فوزیه کوفی: سرکوب مردم بدخشان اراده آنان برای آزادی را قویتر میکند
فوزیه کوفی، عضو پارلمان پیشین افغانستان، بازداشت غیرنظامیان از جمله کودکان در بدخشان را نشانه تداوم سیاست سرکوب طالبان دانست.
او هشدار داد: «طالبان هرچه مردم را بیشتر سرکوب کند، میل و اراده آنان برای آزادی نیز نیرومندتر خواهد شد.»
خانم کوفی روز جمعه، ۲۶ سرطان، ویدیویی را در شبکه اجتماعی اکس بازنشر کرده است که بازداشت شماری از باشندگان ولسوالی یفتل بدخشان بهدست نیروهای طالبان را پس از سقوط موقت این ولسوالی نشان میدهد.
این عضو پارلمان پیشین افغانستان تاکید کرده است که سیاست سرکوب و بازداشت افراد عادی بهعنوان اهرم فشار، نتیجه معکوس داده است.
طالبان با انتشار ویدیویی که در آن کودکان نیز مشاهده میشوند، مدعی شده است که شماری از عاملان حمله صبح روز جمعه به ولسوالی یفتل را بازداشت کرده است.
این اقدام طالبان با واکنشهایی همراه بوده است. ظاهر اغبر، سفیر افغانستان در تاجیکستان نیز در واکنش به رویدادهای یفتل، از مقاومت مردم در برابر طالبان تمجید کرد و آن را آغازگر روندی تازه در بدخشان و افغانستان دانست.
سپاهیان میهن، یک گروه تازهتاسیس در بدخشان، صبح روز جمعه در حمله کمسابقهای، ولسوالی یفتل پایین را برای ساعاتی تصرف کرد. طالبان ضمن تایید این رویداد گفت که حملات مهاجمان خنثی شده و آنان به هدف خود نرسیدهاند.
در پی این تحولات، طالبان همچنین تلاشی خانهبهخانه و بازداشت باشندگان محل را آغاز کرده است.
منابع محلی روز جمعه به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که طالبان در دو روز گذشته نیروهای خود را با موترهای شخصی به ولسوالی چاهآب تخار، درواز و فیضآباد بدخشان اعزام کرده است.
طالبان تاکنون درباره علت این اقدام اظهارنظری نکرده است.
ساکنان درواز و فیضآباد بدخشان و چاهآب تخار روز جمعه، ۲۶ سرطان، از تحرکات نظامی طالبان در این مناطق خبر داده و گفتهاند که این گروه نیروهای تازهای را به تخار و بدخشان اعزام کرده است.
به گفته منابع محلی، طالبان با ۲۵ موتر نیروهای خود را به ولسوالی چاهآب منتقل کرده است. همچنین ۱۰ موتر لندکروزر شخصی حامل نیروهای مسلح غیربومی طالبان به ولسوالی درواز بدخشان رسیده و شماری دیگر از نیروهای طالبان نیز از کابل به شهر فیضآباد آمدهاند.
هرچند تاکنون مشخص نیست که طالبان به چه دلیلی نیروهای نظامی خود را با موترهای شخصی به این ولایتها منتقل کرده است، اما پیشتر منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که در بخشهایی از چاهآب تخار کار استخراج معدن طلا توسط مردم متوقف شده است.
مزید بر آن، منابع مردمی در ۲۴ سرطان سال جاری به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که معادن درواز، از جمله معدن قطقطی، بار دیگر تعطیل شده و باشندگان محل در معدن مایمیک بار دیگر با نیروهای طالبان درگیر شدند.
پیش از این نیز منابع به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که طالبان کاروانهایی از نیروها و وسایط نظامی خود را به ولایت بدخشان اعزام کرده است.
اختلاف بر سر کنترول و مدیریت معادن طلای بدخشان از چند ماه پیش ادامه دارد؛ اختلافی که عمدتا بر سر نحوه تقسیم ساحات معدنی و حق بهرهبرداری از این معادن میان طالبان و باشندگان محل شکل گرفته است.
منابع محلی در قندهار به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که محمد اکبر، از نظامیان دولت پیشین، روز پنجشنبه در ولسوالی دند قندهار در حمله افراد ناشناس زخمی شد و اکنون تحت درمان قرار دارد.
به گفته منابع، محمد اکبر از افراد نزدیک به جنرال عبدالرازق، فرمانده مشهور ضد طالبان، بوده است.
محمد اکبر همچنین در دولت پیشین فرمانده حوزه دوم امنیتی قندهار بود. او در آن دوران نیز چندین بار هدف حمله قرار گرفت و در یکی از این حملات بهشدت زخمی شد.
