نماینده هند در مراسم «پیروزی» طالبان در دهلی شرکت کرد

فرشته سلیمانی در سن کم وارد جهان هنر شد. در مدت کوتاهی در چند سریال تلویزیونی نقش گرفت و میان مخاطبان شناخته شد. نقش «راضیه» در سریال «و آن بالا خدا هست» یکی از نقش‌هایی بود که او را بیشتر به مخاطبان معرفی کرد.

100%

همزمان درس‌های هنری را در آموزشگاه‌های مختلفی که در آن زمان وجود داشت ادامه می‌داد و در فعالیت‌های خیریه نیز سهم می‌گرفت. فرشته برای آینده‌اش برنامه‌های بزرگی داشت و باور داشت سینما و تلویزیون افغانستان می‌تواند برای زنان و نسل تازه روایت‌های متفاوتی بسازد.

تصویری فراتر از مظلومیت زن

فرشته در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال می‌گوید می‌خواست زن و مرد در سینما حقوق برابر داشته باشند. به باور او، نقش‌های مرکزی نباید تنها بر اساس سیما و صدا به بازیگران داده شود؛ مهارت و توانایی باید معیار باشد.

او می‌گوید نمی‌خواست که سینما زن را همیشه «مظلوم و وابسته» نشان دهد. می‌خواست زنان در نقش‌های مرکزی چهره‌های متفاوت داشته باشند؛ دختر شوخ و باهوش، ورزشکار، بوکسر، وزیر، خلبان، فرمانده یا قاضی. برای او مهم بود که زن در داستان تصمیم بگیرد، عمل کند و مسیر روایت را پیش ببرد.

الگوسازی برای نسل نو

نگاه فرشته به هنر، کودکان و نوجوانان را نیز در بر می‌گرفت. او می‌خواست شخصیت‌هایی خلق شوند که برای آنان الهام‌بخش باشند.

به گفته او، در کشورهای دیگر کودکان با شخصیت‌هایی بزرگ می‌شوند که برایشان الگو می‌شوند. آرزوی فرشته این بود که کودکان افغانستان نیز چنین الگوهایی داشته باشند و تولیدات تلویزیونی کشور به سطح حرفه‌ای کشورهای دیگر نزدیک شود.

100%

بازی با نقاب؛ تلاش برای حذف نشدن

اما با بازگشت طالبان در آگست ۲۰۲۱، صحنه برای زنان تغییر کرد. مسئله دیگر فقط این نبود که زن چه نقشی در تلویزیون داشته باشد؛ اصل حضور زن در صحنه تلویزیون محدود شد.

100%

پوشش سیاه و ماسک بخشی از حضور فرشته مقابل دوربین شد. او در همین شرایط کار کرد و حتی شخصیت‌هایی را بازی کرد که با باورها و معیارهای هنری خودش همخوان نبودند. برایش مهم بود که شخصیت زن از داستان حذف نشود. می‌گوید حاضر بود حتی با چادری کار کند.

100%

فعالیت در میدان‌های محروم

در آن سال‌ها، زندگی فرشته فقط در قاب تلویزیون خلاصه نمی‌شد. با کمک دیگران به مناطق دوردست میدان وردک می‌رفت و مواد درسی به کودکانی می‌رساند که دسترسی آسان به امکانات آموزشی نداشتند.

100%

در شنیه بهسود در ساخت یک مکتب همکاری کرد. به گفته او، این مکتب تکمیل شده و کودکان منطقه هنوز در آن درس می‌خوانند.

100%

او با زنان همان منطقه در ساخت یک کلینیک نیز همکاری کرد. به گفته فرشته، ساختمان کلینیک اکنون تکمیل شده است. تصاویر آن دوره، سفرهای او برای کار روی این پروژه را ثبت کرده‌اند؛ سفرهایی که در کنار فعالیت هنری، بخشی از زندگی اجتماعی او را شکل می‌داد.

