عبدالاحد مومند، تنها فضانورد افغان در آلمان درگذشت

عبدالاحد مومند، نخستین فضانورد افغان، روز یکشنبه پس از یک دوره بیماری سرطان در ۶۷ سالگی در آلمان درگذشت. یکی از نزدیکان مومند درگذشت او را به افغانستان اینترنشنال تایید کرد.

عبدالاحد مومند، نخستین فضانورد افغان، روز یکشنبه پس از یک دوره بیماری سرطان در ۶۷ سالگی در آلمان درگذشت. یکی از نزدیکان مومند درگذشت او را به افغانستان اینترنشنال تایید کرد.
او در سنبله ۱۳۶۷ بهعنوان عضو مأموریت فضایی «سایوز تیام-۶» به ایستگاه فضایی میر سفر کرد و حدود ۹ روز را در فضا سپری کرد.
مومند در پی این مأموریت، نشان «لنین» و لقب «قهرمان اتحاد شوروی» را دریافت کرد.
مومند در جدی ۱۳۳۷ در ولایت غزنی در خانواده کشاورز متولد شد و پس از تحصیل در افغانستان و اتحاد جماهیر شوروی سابق، به نیروی هوایی افغانستان پیوست.
او نخستین شهروند افغانستان و چهارمین مسلمان جهان بود که به فضا سفر کرد و اولین مسلمانی که قرآن را به فضا برد.
در جریان این مأموریت، مومند در آزمایشهای علمی، پزشکی و زمینشناسی شرکت کرد و از افغانستان نیز تصویربرداری فضایی انجام داد. او همچنین با خانواده و مقامهای وقت افغانستان از فضا گفتوگو کرد و زبان پشتو را به یکی از نخستین زبانهایی تبدیل کرد که در فضا شنیده شد.
پس از بازگشت از فضا، مومند از سوی اتحاد شوروی عنوان «قهرمان اتحاد شوروی» را دریافت کرد و در افغانستان نیز مورد تقدیر قرار گرفت. او مدتی بعد به مقام معاون وزیر هوانوردی و گردشگری افغانستان رسید.
با سقوط دولت داکتر نجیب و تشدید جنگهای داخلی، مومند افغانستان را ترک کرد و در آلمان ساکن شد. او گهگاه در برنامهها و نشستهای مرتبط با تاریخ فضانوردی و افغانستان حضور مییافت.

گروهی از معترضان افغان در تجمعی در شهر مونیخ آلمان خواستار انجام تحقیقات مستقل درباره سرکوب و تیراندازی به معترضان در منطقه جبرئیل هرات و توجه بیشتر نهادهای بینالمللی به وضعیت حقوق بشر در افغانستان شدند.
این تجمع مهاجران افغان روز یکشنبه در مقابل ساختمان تاریخی شهرداری مونیخ برگزار شد. آنان در قطعنامه این تجمع، سیاستهای طالبان در قبال زنان را «آپارتاید جنسیتی» توصیف کردند.
در قطعنامه این تجمع آمده است که پس از بازگشت طالبان به قدرت، محدودیتهای گستردهای بر حقوق و آزادیهای شهروندان، بهویژه زنان و دختران، اعمال شده است.
اشتراککنندگان با اشاره به محدودیتهای وضعشده بر آموزش، اشتغال و حضور اجتماعی زنان، اعلام کردند که این اقدامات حقوق اساسی زنان و دختران را تحت تأثیر قرار داده است. آنان سیاستهای طالبان در قبال زنان را «آپارتاید جنسیتی» توصیف کردند.
در این قطعنامه همچنین به بازداشت شماری از زنان در هرات اشاره شده و نگرانیهایی درباره پیامدهای این اقدامات بر حقوق و آزادیهای فردی زنان مطرح شده است.
اشتراککنندگان تجمع، محرومیت دختران از آموزش، محدودیت فعالیت زنان در عرصههای اجتماعی و اقتصادی، بازداشت معترضان و خبرنگاران، محدودیت بر رسانهها و آزادی بیان و برخورد با تجمعات اعتراضی را از جمله موارد نگرانکننده عنوان کردند.
در قطعنامه از سازمان ملل متحد، شورای حقوق بشر، اتحادیه اروپا، دادگاه کیفری بینالمللی و دولتهای مختلف خواسته شده است که به وضعیت حقوق بشر در افغانستان توجه بیشتری نشان دهند و موضوع سیاستهای طالبان در قبال زنان را بررسی کنند.
شرکتکنندگان همچنین خواستار توقف بازداشتهای خودسرانه و برخورد با معترضان و زنان در هرات و دیگر مناطق افغانستان شدند.
در بخش دیگری از این قطعنامه، درخواست شده است که تحقیقات مستقل و بینالمللی درباره موارد نقض حقوق بشر، از جمله برخورد طالبان با معترضان شهرک جبرئیل هرات، انجام شود.
آنان گفتند که بازداشت گسترده زنان به دلیل نوع پوشش، موضوع فرهنگی یا دینی نیست، بلکه ابزار سیاسی طالبان برای سرکوب و خاموشسازی زنان افغانستان و نقض آشکار کرامت انسانی، آزادیهای فردی و اصول اساسی حقوق بشر است.
