آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در گزارش تازه خود به شورای امنیت اعلام کرد که از اول فبروری تا ۳۰ اپریل سال جاری میلادی، ۳٬۶۸۷ رویداد امنیتی در افغانستان ثبت شده است. بر اساس این گزارش، شمار رویدادهای امنیتی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۵۷ درصد افزایش یافته است.
گزارش تازه دبیرکل سازمان ملل که در ۲۲ ماه می نهایی و بهتازگی منتشر شده، وضعیت افغانستان را در فاصله اول فبروری تا ۳۰ اپریل بررسی کرده است.
۱۸ حمله مخالفان مسلح طالبان
در گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد آمده است که در جریان سه ماه، گروههای مسلح مخالف طالبان مسئولیت دستکم ۱۸ حمله علیه این گروه را بر عهده گرفتهاند. بر اساس این گزارش، جبهه مقاومت ملی افغانستان، جبهه آزادی، جبهه بسیج ملی و روند سبز افغانستان مدعی انجام این حملات شدهاند.
گزارش میافزاید که ۱۶ مورد از این حملات قابل تأیید بوده است. این حملات در ولایتهای بدخشان، بغلان، هرات، کابل، قندهار، خوست، کنر، قندوز، پنجشیر و زابل رخ دادهاند.
برپایه این گزارش، این رویدادها شامل حملات راکتی، حملات با نارنجک و تیراندازی به پاسگاهها و کاروانهای نیروهای امنیتی طالبان بود.
با این حال، سازمان ملل متحد تأکید کرده است که گروههای مسلح مخالف نتوانستهاند چالش قابلتوجهی برای کنترول سرزمینی طالبان در افغانستان ایجاد کنند.
داعش توانایی عملیاتی خود را حفظ کرده است
دبیرکل سازمان ملل متحد در این گزارش گفته است که شاخه خراسان داعش، هرچند در دوره این گزارشدهی، مسئولیت هیچ حمله مهمی علیه طالبان را بر عهده نگرفته، اما بر اساس ارزیابی تیم نظارت بر تحریمهای سازمان ملل، همچنان تواناییهای عملیاتی و رزمی خود در افغانستان را حفظ کرده است.
این در حالی است که پیشتر محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان در کنفرانس بینالمللی امنیتی در مسکو گفته بود که گروه داعش در افغانستان بهگونه کامل از بین رفته و مهار شده است.
بیش از ۳۷۰ قربانی غیرنظامی در درگیریهای طالبان و پاکستان
بر اساس گزارش تازه دبیرکل سازمان ملل متحد درباره افغانستان، در نتیجه درگیریهای میان طالبان و پاکستان از ۲۶ جنوری تا پایان اپریل، دستکم ۳۷۹ غیرنظامی کشته و ۴۷۳ نفر دیگر زخمی شدهاند.
سازمان ملل متحد اعلام کرده است که بخش عمده این تلفات ناشی از حملات هوایی و گلولهبارانهای فرامرزی در داخل افغانستان بوده است.
بر پایه این گزارش، مرگبارترین رویداد در این دوره، حمله ۱۶ مارچ به شفاخانه ترک اعتیاد «امید» در کابل بوده که بر اساس آمار تازه سازمان ملل، ۲۶۹ کشته و ۱۲۲ زخمی برجای گذاشته است. همچنین حملات پاکستان در ولایت کنر در ۲۷ اپریل، ۸۸ قربانی غیرنظامی برجا گذاشت که شامل ۷ کشته و ۸۱ زخمی میشود.
سازمان ملل گفت که در حمله به کنر، در میان قربانیان، دانشجویان و استادان دانشگاه سید جمالالدین افغانی در اسدآباد نیز بودند.
قتل، بازداشت و شکنجه نظامیان پیشین ادامه دارد
در آستانه پنجمین سالگرد قدرتگیری طالبان، دبیرکل ملل متحد در گزارش تازهای از ادامه قتل، بازداشت خودسرانه و شکنجه کارمندان و نظامیان حکومت پیشین افغانستان خبر داده است.