100%

فرشته تصمیم نداشت با دشوارتر شدن شرایط، کشور را ترک کند. می‌خواست فعالیت هنری و اجتماعی‌اش را در افغانستان ادامه دهد. هنوز می‌خواست در همان جایی بماند که برایش کار کرده بود و در همان جامعه‌ای فعالیت کند که قصه‌هایش را از آن می‌گرفت.

رفته‌رفته اما فشارها و محدودیت‌ها بیشتر شد و او تا سال ۲۰۲۴ در افغانستان ماند و سرانجام کشور را ترک کرد.

فرشته به افغانستان اینترنشنال می‌گوید: «هیچ وقتی فکر نمی‌کردم روزی از وطنم دور شوم، چون واقعاً دوست داشتم آنجا کار کنم و آنجا باشم.»

نمایش خشونت به جای هنر

حالا پنج سال پس از بازگشت طالبان، تصاویر مراسم ۲۴ اسد برای او یادآور فاصله‌ای است میان رویایی که برای هنر افغانستان داشت و صحنه‌ای که امروز می‌بیند.

پشت این تصاویر، سال‌هایی قرار دارد که خودش در همان کشور ماند، کار کرد و تلاش کرد جای زن را در صحنه تلویزیون حفظ کند.

طالبان در پنجمین سالگرد بازگشت به قدرت، در پکتیا صحنه حملات انفجاری به نیروهای امریکایی را در قالب یک نمایش تمثیلی بازسازی کردند. در قندهار نیز طالبان و هواداران‌شان تمثال دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، را در خیابان‌ها به نمایش گذاشتند و آن را لت‌وکوب کردند.

این تصاویر فرشته را آزار می‌دهد. او هنر را فضایی برای خلق شخصیت، الگوسازی و رساندن پیام به جامعه می‌دید. برای او صحنه جایی بود که می‌شد زن را متفاوت از تصویری که همیشه از او ساخته شده بود نشان داد؛ زنی که تصمیم می‌گیرد، حرکت می‌کند و داستان را پیش می‌برد.

حالا اما زنان از صحنه تلویزیون کنار رفته‌اند و در مراسم طالبان، انفجار و لت‌وکوب به شکل نمایش بازسازی می‌شود. برای فرشته، این تصویر فاصله میان آن چیزی است که برای هنر افغانستان آرزو داشت و آنچه امروز می‌بیند.

غربت و نقشی که ناتمام ماند

در مهاجرت، فرشته می‌گوید دیگر انگیزه گذشته را ندارد. از مخاطبانی که برایشان نقش بازی می‌کرد دور است، سوژه‌هایی را که از جامعه و زندگی مردم افغانستان می‌گرفت در کنار خود ندارد و آرمان‌های هنری‌اش نیمه‌تمام مانده‌اند.

شاید برای همین است که وقتی از افغانستان، هموطنانش و آنچه پشت سر گذاشته حرف می‌زند، بغض گلویش را می‌گیرد.

دختری که با فکر تغییر صحنه تلویزیون وارد جهان هنر شده بود، در سال‌های حاکمیت طالبان برای حفظ حضور زن در همان صحنه تلاش کرد. می‌خواست بماند، کار کند و روایت‌های دیگری از زن افغان بسازد؛ اما سرانجام خودش از همان صحنه دور شد.

100%

و آخرین نقش فرشته، ماندن بود؛ نقشی که نتوانست تا پایان بازی کند.

در نخستین ماه‌های پس از سقوط نظام جمهوری، شمار زیادی از پزشکان، مهندسان، استادان دانشگاه، اقتصاددانان، حقوق‌دانان و کارمندان فنی افغانستان را ترک کردند یا از وظایف دولتی کنار زده شدند. حضور زنان نیز به تدریج از بخش بزرگی از اداره‌های دولتی حذف یا محدود شد.

با این حال، آمار رسمی طالبان تصویری متفاوت از سطح تحصیلات کارکنان دولت ارائه می‌کند. براساس این آمار، سهم کارمندان دارای مدرک کارشناسی و بالاتر در مقایسه با سال‌های پایانی جمهوریت به‌طور چشم‌گیری افزایش یافته است.