اشتراککنندگان از جامعه جهانی خواستند حمایت خود از زنان و دختران افغانستان را افزایش دهد و موضوع حقوق آنان را در مجامع بینالمللی پیگیری کند. آنان همچنین از دولتها خواستند در تعامل با طالبان، وضعیت حقوق بشر و حقوق زنان را مدنظر قرار دهند.
معترضان از دولتها و نهادهای بینالمللی خواستهاند تا زمانی که طالبان به حقوق اساسی مردم افغانستان احترام نگذارد، از هرگونه مشروعیتبخشی سیاسی و عادیسازی این گروه خودداری کنند.
هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران میگوید پذیرش مسافران دارای تابعیت کشورهای افغانستان و پاکستان در پروازهای ایران به مقصد نجف و بغداد تا اطلاع بعدی محدود شده است. این محدودیت پس از اطلاعیه وزارت داخله عراق و اداره مهاجرت مستقر در فرودگاه بینالمللی نجف وضع شده است.
در این اطلاعیه آمده است که مسافران دارای تابعیت افغانستان و پاکستان تنها در صورتی در پروازهای ایران به مقصد نجف و بغداد پذیرفته میشوند که تصویر ویزای آنان پیش از پرواز، به تایید رسمی اداره مهاجرت فرودگاه مقصد در نجف یا بغداد رسیده باشد.
هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران گفته است که همسران، فرزندان، کودکان و افراد بالای ۵۰ سال از این محدودیت مستثنی هستند.
بر اساس این اطلاعیه، مردان مجرد و جوان دارای تابعیت که شامل گروههای مستثنیشده نباشند، حتی با داشتن ویزای معتبر عراق، اجازه پذیرش در این پروازها را ندارند.
در این اطلاعیه از مسافران دارای تابعیت افغانستان و پاکستان خواسته شده است که پیش از خرید بلیت و برنامهریزی سفر، محدودیتهای تازه را در نظر بگیرند تا در فرودگاه با مشکل روبهرو نشوند.
افغانستان اینترنشنال بعد از بررسی دریافت که این دستور سال گذشته صادر شده اما توسط شرکتهای هوایی جمهوری اسلامی ایران کمتر جدی گرفته شده بود.
در مکتوبی که به تاریخ ۲۲ جولای ۲۰۲۵ از سوی وزارت داخله عراق صادر شده، از اداره فرودگاه بینالمللی نجف خواسته شده است که به تمام شرکتهای هوایی فعال در این فرودگاه اطلاع دهد از پذیرش مسافران افغان مرد خودداری کنند.
در این مکتوب آمده است که دلیل این تصمیم، ورود این مسافران به عراق به هدف کار عنوان شده و خانوادهها از این محدودیت مستثنی دانسته شدهاند، مشروط بر اینکه تکت رفتوبرگشت داشته باشند.
به نظر میرسد که شرکتهای هوایی ایرانی برای عملی ساختن این محدودیت تحت فشار قرار گرفتهاند.
رئیسجمهور امریکا، در واکنش به اظهارات مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، درباره ناچار شدن امریکا به پذیرش تفاهمنامه میان دو کشور، هشدار داد که تهران باید در مواضع و رفتار خود تجدیدنظر کند.
دونالد ترامپ گفت: «بهتر است مراقب حرف زدنش باشد. بهتر است رفتارش را اصلاح کند، وگرنه ما کنترول بقیه کشور را هم به دست خواهیم گرفت.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد که مسعود پزشکیان روز یکشنبه ۳۱ جوزا گفت: «آنچه مسلم است از حق غنیسازی اورانیوم هرگز کوتاه نخواهیم آمد و طرف مقابل نیز ناچار است آن را بپذیرد.»
او گفت:«در مذاکرات دنبال گرفتن حقمان هستیم و زیر بار زور و ظلم و ذلت نمیرویم و از حق غنیسازی نخواهیم گذشت؛ آنها مجبورند بپذیرند.»
رئیسجمهور ایران گفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا در مقایسه با موضعگیریهای گذشتهاش، تغییر موضعی ۱۸۰ درجهای داشته و به این نتیجه رسیده است که نمیتوان با توسل به زور علیه ایران به نتیجه رسید.
آقای پزشکیان با اشاره به امضای تفاهمنامه با امریکا، گفت: «در شورای عالی امنیت ملی، با حضور فرماندهان سپاه و ارتش و قرارگاه خاتمالانبیا، متحد تصمیم گرفتیم و همه قبول کردند که وارد این راه شویم.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت که جمهوری اسلامی باید فورا حزبالله را از «ایجاد دردسر» در لبنان بازدارد و هشدار داد در غیر این صورت امریکا بار دیگر ایران را هدف قرار خواهد داد.
ترامپ در اظهاراتی گفت: «ایران باید فورا نیروهای نیابتی خود در لبنان را که پول زیادی دریافت میکنند، از ایجاد دردسر بازدارد. اگر این کار را نکند، بار دیگر و بسیار شدیدتر از هفته گذشته، ایران را هدف قرار خواهیم داد.»
