رقابت برای تعیین دبیرکل بعدی سازمان ملل متحد وارد مرحله تازهای شده و در حال حاضر هفت نامزد رسمی برای جانشینی آنتونیو گوترش، دبیرکل کنونی این سازمان، مشخص شدهاند که چهار تن آنان زن هستند. دبیرکل جدید از اول جنوری ۲۰۲۷ دوره پنجساله خود را آغاز خواهد کرد.
چهار نامزد زن عبارتاند از میشل باشله، رئیسجمهور پیشین شیلی و کمیسر عالی پیشین حقوق بشر سازمان ملل؛ ماریا فرناندای اسپینوسا، وزیر خارجه و وزیر دفاع پیشین اکوادور و رئیس پیشین مجمع عمومی سازمان ملل؛ ربکا گرینسپن، معاون پیشین رئیسجمهور کاستاریکا و دبیرکل کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (آنکتاد)؛ و کارولین رودریگز-بیرکت، وزیر خارجه پیشین گویان.
سه نامزد مرد نیز رافائل ماریانو گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی از آرژانتین؛ مکی سال، رئیسجمهور پیشین سنگال؛ و اولارا اوتونو، دیپلومات و مقام پیشین سازمان ملل از اوگاندا هستند. اوتونو در ۲۴ جولای از سوی اوگاندا نامزد شد و با ورود او، شمار نامزدهای رسمی به هفت نفر رسید.
نخستین رأیگیری غیررسمی شورای امنیت نشان داد که ربکا گرینسپن از کاستاریکا در صدر قرار دارد و پس از او کارولین رودریگز-بیرکت از گویان و رافائل گروسّی از آرژانتین قرار گرفتهاند.
نامزدان زن؛
ربکا گرینسپن – کاستاریکا
ربکا گرینسپن، اقتصاددان و دیپلومات کاستاریکایی، از باسابقهترین نامزدان این رقابت در ساختار سازمان ملل است. او پیش از ورود به سازمان ملل، در دولت کاستاریکا در بخشهای اقتصادی فعالیت کرد و در سال ۱۹۹۴ معاون رئیسجمهور این کشور شد.
گرینسپن سپس در سازمان ملل بهعنوان معاون دبیرکل و معاون مدیر برنامه توسعه سازمان ملل فعالیت کرد. او همچنین دبیرکل کنفرانس ایبرو-امریکا بود و از سال ۲۰۲۱ ریاست کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل را برعهده دارد.
کاستاریکا در مارچ ۲۰۲۶ بهگونه رسمی او را برای دبیرکلی سازمان ملل معرفی کرد. گرینسپن در نخستین رأیگیری غیررسمی شورای امنیت در صدر قرار گرفت و از گزینههای اصلی این رقابت به شمار میرود.
میشل باشله – شیلی
میشل باشله، پزشک و سیاستمدار شیلیایی، دو بار رئیسجمهور شیلی بوده است؛ نخست از ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ و بار دوم از ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸. او پیش از ریاستجمهوری، وزیر بهداشت و وزیر دفاع شیلی نیز بود.
خانم باشله پس از پایان ریاستجمهوری، وارد ساختار سازمان ملل شد و از ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ نخستین مدیر اجرایی نهاد زنان سازمان ملل بود.
او سپس از ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ بهعنوان کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل فعالیت کرد.
او در فبروری ۲۰۲۶ با حمایت شیلی، برازیل و مکسیکو برای دبیرکلی نامزد شد.
با این حال، دولت جدید شیلی بعداً حمایت خود را از نامزدی او پس گرفت؛ اما نام او همچنان در فهرست رسمی نامزدان سازمان ملل قرار دارد.
ماریا فرنانددا اسپینوسا – اکوادور
ماریا فرنانددا اسپینوسا، دیپلومات، سیاستمدار و نویسنده اکوادوری است. او در دولت اکوادور سمتهای مختلفی از جمله وزارت خارجه را برعهده داشته است.
خانم اسپینوسا در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ ریاست مجمع عمومی سازمان ملل متحد را برعهده داشت و چهارمین زنی بود که به این سمت رسید.
او در برنامه خود برای دبیرکلی بر بازگرداندن اعتماد به سازمان ملل، افزایش کارآمدی این سازمان، پیشگیری از منازعات، مبارزه با فقر و نابرابری و رسیدگی به تغییرات اقلیمی تأکید کرده است.
کارولین رودریگز-برکت – گویان
کارولین رودریگز-برکت، دیپلومات و سیاستمدار گویانی، سابقه طولانی در دولت و دستگاه دیپلوماسی کشورش دارد. او وزیر امور بومیان و سپس وزیر خارجه گویان بوده است.
رودریگز-برکت همچنین بهعنوان نماینده دایمی گویان در سازمان ملل فعالیت کرده و در موضوعاتی مانند توسعه پایدار، تغییرات اقلیمی و تقویت نظام چندجانبه نقش داشته است.
گویان در جون ۲۰۲۶ او را بهصورت رسمی برای دبیرکلی سازمان ملل نامزد کرد.
او در نخستین رأیگیری غیررسمی شورای امنیت پس از ربکا گرینسپن در جایگاه دوم قرار گرفت.
