آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان تاکید کرد تا زمانی که از خاک افغانستان علیه کشورهای همسایه استفاده شود، اداره طالبان به رسمیت شناخته نخواهد شد و از عادیسازی روابط با جامعه جهانی محروم خواهد ماند.
نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان در مقالهای تحلیلی به روزنامه دان که روز شنبه ۲۷ سرطان منتشر شد نوشته است که حضور گروههای مسلح، از جمله تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)، داعش خراسان، جنبش اسلامی ترکستان شرقی، جنبش اسلامی اوزبیکستان و ارتش آزادیبخش بلوچستان، یکی از عوامل اصلی تداوم انزوای بینالمللی افغانستان است.
به گفته او پاکستان حق دارد برای بهبود روابط دوجانبه، از طالبان بخواهد مانع فعالیت گروههای تروریستی از خاک افغانستان شوند.
سیاستهای طالبان عامل تشدید بحران افغانستان
آصف درانی میگوید حاکمیت طالبان در افغانستان مردم این کشور را با فقر و انزوای بینالمللی روبهرو کرده است.
به گفته او هرچند طالبان پس از بازگشت به قدرت به چهار دهه جنگ در افغانستان پایان دادند، اما نتوانستند زمینه رشد اقتصادی، رفاه و بهبود زندگی مردم را فراهم کنند.
نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان نوشته است که افغانستان، با وجود پایان یافتن جنگ گسترده داخلی، نزدیک به پنج سال پس از تسلط طالبان همچنان یکی از بزرگترین بحرانهای بشری جهان است.
به گفته او، پس از به قدرت رسیدن طالبان، نظام بانکی افغانستان با فروپاشی روبهرو شد، میلیونها نفر شغل خود را از دست دادند، کمکهای بینالمللی متوقف شد، اقتصاد آسیب جدی دید و هزاران نیروی متخصص کشور را ترک کردند.
آقای درانی افزوده است که ممنوعیت کار زنان و آموزش دختران، سرمایه انسانی افغانستان را تضعیف کرده و فقر را به بزرگترین مشکل جامعه تبدیل کرده است.
او با استناد به گزارش اخیر بانک جهانی نوشته است که با وجود افزایش درآمدهای داخلی، کاهش تورم و رشد اندک اقتصادی، رشد سریع جمعیت، کاهش کمکهای خارجی، بیکاری گسترده و نبود سرمایهگذاری خصوصی همچنان سطح زندگی مردم را وخیم نگه داشته است.
درانی با استناد بر آمار سازمان ملل متحد افزود حدود ۲۲ میلیون افغان در سال ۲۰۲۶ به کمکهای بشردوستانه نیاز خواهند داشت و میلیونها نفر دیگر با ناامنی شدید غذایی روبهرو خواهند بود.
او تأکید کرده است که کمکهای بشردوستانه اگرچه از گرسنگی گسترده جلوگیری کرده، اما راهحل دائمی اقتصادی نیست؛ زیرا نه فرصتهای شغلی ایجاد میکند، نه نهادهای مالی را بازسازی میکند و نه سرمایهگذاری جذب میکند.
نماینده پیشین پاکستان، سیاستهای جامعه جهانی را نیز یکی از عوامل بحران اقتصادی افغانستان دانسته و گفته است توقف کمکهای توسعهای، تحریمهای اعمالشده علیه طالبان، مسدود شدن داراییهای افغانستان و قطع ارتباط این کشور با نظام بانکی بینالمللی، اقتصاد افغانستان را بهشدت آسیب زده است.
با این حال، او تأکید کرده که تنها تحریمهای بینالمللی مسئول وضعیت کنونی نیست، بلکه سیاستهای داخلی طالبان نیز در تشدید بحران نقش مهمی داشته است.
به گفته درانی، ممنوعیت ادامهدار آموزش دختران و کار زنان، نیمی از نیروی انسانی افغانستان را از فعالیت اقتصادی محروم کرده و این موضوع بر درآمد خانوادهها، خدمات بهداشتی، آموزش و سرمایهگذاری تأثیر منفی گذاشته است.
واکنشها به حمله گروه مسلح تازه تاسیس «سپاهیان میهن» به ولسوالی یفتل پایین بدخشان در روز جمعه ادامه دارد. شماری از چهرههای سیاسی از اقدام این گروه حمایت کردهاند و برخی دیگر بازداشت غیرنظامیان توسط طالبان پس از این رویداد را محکوم کردهاند.