پشت این افزایش اما پرسش دیگری قرار دارد: آیا افزایش شمار مدارک به معنای افزایش نیروی متخصص در اداره افغانستان نیز بوده است؟

جهش ۱۹ درصدی کارمندان تحصیل‌کرده

براساس آمار رسمی طالبان، از مجموع ۴۱۵ هزار و ۸۷۹ کارمند خدمات ملکی، ۱۸۶ هزار و ۷۴۰ نفر مدرک کارشناسی، ۱۵ هزار و ۸۸ نفر مدرک کارشناسی ارشد و ۵۸۸ نفر دکترا دارند. در مجموع، بیش از ۲۰۲ هزار نفر، یا نزدیک به ۴۹ درصد کارکنان، در این سه سطوح تحصیلی قرار می‌گیرند.

در سال ۱۳۹۹، در ماه‌های پایانی حکومت جمهوری، از حدود ۳۲۵ هزار کارمند خدمات ملکی، نزدیک به ۹۸ هزار نفر یعنی حدود ۳۰ درصد کارکنان تحصیلات عالی داشتند.

بنابراین، آمار رسمی از افزایشی قابل توجه حکایت دارد: شمار دارندگان مدرک کارشناسی و تحصیلات بالاتر در دستگاه دولتی بیش از دو برابر شده و سهم آنان از حدود ۳۰ درصد به نزدیک ۴۹ درصد رسیده است.

اما این ارقام به تنهایی نشان نمی‌دهد که این افراد در چه رشته‌هایی تحصیل کرده‌اند، مدارک‌شان را از چه مسیری به دست آورده‌اند و تا چه اندازه تحصیلات آنان با وظایفی که برعهده دارند، مرتبط است.

معادل‌سازی مدارک مدارس دینی

یکی از تحولاتی که می‌تواند بخشی از این افزایش را توضیح دهد، گسترش معادل‌سازی تحصیلات مدارس دینی با مدارک دانشگاهی در دوره طالبان است.

در این نظام، فارغان مدارس دینی می‌توانند بدون تحصیل در دانشگاه و پس از شرکت در آزمون‌های تعیین‌شده، مدارک معادل کارشناسی و کارشناسی ارشد دریافت کنند. مرحله «عالیه» معادل لیسانس و مرحله «عالمیه» معادل ماستری شناخته می‌شود.

100%

براساس آمار وزارت تحصیلات عالی طالبان، تنها در سال ۱۴۰۳ به ۱۵ هزار عالم دینی و طلبه مدرک معادل کارشناسی ارشد و به ۱۱ هزار نفر دیگر مدرک معادل کارشناسی داده شده است؛ در مجموع ۲۶ هزار مدرک معادل دانشگاهی در یک سال.

این روند ادامه دارد. در آزمون سالانه عالیه و عالمیه که در جدی ۱۴۰۴ آغاز شد، ۲۸ هزار عالم دینی و طلبه از سراسر افغانستان شرکت کردند تا در صورت کامیابی، مدارک معادل لیسانس و ماستری دریافت کنند.

این ارقام می‌تواند بخشی از افزایش دارندگان مدارک تحصیلی در آمار طالبان را توضیح دهد. با این حال، طالبان در آمار منتشرشده تفکیک نکرده‌اند که از میان بیش از ۲۰۲ هزار کارمند دارای کارشناسی و تحصیلات بالاتر، چند نفر فارغ دانشگاه‌اند و چه تعداد مدرک معادل مدارس دینی دارند.

به این ترتیب، در آمار رسمی، یک مهندس، فارغ اقتصاد و دارنده مدرک معادل مدرسه دینی می‌توانند در یک رده آماری قرار بگیرند.

100%

وزارت‌های تخصصی در اختیار چهره‌های غیرمتخصص

بررسی زندگی‌نامه‌های رسمی اعضای کابینه طالبان نشان می‌دهد که از میان ۲۵ وزارت، در دست‌کم ۱۰ وزارت که ماهیت کار آن‌ها به دانش فنی و تخصص حرفه‌ای وابسته است، در سوابق وزیران مدرک دانشگاهی یا پیشینه حرفه‌ای مرتبط با حوزه مسئولیت‌شان دیده نمی‌شود.