مردان؛
رافائل ماریانو گروسی – آرژانتین
رافائل ماریانو گروسی، دیپلومات ارشد آرژانتینی و مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. آرژانتین در نوامبر ۲۰۲۵ او را برای دبیرکلی سازمان ملل نامزد کرد.
آقای گروسی پیش از رسیدن به ریاست آژانس بینالمللی انرژی اتمی، سالها در زمینه دیپلوماسی هستهای، منع گسترش سلاحهای هستهای و امنیت بینالمللی فعالیت کرده بود.
او از سال ۲۰۱۹ مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی است و در سالهای اخیر در موضوعات مهم هستهای، از جمله برنامه هستهای ایران و امنیت نیروگاه زاپوریژیای اوکراین، نقش دیپلوماتیک برجستهای داشته است.
گروسی در نخستین رأیگیری غیررسمی شورای امنیت در جایگاه سوم قرار گرفت و در میان نامزدان مرد بهترین نتیجه را به دست آورد.
مکی سال – سنگال
مکی سال، مهندس و سیاستمدار سنگالی، از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۴ رئیسجمهور سنگال بود.
او پیش از ریاستجمهوری، نخستوزیر و رئیس مجلس این کشور نیز بود.
سال در مارچ ۲۰۲۶ از سوی بوروندی برای دبیرکلی سازمان ملل نامزد شد.
او همچنین در سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳ ریاست اتحادیه آفریقا را برعهده داشت. آقای سال، در برنامه خود بر بازسازی چندجانبهگرایی، تقویت نقش سازمان ملل، حل منازعات و توجه بیشتر به مشکلات اقتصادی کشورهای در حال توسعه تأکید کرده است.
سال در اپریل ۲۰۲۶ در گفتوگوی رسمی نامزدان دبیرکلی با کشورهای عضو سازمان ملل شرکت کرد.
اولارا اوتونو – اوگاندا
اولارا اوتونو، دیپلومات و سیاستمدار اوگاندایی، آخرین نامزدی است که وارد رقابت دبیرکلی سازمان ملل شد.
اوگاندا در جولای ۲۰۲۶ نامزدی او را بهصورت رسمی اعلام کرد.
آقای اوتونو سابقه طولانی در سازمان ملل دارد.
او از ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۵ نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در امور کودکان و درگیریهای مسلحانه بود و در این سمت بر حفاظت از کودکان در مناطق جنگی تمرکز داشت. او پیش از آن نیز در سیاست و دیپلماسی اوگاندا فعالیت کرده و وزیر خارجه این کشور بوده است.
اوتونو به دلیل سابقهاش در زمینه حفاظت از کودکان در جنگها، حقوق بشر و پیشگیری از منازعات شناخته میشود.
با این حال، او در مقایسه با دیگر نامزدان دیرتر وارد رقابت شده و در نخستین رأیگیری غیررسمی شورای امنیت حضور نداشت.
دبیرکل سازمان ملل چگونه منصوب میشود؟
در نخستین رأیگیری غیررسمی شورای امنیت در ۳۰ جولای ۲۰۲۶، ربکا گرینسپن در صدر قرار گرفت و پس از او کارولین رودریگز-برکت و رافائل گروسی قرار داشتند.
انتخاب دبیرکل سازمان ملل با رأی مستقیم همه کشورهای عضو انجام نمیشود. شورای امنیت ابتدا یک نامزد را توصیه میکند و سپس مجمع عمومی سازمان ملل او را بهعنوان دبیرکل منصوب میکند.
پنج عضو دایمی شورای امنیت، یعنی امریکا، روسیه، چین، فرانسه و بریتانیا، نیز حق وتو دارند و میتوانند مانع انتخاب یک نامزد شوند.
انتخاب دبیرکل سازمان ملل دو مرحله اصلی دارد. شورای امنیت باید یک نامزد را به مجمع عمومی پیشنهاد کند و برای تصویب این پیشنهاد، دستکم ۹ رأی از ۱۵ عضو شورا لازم است؛ همچنین هیچیک از پنج عضو دایمی شورا ــ چین، فرانسه، روسیه، بریتانیا و امریکا ــ نباید با استفاده از حق وتو مانع آن شود. پس از آن، مجمع عمومی ۱۹۳ عضوی سازمان ملل دبیرکل را منصوب میکند.
دور نخست رأیگیری غیررسمی در ۳۰ جولای برگزار شد و شورای امنیت قصد دارد ۲۱ آگست دور دوم این رأیگیری را برگزار کند.
با توجه به احتمال ادامه رقابت و نیاز به دستیابی به اجماع، ممکن است چندین دور رأیگیری انجام شود و روند انتخاب تا سپتامبر یا اکتبر ادامه یابد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل کنونی سازمان ملل، در پایان سال ۲۰۲۶ پس از دو دوره پنجساله از سمت خود کنار میرود. دبیرکل جدید از ۱ جنوری ۲۰۲۷ دوره پنجساله خود را آغاز خواهد کرد.
اگر یکی از چهار نامزد زن انتخاب شود، او نخستین زن دبیرکل سازمان ملل خواهد بود. با این حال، نتیجه نهایی به میزان حمایت نامزدها در شورای امنیت و بهویژه توانایی آنان در جلب نظر پنج عضو دایمی این شورا بستگی دارد.