دونالد ترامپ همچنین یکشنبه ۳۱ جوزا در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفت که شامگاه شنبه به مقامهای جمهوری اسلامی درباره بستن تنگه هرمز هشدار داده است و گفته در صورت بستن تنگه هرمز، «دیگر کشوری نخواهند داشت و حتی نمیتوانند به کشور خودشان برگردند.»
او همچنین گفت که ایالات متحده میتواند به «فرشته نگهبان» تنگه هرمز تبدیل شود و ۲۰ درصد از نفت عبوری را در اختیار بگیرد.
رئسجمهور امریکا در ادامه به فاکسنیوز گفت: «اگر لازم باشد، ممکن است کنترل تنگه را در دست بگیریم. آنها را بهشدت هدف قرار خواهم داد.»
او همچنین با اشاره به احتمال دستیابی به توافق گفت: «اگر توافق نکنند، از آنها عوارض دریافت خواهیم کرد.»
این در حالی است که وزارت خارجه قطر روز یکشنبه، ۳۱ جوزا، اعلام کرد که نخستین نشست نمایندگان امریکا، ایران، قطر و پاکستان در سوییس آغاز شده است. قطر ابراز امیدواری کرد که این گفتوگوها به توافقی جامع و پایدار درباره همه موضوعات مطرحشده در یادداشت تفاهم منجر شود.
رسانههای ایران نیز گزارش دادند که مذاکرات ایران و امریکا در سوییس با محوریت آتشبس در لبنان و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران آغاز شده است.
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت که در روز نخست، نشستهای دوجانبه با قطر و پاکستان و دیداری چهارجانبه با امریکا، قطر و پاکستان برگزار میشود.
خبرگزاری ایسنا نوشت موضوع آتشبس در لبنان به بند یک تفاهمنامه میان امریکا و جمهوری اسلامی مربوط میشود که بر پایان جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان، تاکید دارد.
این مذاکرات نخستین دور گفتوگوهای اجرایی پس از امضای «یادداشت تفاهم پایان جنگ میان ایران و امریکا» است؛ توافقی که با میانجیگری پاکستان حاصل شد. در این دور از مذاکرات، نمایندگانی از قطر و پاکستان نیز بهعنوان میانجی حضور دارند و تلاش میکنند روند اجرای توافق را تسهیل کنند.
در هیئت امریکایی، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، استیو ویتکاف، نماینده ویژه امریکا در خاورمیانه، و جرد کوشنر داماد دونالد ترامپ حضور دارند. هیئت ایرانی نیز به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و با حضور عباس عراقچی، وزیر خارجه و علی باقریکنی، عبدالناصر همتی و شماری دیگر از مقامهای جمهوری اسلامی در این گفتوگوها شرکت کردهاند.
پولیس تهران میگوید اعضای یک باند ۱۰ نفره آدمربایی مسلحانه در پایتخت ایران بازداشت شدهاند. این افراد با معرفی خود بهعنوان مامور، شهروندان افغانستان را میربودند و برای آزادی آنان از خانوادههایشان پول میخواستند.
مرتضی نثاری، معاون مبارزه با جرایم جنایی پولیس تهران، روز یکشنبه ۳۱ جوزا گفت این پرونده پس از دو مورد آدمربایی در اواخر سال گذشته در اداره پولیس تهران بررسی شد.
او گفت بررسیهای اولیه نشان داد اعضای این باند سابقه جرمی داشتند و با استفاده از سه موتر قربانیان خود را شناسایی میکردند.
به گفته این مقام پولیس آگاهی تهران، این افراد پس از معرفی خود بهعنوان مامور، قربانیان را با تهدید سلاح گرم میربودند و سپس برای آزادی آنان از خانوادههایشان مبالغ هنگفت درخواست میکردند.
نثاری گفت ماموران جنایی با انجام اقدامات اطلاعاتی و پولیس، یکی از متهمان اصلی را در یکی از ولایتهای همجوار تهران شناسایی و بازداشت کردند.
به گفته او، این فرد پس از بازداشت به مشارکت در آدمرباییها اعتراف کرد و در ادامه بررسیها، هویت ۹ عضو دیگر این باند نیز شناسایی شد.
معاون مبارزه با جرایم جنایی پولیس آگاهی تهران گفت همه اعضای این شبکه پیش از پرداخت هرگونه پول از سوی خانواده قربانیان، در چند عملیات بازداشت شدند.
او افزود که در بازرسی از مخفیگاه متهمان، دو میل سلاح کمری همراه با گلوله جنگی کشف و ضبط شده است.
پولیس تهران میگوید بررسیهای بیشتر نشان داده است که اعضای این باند با همین شیوه در یکی از شهرستانهای شرق استان تهران نیز آدمربایی کردهاند.
به گفته نثاری، همه متهمان به دستور مقام قضایی برای بررسیهای بیشتر در اختیار پولیس آگاهی قرار دارند و تحقیقات برای شناسایی جرایم احتمالی دیگر آنان ادامه دارد.