در ادامه این واکنشها، نصیر احمد اندیشه روز جمعه، ۲۶ سرطان، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس تاکید کرد که «صدای مقاومت و ایستادگی از قلب هندوکش شنیده میشود» و این حوادث ثابت کرده است که ستم در افغانستان ریشه نخواهد دواند.
نماینده افغانستان در ژنو، مردم یفتل را «پاسداران آزادی افغانستان» خواند و افزود: «فریاد امروز، فریاد شکستن سکوت در برابر ستم است.»
نصیر اندیشه نوشت: «تاریخ این فداکاریها را ثبت خواهد کرد و روسیاهی برای کسانی خواهد ماند که يا عزت خود را به بهای اندكی فروخته و يا در خواب غفلت و اميد واهی دل بستهاند.»
پیشتر فوزیه کوفی، عضو پیشین پارلمان افغانستان و ظاهر اغبر، سفیر افغانستان در تاجیکستان نیز به این تحولات واکنش نشان دادند.
در این نشست دیک پوتزل، سفیر اتحادیه اروپا در سازمان ملل در ژنو، برهام صالح، کمیشنر عالی ملل متحد در امور پناهندگان، نمایندگان استرالیا، ایرلند، اتریش، آلمان، اسپانیا، دنمارک، ناروی، فرانسه، سویدن و برخی کشورهای دیگر حضور داشتند.
نمایندگی اتحادیه اروپا در سازمان ملل در ژنو در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که این اتحادیه در کنار مردم افغانستان ایستاده، از حقوق زنان افغان حمایت و کمکهای بشردوستانه به مردم این کشور ارائه میکند.
در این یادداشت همچنین تاکید شده است که افغانستان با یکی از بزرگترین و پیچیدهترین بحرانهای بشردوستانه جهان روبرو است.
برهام صالح، کمیشنر عالی ملل متحد در امور پناهندگان، پیشتر در سفری به افغانستان و دیدار با مردم، بر دسترسی بازگشتکنندگان به خدمات اساسی و فرصتهای کاری تاکید کرده بود.
سازمان ملل و دیگر نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به تشدید بحران بشردوستانه در افغانستان ابراز نگرانی کرده و از کشورها خواستهاند به نیازهای مردم افغانستان رسیدگی کنند.
براساس گزارش اخیر سازمان ملل، بیش از ۱۳ میلیون نفر در افغانستان با ناامنی شدید غذایی روبهرو اند. همسو با آن، دفتر کمکهای بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان (اوچا) نیز پیشتر اعلام کرد که در سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۰ میلیون و ۷۰۰ هزار زن و دختر افغان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
خانم کوفی روز جمعه، ۲۶ سرطان، ویدیویی را در شبکه اجتماعی اکس بازنشر کرده است که بازداشت شماری از باشندگان ولسوالی یفتل بدخشان بهدست نیروهای طالبان را پس از سقوط موقت این ولسوالی نشان میدهد.
این عضو پارلمان پیشین افغانستان تاکید کرده است که سیاست سرکوب و بازداشت افراد عادی بهعنوان اهرم فشار، نتیجه معکوس داده است.
طالبان با انتشار ویدیویی که در آن کودکان نیز مشاهده میشوند، مدعی شده است که شماری از عاملان حمله صبح روز جمعه به ولسوالی یفتل را بازداشت کرده است.
این اقدام طالبان با واکنشهایی همراه بوده است. ظاهر اغبر، سفیر افغانستان در تاجیکستان نیز در واکنش به رویدادهای یفتل، از مقاومت مردم در برابر طالبان تمجید کرد و آن را آغازگر روندی تازه در بدخشان و افغانستان دانست.
سپاهیان میهن، یک گروه تازهتاسیس در بدخشان، صبح روز جمعه در حمله کمسابقهای، ولسوالی یفتل پایین را برای ساعاتی تصرف کرد. طالبان ضمن تایید این رویداد گفت که حملات مهاجمان خنثی شده و آنان به هدف خود نرسیدهاند.
در پی این تحولات، طالبان همچنین تلاشی خانهبهخانه و بازداشت باشندگان محل را آغاز کرده است.