در این گزارش آمده است که هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) بین ۲۶ جنوری تا ۳۱ مارچ، دستکم ۵ مورد قتل، ۲۰ مورد بازداشت و توقیف خودسرانه و ۸ مورد شکنجه و بدرفتاری علیه کارمندان و نظامیان حکومت پیشین را مستندسازی کرده است.
تشدید تحمیل حجاب اجباری در قندهار و هرات
سازمان ملل در گزارش تازه خود گفته است به نظر میرسد طالبان مقررات پوشش زنان را در برخی از ولایتها مانند قندهار و هرات، سختگیرانهتر اجرا میکند.
بر پایه این گزارش، مأموران طالبان برای تحمیل حجاب مورد نظر این گروه بر زنان، در مواردی آنها را در انظار عمومی سرزنش و توهین کردهاند.
این گزارش همزمان با بازداشت دهها زن در هرات به بهانه رعایت نکردن حجاب مورد نظر طالبان منتشر شده است.
۲۲۸ مورد شلاق
در این گزارش سه ماهه آمده است که یوناما ۲۲۸ مورد مجازات بدنی متهمان را در افغانستان ثبت کرده است.
برپایه این گزارش، مجموعا ۲۹ زن، ۱۹۶ مرد و ۳ پسر از سوی دادگاههای طالبان شلاق زده شدهاند.
به گفته سازمان ملل، طالبان این افراد را به رابطه جنسی خارج از ازدواج، فرار از منزل، همجنسگرایی، قمار و مصرف الکل متهم کرده است.
۳۰۰ مورد نقض حقوق کودکان
سازمان ملل متحد اعلام کرد که در سه ماه نخست سال جاری میلادی، حدود ۳۰۰ مورد نقض فاحش حقوق کودکان در افغانستان تأیید شده است.
بر اساس گزارش دبیرکل سازمان ملل، این موارد دستکم ۲۰۰ کودک، از جمله ۶۷ دختر، را تحت تأثیر قرار داده است. کشتار و معلولسازی کودکان، حمله به مکاتب و شفاخانهها و جلوگیری از دسترسی به کمکهای بشردوستانه، شایعترین موارد نقض ثبتشده بودهاند.
اصولنامه جزایی طالبان به خشونت علیه زنان مشروعیت میبخشد
سازمان ملل متحد میگوید «اصولنامه جزایی محاکم» طالبان تبعیض جنسیتی را در چارچوب حقوقی افغانستان نهادینه کرده و زمینه مشروعیتبخشی به خشونت علیه زنان را فراهم میکند.
بر اساس ارزیابی بخش زنان سازمان ملل، این اصولنامه که در جنوری ۲۰۲۶ منتشر شد، زنان را عمدتاً نه بهعنوان اشخاص مستقل حقوقی، بلکه با عنوان «همسران» تعریف میکند. به گفته این نهاد، این سند زنان را در جایگاه پایینتری در ساختار اجتماعی قرار داده و آنان را در معرض مجازاتهای سختتری قرار میدهد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل همچنین هشدار داده است که این اصولنامه با واگذاری بخشی از صلاحیتهای اجرایی دولت به افراد، از جمله از طریق مجازاتهای بدنی، به مشروعیتبخشی خشونت علیه زنان کمک میکند.
ادامه محدودیتها بر رسانهها
دبیرکل سازمان ملل متحد در گزارش تازه خود از ادامه محدودیتها بر رسانهها در افغانستان ابراز نگرانی کرده است.
بر اساس این گزارش، وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در ۲۶ جنوری اعلام کرد که جواز فعالیت تمامی نهادهای حامی رسانهها، به استثنای سه نهاد، لغو میشود. طالبان دلیل این اقدام را «غیرفعال بودن» و «غیرحرفهای بودن» این سازمانها عنوان کرده است.
در ادامه محدودیتها بر رسانهها، طالبان در ۲۸ فبروری فعالیت تلویزیون و رادیوی «راه فردا» را تعلیق کرد. به گفته طالبان، دلیل این تصمیم اظهارات مالک این رسانه بوده که از دید مقامهای طالبان، حملات نظامی پاکستان علیه غیرنظامیان افغان را توجیه کرده است. گزارش سازمان ملل میگوید این رسانه تا پایان دوره گزارش همچنان در حالت تعلیق باقی مانده است.