این یافته به این معنا نیست که وزیران ۱۵ وزارت دیگر متخصص حوزه مسئولیت خود هستند. این بررسی مشخصاً وزارت‌هایی را در نظر گرفته است که اداره آن‌ها مستقیماً به دانش تخصصی در حوزه‌هایی مانند اقتصاد، مالیه، صحت، انرژی، معادن، زراعت، زیرساخت، مخابرات و تحصیلات عالی نیاز دارد.

در زندگی‌نامه شماری از وزیران، تحصیلات عمدتاً به مدارس دینی محدود است و بخش مهم سابقه کاری آنان را فعالیت‌های نظامی، سیاسی یا تشکیلاتی طالبان تشکیل می‌دهد.

در برخی از زندگی‌نامه‌های رسمی حتی مهارت‌هایی مانند «تسلط به زبان دری» در کنار ویژگی‌های فردی وزیر ذکر شده، اما مدرک دانشگاهی یا تجربه حرفه‌ای مرتبط با وزارت تحت مدیریت او دیده نمی‌شود.

در نتیجه، افرادی که عمده تحصیلات‌شان دینی و تجربه‌شان نظامی و تشکیلاتی است، اکنون درباره برخی از پیچیده‌ترین بخش‌های اداره کشور تصمیم می‌گیرند.

این مسئله فراتر از عنوان و مدرک وزیران است. تصمیم‌هایی که در رأس یک وزارت گرفته می‌شود، بر بودجه، استخدام، پروژه‌های زیربنایی، خدمات عمومی و در نهایت زندگی میلیون‌ها شهروند اثر می‌گذارد.

• 

  ۹ عضو ارشد کابینه طالبان متخصص علوم دینی نیستند

وقتی معیارهای ایدیولوژیک وارد نظام اداری می‌شود

بحث تخصص تنها به انتخاب وزیران محدود نیست. دستورهای تازه رهبر طالبان نشان می‌دهد که در سطح کارمندان دولت نیز معیارهای مذهبی و رفتاری از جمله گذاشتن ریش و داشتن لنگی می‌تواند مستقیماً بر ادامه کار و موقعیت اداری افراد اثر بگذارد.

در مکتوبی منسوب به هبت‌الله آخندزاده درباره اجرای قانون امر به معروف در اداره‌های دولتی، برای کارمندانی که معیارهای تعیین‌شده را رعایت نکنند، مجازات‌هایی از کسر معاش و تنزیل رتبه تا تبدیل وظیفه و برکناری در نظر گرفته شده است.

به این ترتیب، به این ترتیب، معیارهای ایدیولوژیک به عاملی برای ادامه کار یا برکناری کارمندان دولت تبدیل شده است.

• 

  دستور تازه هبت‌الله: کارمندان بدون ریش و دستار از وظیفه برکنار شوند

حذف زنان از ساختار اداری

هم‌زمان با این تغییرات، محدودیت‌های طالبان زنان را به یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های حذف‌شده از ساختار اداری افغانستان تبدیل کرده است.

براساس برآورد یونیسف، سهم زنان در خدمات ملکی از ۲۱ درصد به ۱۷.۷ درصد کاهش یافته است. این نهاد هشدار داده که در صورت ادامه محدودیت‌ها، افغانستان تا سال ۲۰۳۰ ممکن است ۲۰ هزار آموزگار زن و پنج هزار و ۴۰۰ کارمند زن بخش صحت را از دست بدهد.

پیامد این روند تنها حذف چند هزار نفر از فهرست کارمندان دولت نیست. در جامعه‌ای که محدودیت‌های طالبان ارتباط مستقیم زنان با مردان نامحرم را دشوار کرده، کاهش شمار آموزگاران، پزشکان، قابله‌ها، وکلا و کارمندان زن می‌تواند دسترسی زنان و دختران به خدمات اساسی را نیز محدودتر کند.

