستهای از بررسی تلفنهای مردم برای محتوای ممنوعه و ورود به خانهها برای تلاشی وجود دارد.
دستکم سه منبع از غزنی به افغانستان اینترنشنال گفتند که مناطق نوآباد، قلعه شهاده و یک مکان در داخل شهر غزنی هدف حمله قرار گرفتهاند. در نوآباد حوزه شش و در قلعه شهاده یک پاسگاه طالبان موقعیت دارد.
یک منبع گفت پس از وقوع این انفجارها، طالبان این مناطق را مسدود کرده و به کسی اجازه رفتوآمد نمیدهد.
تاکنون جزئیات دقیقی درباره میزان خسارات و تلفات احتمالی این حملات منتشر نشده و مقامهای محلی طالبان نیز در این باره اظهارنظر نکردهاند.
منابع میگویند طالبان پس از حملات اخیر پاکستان، شهرکهایی را که پیشتر برای اسکان فرماندهان تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) در غزنی در نظر گرفته بود، بهطور کامل تخلیه کرده است.
به گفته منابع، این فرماندهان برای در امان ماندن از حملات هوایی، به خانههای مسکونی و بلاکهای شهری منتقل شدهاند.
به گفته این کمیسیون، طالبان وعده همکاری و «پیگیری جدی» داده است. کمیسیون شیعیان افغانستان همچنین گفته است که طالبان وعده داده است نتیجه بررسیها و اقدامات خود را با این کمیسیون در میان بگذارد.
افغانستان اینترنشال روز دوشنبه ۲۱ ثور، گزارش «برخود فیزیکی و توهینآمیز» ماموران امر به معروف طالبان با آیتالله شریفی روحانی شیعه در کابل را منتشر کرد.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که ماموران امر به معروف طالبان این روحانی شیعه را به حوزه ۱۸ کابل منتقل کرده و مورد ضربوشتم قرار دادهاند. به گفته منابع، طالبان با آقای شریفی، بهدلیل جاریکردن نکاح یک زوج پیش از برگزاری مراسم عروسی، برخورد «فیزیکی و تحقیرآمیز» داشته است.
وزارت امر به معروف طالبان تاکنون بهطور رسمی درباره دیدار با کمیسیون شیعیان و گزارشهای مربوط به برخورد با این روحانی شیعه واکنشی نشان نداده است. با این حال، طالبان همواره مدعی است که حقوق همه اقوام و پیروان مذاهب در افغانستان در چارچوب «شریعت اسلامی» محفوظ است؛ ادعایی که بارها با تناقض گزارش نهادهای بینالمللی و مدافع حقوق بشر روبهرو شده است.
طالبان در پنج سال گذشته بارها روحانیون و بزرگان اهل تشیع را به دلایل مختلف بازداشت یا تحت فشار و آزار قرار دادهاند.
شماری از بازیکنان کریکت در هلمند به افغانستان اینترنشنال گفتند که این تصمیم پس از سفر رهبر طالبان به هلمند اتخاذ شده است.
هبتالله آخندزاده در ۱۸ ثور به هلمند سفر کرد و سنگبنای مسجد عیدگاه شهر لشکرگاه را گذاشت. او ساخت این مسجد را «گامی مهم و تاریخی» توصیف کرد.
به گفته منابع، زمینی که قرار است در آن مسجد ساخته شود، یک میدان بزرگ و معیاری کریکت در منطقه صافیان شهر لشکرگاه است و به گفته بازیکنان هلمندی این زمین بهطور رسمی تحت مدیریت کریکت بورد قرار دارد.
بازیکنان میگویند اداره کریکت هلمند به تمام ورزشکاران دستور داده است وسایل ورزشی خود را از این میدان و اکادمی کریکت جمعآوری کنند.
یکی از بازیکنان در واکنش به این اقدام طالبان گفت: «با وجود تمام محدودیتهای طالبان، تنها سرگرمی ما کریکت بود، اما با این تصمیم آخرین امید این ورزش در هلمند از بین رفت.»
منابعی در اداره کریکت هلمند نیز تأیید کردهاند که به دستور مقامهای محلی، تمامی تجهیزات ورزشی از این میدان خارج شده و این ورزشگاه از این پس در اختیار ریاست حج و اوقاف قرار میگیرد.
بازیکنان در عین حال بورد کریکت افغانستان را به بیتفاوتی در برابر این موضوع متهم میکنند.
به گفته آنان، در این میدان طی دو سال گذشته مسابقات داخلی در سطح زونهای مختلف برگزار میشد و هزاران تماشاگر نیز در آن حضور مییافتند.
سنگبنای این ورزشگاه در نظام قبلی در ماه قوس سال ۱۳۹۶ در منطقه صافیان لشکرگاه گذاشته شده بود.
مقامت حکومت پیشین در زمان ساخت این مکان ورزشی اعلام کرده بودند که این ورزشگاه با هزینه ۳۴ میلیون افغانی در ۲۰ جریب زمین از بودجه وزارت مبارزه با مواد مخدر ساخته میشود.
طالبان تاکنون بهطور رسمی درباره تبدیل این میدان به مسجد اظهار نظر نکرده است.
طالبان پس از بازگشت به قدرت، صدها مسجد و مدرسه در سراسر افغانستان ساخته و تمرکز ویژهای بر ساخت مدرسههای جهادی دارد.