گزارش همچنین به تعطیلی موقت رادیوی خصوصی «خوشحال» در ولایت غزنی اشاره میکند. بر اساس این گزارش، یک کمیته محلی طالبان این رسانه را از ۳ تا ۱۰ مارچ متوقف کرد. گفته شده است که علت این اقدام، گفتوگوی یک تماسگیرنده زن با مجری مرد در یکی از برنامههای رادیویی بوده است.
دبیرکل سازمان ملل این اقدامات را در کنار سایر محدودیتهای اعمالشده بر رسانهها، نشانه ادامه محدود شدن فضای رسانهای در افغانستان دانسته است.
وضعیت بشری وخیمتر شده است
دبیرکل سازمان ملل متحد در گزارش تازه خود هشدار داده است که وضعیت بشردوستانه و اقتصادی افغانستان در نتیجه کاهش کمکهای بینالمللی، افزایش تورم، اختلالات تجاری، بازگشت گسترده مهاجران افغان و بحرانهای اقلیمی بیش از پیش وخیم شده است.
بر اساس این گزارش، تا ۳۰ اپریل، طرح واکنش بشردوستانه افغانستان برای سال ۲۰۲۶ تنها ۱۴ درصد از بودجه مورد نیاز خود را دریافت کرده است. سازمان ملل میگوید از مجموع ۱.۷ میلیارد دالر بودجه مورد نیاز، تنها ۲۴۰.۹ میلیون دالر تأمین شده است.
۲۱.۹ میلیون نفر به کمک نیاز دارند
دبیرکل سازمان ملل متحد اعلام کرد که در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۱.۹ میلیون نفر، معادل ۴۵ درصد جمعیت افغانستان، به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
نیازهای اصلی شامل کمک غذایی، درمان سوءتغذیه حاد، خدمات صحی اولیه، دسترسی به آب آشامیدنی سالم و خدمات حمایتی عنوان شده است.
بحران بودجه در نهادهای امدادرسان
بر اساس گزارش دبیرکل سازمان ملل، ۸۰ درصد سازمانهای بشردوستانه با مشکلات مالی روبهرو هستند. ۳۹ درصد این نهادها دستمزد کارکنان خود را کاهش دادهاند، ۳۵ درصد حضور میدانی خود را محدود کردهاند و ۲۸ درصد نیز برای سال ۲۰۲۶ کاهش نیرو یا فعالیت را برنامهریزی کردهاند.
نگرانی از اخراج پناهجویان افغان از تاجیکستان
سازمان ملل از گزارشهای مربوط به افزایش احتمالی اخراج اجباری پناهندگان افغان از تاجیکستان ابراز نگرانی کرده و گفته است این روند میتواند پیامدهای جدی حفاظتی در پی داشته باشد.
۹۴ هزار نفر در پی تنشهای طالبان و پاکستان آواره شدهاند
آنتونیو گوترش گفته است تا اول اپریل، در نتیجه تنشهای مرزی افغانستان و پاکستان حدود ۹۴ هزار نفر آواره شدهاند. بیش از نیمی از این افراد را زنان و کودکان تشکیل میدهند.
سازمان ملل همچنین از افزایش خطر خشونت مبتنی بر جنسیت در مناطق آسیبدیده خبر داده است.
همچنین، بین ۲۶ مارچ تا ۱۶ اپریل، بارندگیهای شدید و سیلابهای ناگهانی ۷۳ هزار و ۳۰۰ نفر را در افغانستان متاثر کرده و بیش از ۳۱ هزار و ۶۰۰ نفر را نیازمند کمک فوری ساخته است.
۱۷.۴ میلیون نفر با ناامنی غذایی حاد روبهرو هستند
سازمان ملل اعلام کرده است که حدود ۱۷.۴ میلیون نفر در افغانستان با ناامنی غذایی حاد مواجهاند و انتظار میرود این رقم افزایش یابد. به گفته ملل متحد، کمبود بودجه نیز میزان پوشش کمکهای غذایی را کاهش داده است.
بر اساس این گزارش، حدود ۴.۹ میلیون کودک زیر پنج سال و زنان حامله و شیرده به درمان سوءتغذیه حاد نیاز دارند.