در یک بررسی سازمان ملل، تنها ۱۴ درصد زنان گفته‌اند که به نظام رسمی عدالت دسترسی دارند.

حذف زنان از آموزش و اشتغال پیامد اقتصادی نیز دارد. یونیسف زیان ناشی از محدودیت آموزش دختران و اشتغال زنان را سالانه دست‌کم ۸۴ میلیون دالر برآورد کرده است.

• 

  مهندس بیکاری که در کابل دست به خودکشی زده بود درگذشت

نسلی که فرصت متخصص‌شدن را از دست می‌دهد

بحران نیروی متخصص در افغانستان تنها به کسانی که پس از آگست ۲۰۲۱ کشور را ترک کردند یا از کار کنار گذاشته شدند، محدود نمی‌شود.

محدودیت آموزش دختران پس از صنف ششم و ممنوعیت تحصیل زنان در دانشگاه‌ها، مسیر تربیت بخش بزرگی از نیروی متخصص آینده افغانستان را نیز مسدود کرده است.

به این ترتیب، افغانستان هم‌زمان با دو مشکل روبه‌رو است: متخصصانی که امروز از نظام اداری و حرفه‌ای کشور خارج می‌شوند و متخصصانی که در سال‌های آینده اساساً فرصت آموزش و ورود به این نظام را پیدا نخواهند کرد.

پیامد چنین روندی می‌تواند بسیار فراتر از دوره کنونی حکومت طالبان ادامه یابد. بازکردن دوباره دروازه یک دانشگاه یا مکتب ممکن است با یک تصمیم امکان‌پذیر باشد، اما جایگزین‌کردن استادان، داکتران، مهندسان، مدیران و دیگر نیروهای متخصصی که مهاجرت کرده‌اند یا فرصت آموزش نیافته‌اند، سال‌ها زمان خواهد برد.

پنج سال پس از بازگشت طالبان، دولت این گروه روی کاغذ تحصیل‌کرده‌تر شده است. اما در عمل، تعریف تحصیلات دانشگاهی تغییر کرده، معیارهای ایدیولوژیک در ادارات پررنگ‌تر شده و در بخش‌های فنی، همچنان میان تخصص افراد و مسئولیتی که به آنان سپرده شده، فاصله زیادی وجود دارد.

در چنین ساختاری، افزایش مدارک شاید به درد درشت‌تر شدن آمار بخورد، اما معیار واقعی، تغییری است که در کیفیت اداره و زندگی مردم ایجاد می‌کند.

سمیع سادات این اظهارات را در سومین نشست سربازان افغان و امریکایی بیان کرد. او گفت جبهه متحد اطلاعات اعضای پیشین نیروهای امنیتی را که اکنون با طالبان همکاری می‌کنند، جمع‌آوری کرده و از محل زندگی، کار و نوع فعالیت آنان آگاهی دارد.

افغانستان اینترنشنال نمی‌تواند ادعای سادات درباره در اختیار داشتن این اطلاعات را به‌گونه مستقل تایید کند.

رهبر جبهه متحد خطاب به نیروهای پیشین امنیتی و دفاعی گفت: «من به شما ۱۵ روز وقت می‌دهم که از این رژیم فاسد و مستبد طالبان خارج شوید.» او افزود پس از این مهلت، افرادی که همکاری خود را با طالبان ادامه دهند، هدف مشروع عملیات این جبهه قرار خواهند گرفت.

سادات به ‌طور مشخص از پیلوت‌ها، انجینران مسلکی، بریدمل‌ها و نیروهای تخنیکی پیشین نام برد که به گفته او، اکنون سیستم‌ها و تجهیزات طالبان را اداره می‌کنند.

سادات در ادامه لحن تندی علیه این افراد به کار برد و گفت ممکن است روزی برخی از جنگجویان طالبان بخشیده شوند، اما اعضای پیشین نیروهای امنیتی و دفاعی که پس از سقوط نظام جمهوری به طالبان پیوسته و با این گروه همکاری کرده‌اند، از نگاه او مستحق بخشش نیستند.