منابع روز جمعه، ۲۶ سرطان، به افغانستان اینترنشنال گفتند که محمد اکبر پس از بازگشت طالبان به قدرت، در قندهار ماند و به فعالیتهای تجاری و شخصی مشغول بوده است.
بستگان محمد اکبر از طالبان میخواهند تا عاملان این حمله را شناسایی و بازداشت کنند. طالبان اما، تاکنون درباره این رویداد اظهار نظر نکرده است.
بهرغم اعلام عفو عمومی از سوی هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، گزارشها حاکی از آنست که شماری از نظامیان و کارمندان دولت پیشین، بهویژه نیروهای امنیتی، همچنان هدف حمله، بازداشت و قتل قرار میگیرند.
براساس اطلاعات افغانستان اینترنشنال، بیش از ۲۳۰ نظامی و کارمند پیشین استخبارات در زندان ننگرهار نگهداری میشوند و تاکنون به دادگاه طالبان معرفی نشدهاند.
مزید بر آن، نمایندگی سازمان ملل در افغانستان در ماه ثور امسال در گزارش سه ماهه خود اعلام کرد که بازداشت و قتل نظامیان سابق در افغانستان همچنان ادامه دارد.
طبق این گزارش، در سه ماه اول سال جاری میلادی دستکم ۲۳ مورد بازداشت، ۹ مورد شکنجه و پنج مورد قتل نظامیان سابق افغانستان مستند شده است.
انور العنونی، سخنگوی اتحادیه اروپا، از انتصاب رباب فاطمه بهعنوان نماینده ویژه جدید دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان استقبال کرد.
او تاکید کرد که اتحادیه اروپا از گامهای بعدی روند دوحه حمایت میکند و جهان نیز نباید افغانستان را فراموش کند.
آقای العنونی روز جمعه، ۲۶ سرطان، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که اتحادیه اروپا با نماینده ویژه جدید دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان در کابل و مجامع بینالمللی همکاری خواهد کرد.
به گفته او، این همکاریها شامل گامهای آینده برای پیشبرد «فرآیند دوحه» نیز خواهد بود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل این هفته رباب فاطمه، دیپلومات ارشد بنگلادشی را به عنوان نماینده ویژه جدید خود در افغانستان و رئیس یوناما منصوب کرد.
خانم فاطمه در این سمت جانشین رزا اوتونبایوا از قرقیزستان شده است. شورای امنیت سازمان ملل در ماه جوزای امسال ماموریت یوناما را برای یک سال دیگر تمدید کرد.
جبهه سپاهیان میهن مسئولیت حمله به ولسوالی یفتل پایین بدخشان را برعهده گرفت و گفت که این ولسوالی را از کنترول طالبان خارج کرده است.
همزمان، سخنگوی فرماندهی طالبان در بدخشان سقوط این ولسوالی را تأیید کرد و گفت مهاجمان پس از رسیدن نیروهای طالبان منطقه را ترک کردند.
جبهه سپاهیان میهن روز جمعه با انتشار بیانیهای گفت که نیروهای این جبهه عملیات «تهاجمی، هماهنگ و کوبنده» را در ولسوالیهای کشم، یاوان-راغ و یفتل پایین بدخشان انجام دادهاند.
این جبهه ادعا کرده است که در نتیجه این عملیات، ولسوالی یفتل پایین «بهطور کامل از تصرف طالبان خارج و آزاد شده است».
در اعلامیه آمده است که شماری از نیروهای طالبان به اسارت درآمده و سلاح، مهمات و تجهیزات نظامی طالبان به دست نیروهای این جبهه افتاده است.
سپاهیان میهن، گروه نظامی تازه تأسیس است و با این حمله اعلام موجودیت کرد.
یفتل بدخشان اولین ولسوالی است که طالبان سقوط آن را تایید کرد. هرچند در سالهای گذشته ولسوالی مندول نورستان نیز به دلیل اعتراض مردم این ولایت از کنترول طالبان خارج شد و این گروه از مرکز ولسوالی فرار کردند. آن زمان طالبان سقوط این ولسوالی را تکذیب کرد. منابع محلی در ثور ۱۴۰۱ خبر دادند که ولسوالی دره ولایت پنجشیر بهدست نیروهای جبهه مقاومت ملی افتاده است.
سپاهیان میهن خود را برخاسته از «نیازهای اساسی جامعه» خوانده و گفته است که هدف این جریان، مبارزه برای «آزادی، عدالت، برابری و پاسداری از کرامت انسانی» است.
این جبهه در اعلامیه خود از مردم، زنان و مردان افغانستان و سایر جریانهای مخالف طالبان خواسته است که در کنار این گروه قرار گیرند.