او گفت کسانی که پیشتر یونیفورم نیروهای امنیتی افغانستان را بر تن داشتند و اکنون به طالبان خدمات نظامی یا تخنیکی ارائه می‌کنند، مسئول انتخاب خود خواهند بود.

۱۸ عملیات در شش ولایت

رهبر جبهه متحد در بخش دیگری از سخنانش گفت عملیات نظامی این جبهه علیه طالبان در دو هفته گذشته گسترش یافته است.

او مدعی شد که از آغاز این عملیات‌ها تا زمان سخنرانی‌اش، نیروهای جبهه متحد ۱۸ عملیات «موفقانه» در شش ولایت افغانستان انجام داده‌اند.

سادات گفت با گذشت زمان، سطح عملیات‌ها و دامنه هدف‌گیری‌های این جبهه افزایش خواهد یافت. او افزود این گروه افرادی را که به گفته او در آزار و آسیب‌رساندن به مردم افغانستان نقش داشته‌اند، هدف قرار خواهد داد.

سادات از نیروهای عملیاتی، فرماندهان، افسران و افراد مسلح جبهه متحد که در داخل افغانستان فعالیت می‌کنند، قدردانی کرد و از آنان خواست عملیات خود را ادامه دهند.

او گفت این عملیات‌ها به باور او تاثیر قابل توجهی داشته و به حامیان این جبهه نشان داده است که مبارزه مسلحانه علیه طالبان امکان‌پذیر است.

اعضای امر به معروف «هدف نظامی» اعلام شدند

بخش دیگری از سخنان سادات به اعضای وزارت امر به معروف طالبان اختصاص داشت.

او ادعا کرد که هفته گذشته در عینومینه قندهار، یکی از ماموران امر به معروف یک جوان را بازداشت و داخل یک کانتینر زندانی کرده و این جوان بر اثر گرما جان باخته است.

سادات گفت پس از رسیدن گزارش این رویداد به جبهه متحد، اعضای امر به معروف طالبان از سوی این جبهه در شمار اهداف نظامی قرار گرفته‌اند.

او همچنین مدعی شد که موارد مشابهی در غزنی، هلمند، زابل، کابل، بدخشان و ننگرهار گزارش شده است که در آن جوانان به دلیل ظاهر، نوع پوشش یا مسائل مربوط به زنان بازداشت شده و در زندان مورد شکنجه قرار گرفته‌اند.

این ادعاها نیز تاکنون به‌طور مستقل تایید نشده است.

سادات خطاب به اعضای طالبان گفت هیچ منطقه‌ای از افغانستان برای آنان امن نخواهد بود و از آنان خواست سلاح خود را کنار گذاشته و به خانه‌هایشان بازگردند.

طرح جبهه متحد برای دوره پس از طالبان

سادات در این سخنرانی گفت مبارزه جبهه متحد در مرحله نخست، نظامی خواهد بود و این مرحله ممکن است چند مرحله را در بر بگیرد.

به گفته او، پس از پایان مرحله نظامی، یک دوره انتقالی در نظر گرفته خواهد شد و در آن یک لویه‌جرگه با حضور رهبران و نمایندگان افغانستان برگزار می‌شود.

او گفت این لویه‌جرگه باید درباره ساختار حکومت آینده و اولویت‌های نظام جدید تصمیم بگیرد.

سادات جبهه متحد را «میراث‌دار قانون اساسی، بیرق سه‌رنگ و نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان» خواند و گفت این سه موضوع از ارزش‌هایی‌اند که این جبهه قصد دارد از آنها دفاع کند.

او همچنین گفت هدف نهایی ایجاد نظامی است که در آن شهروندان به امنیت، عدالت، کار و آزادی‌های فردی دسترسی داشته باشند.

سادات در پایان گفت جبهه متحد مبارزه خود را برای آنچه «آزادی افغانستان» خواند آغاز کرده و تاکید کرد که این مبارزه، به گفته او، زمان‌گیر و نیازمند قربانی خواهد بود.