در همین حال، احسانالله کامگار، سخنگوی فرماندهی طالبان در بدخشان، حمله مخالفان مسلح به ولسوالی یفتل پایین را تأیید کرد. او گفت که این حمله زمانی انجام شد که مسئولان درجه اول ولسوالی در رخصتی بودند.
کامگار ادعا کرد که پس از رسیدن نیروهای طالبان، مهاجمان عقب رانده شدند و شماری از آنان بازداشت شدند. او درباره شمار افراد بازداشتشده و تلفات دو طرف جزئیات ارائه نکرد.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال پیشتر گفته بودند که حدود ۲۰ تا ۲۵ فرد مسلح بامداد جمعه به ساختمان ولسوالی یفتل پایین حمله کردند، برای چند ساعت کنترول آن را در دست گرفتند، پرچم خود را برافراشتند و پس از انتقال بخشی از جنگافزارها، تجهیزات نظامی و وسایط دولتی، محل را ترک کردند.
پس از این حمله، طالبان نیروهای کمکی را از شهر فیضآباد به یفتل پایین اعزام کرد و عملیات تلاشی خانهبهخانه را آغاز کردند.
منابع محلی میگویند در جریان این عملیات، شماری از باشندگان محل و حتی برخی نیروهای محلی طالبان نیز بازداشت شدهاند.
پی سقوط ولسوالی یفتل، فصیحالدین فطرت، رئیس ارتش طالبان از کابل به این ولسوالی رفت.
در پی حمله بیسابقه یک گروه تازه تأسیس در بدخشان، اداره طالبان فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش خود را مأمور کرد «سپاهیان میهن» را مهار کند. فطرت از کابل به یفتل بدخشان رفته و رهبری عملیات علیه مهاجمان مسلح را بر عهده دارد.
رئیس ارتش طالبان مدعی شد که حملات مهاجمان خنثی شده و آنان به هدف خود نرسیدهاند.
رئیس ستاد ارتش طالبان روز جمعه در بدخشان اعلام کرد که این گروه بامداد امروز از نقشه مهاجمان مسلح برای حمله به ولسوالی یفتل پایین آگاه شده بود.
او در این باره گفت: «صبح زود خبر شدیم که دشمن پلان دارد در یفتل پایین اغتشاش کند.» فطرت افزود که پس از دریافت این اطلاعات، خود از کابل به بدخشان رفته و به نیروهای طالبان دستور اقدام داده است. به گفته او، طالبان توانستهاند این برنامه را خنثی کنند و مانع رسیدن مهاجمان به اهدافشان شوند.
رئیس ستاد ارتش طالبان مهاجمان را «مفسد» و «اغتشاشگر» خواند و ادعا که «اکثریت» آنان بازداشت شدهاند. او به رسانهها گفت افراد باقیمانده تحت تعقیب قرار دارند. با این حال، او هیچ شواهدی برای اثبات این ادعا ارائه نکرد. فطرت همچنین تأکید کرد که وضعیت امنیتی بدخشان تحت کنترول طالبان است و این گروه با هرگونه اقدام مخالفان مسلح مقابله خواهد کرد.
جبهه تازهتأسیس «سپاهیان میهن» با بر عهده گرفتن مسئولیت حمله بامداد جمعه به ولسوالی یفتل پایین، ادعا کرده است که نیروهایش برای چند ساعت کنترل ساختمان این ولسوالی را در اختیار داشتهاند.
منابع محلی تایید کردند که مقر ولسوالی برای ساعاتی در از کنترول طالبان خارج شد.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان پس از این حمله، نیروهای کمکی را از فیضآباد به یفتل پایین اعزام کرده و عملیات گسترده تلاشی خانهبهخانه را آغاز کردهاند. به گفته این منابع، در جریان این عملیات، شماری از باشندگان محل و همچنین برخی از اعضای محلی طالبان بازداشت شدهاند.
ولسوالی یفتل پایین در نزدیکی شهر فیضآباد، مرکز ولایت بدخشان قرار دارد. تصرف چندساعته مرکز این ولسوالی از سوی مخالفان، چالشی جدی برای ادعاهای طالبان مبنی بر تسلط کامل بر امنیت بدخشان به شمار میرود.
در سالهای گذشته، بیشتر حملات گروههای مخالف طالبان در ولسوالیهای مرزی و کوهستانی بدخشان، بهویژه در منطقه دروازها متمرکز بود؛ اما حمله اخیر به یفتل پایین نشان میدهد که دامنه فعالیت مخالفان به حومه مرکز ولایت کشیده شده است؛ موضوعی که میتواند نمایانگر تغییر در الگوی تحرکات نظامی مخالفان در بدخشان باشد.