وزارت خارجه فرانسه در بیانیه‌ای که روز دوشنبه ۲۶ اسد ۱۴۰۵ در پیوند به پنج‌سالگی استیلای طالبان در افغانستان در حساب رسمی خود در شبکه ایکس منتشر کرد، گفت پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، افغانستان همچنان با بحران عمیق انسانی، اقتصادی و امنیتی روبه ‌رو است و این بحران ثبات منطقه را نیز تهدید می‌کند.

در این بیانیه آمده است که حقوق و آزادی‌های اساسی مردم افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران، همچنان در حال محدود شدن است. فرانسه گفته است زنان و دختران از آموزش متوسطه و عالی محروم شده‌اند و طالبان با وضع قوانین و محدودیت‌های بیشتر، در تلاش برای حذف کامل آنان از فضای عمومی است.

وزارت خارجه فرانسه با اشاره به برخوردهای اخیر با زنان در هرات، وضعیت موجود را دیگر صرفا «تبعیض» ندانسته و آن را «نظام سرکوب مبتنی بر جنسیت» توصیف کرده است. فرانسه این موارد نقض حقوق بشر را به‌شدت محکوم کرده و از طالبان خواسته است به تعهدات بین‌المللی خود عمل کند.

وزارت خارجه فرانسه همچنین اعلام کرد که به حمایت بشردوستانه از مردم افغانستان، به‌ویژه زنان و کودکان، ادامه می‌دهد. به گفته این وزارت، حمایت فرانسه از نهادهای فعال در افغانستان در سال گذشته زمینه بیش از ۱۰۰هزار مشاوره پزشکی رایگان، درمان بیش از سه هزار کودک زیر پنج سال مبتلا به سوءتغذیه حاد و دسترسی ۳۵ هزار دختر به خدمات آموزشی را فراهم کرده است.

فرانسه گفته است از زمان بازگشت طالبان به قدرت در ۲۴اسد ۱۴۰۰ تاکنون شش عملیات ارسال کمک بشردوستانه به افغانستان انجام داده و آخرین محموله در حمل ۱۴۰۵ برای مقابله با سوءتغذیه کودکان ارسال شده است.

در بخش دیگری از بیانیه آمده است که فرانسه به فراهم کردن فرصت تحصیل برای افغان‌ها ادامه می‌دهد. در سال گذشته ۲۳ دانشجوی افغان، از جمله ۱۶ زن، با بورسیه دولت فرانسه در این کشور تحصیل می‌کردند و در سال جاری نیز تاکنون ۱۲ بورسیه جدید، از جمله ۹ بورسیه برای زنان، اختصاص یافته است.

فرانسه همچنین اعلام کرد که از زمان استیلای طالبان تاکنون بیش از ۱۷ هزار زن و مرد افغان که به دلیل ارتباط با این کشور یا فعالیت‌هایشان در معرض تهدید قرار داشته‌اند، در فرانسه پذیرفته شده‌اند.

پاریس در پایان ضمن اعلام حمایت از یوناما و رباب فاطمه، نماینده ویژه جدید دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان، تاکید کرد که طبق مندرجات شورای امنیت درباره حقوق بشر، مبارزه با تروریسم و حکومت‌داری فراگیر، شرط هرگونه عادی‌سازی روابط با طالبان است.

بر اساس اطلاعات گردآوری‌شده توسط افغانستان اینترنشنال، تجمعات اعتراضی به مناسبت پنجمین سالگرد بازگشت طالبان در شهرهای بن، ژنو، آمستردام، مونیخ، اشتوتگارد، هامبورگ، اسلام‌آباد، برلین، کیل، فرانکفورت، هلسینکی، زوریخ، اسلو، کلن، ویانا، لاهه، استکهلم، مادرید، بارسلونا، بیلبائو، تورنتو، نیو وست‌مینستر، رستون، دوسلدورف، تهران، پاریس، لندن و واشنگتن برگزار شد.

در برخی شهرها افغان‌ها به خیابان آمدند و علیه طالبان شعار دادند.

در شماری دیگر نشست، برنامه دادخواهانه، خیمه اعتراضی و اعتصاب غذا برگزار شد.

بخش بزرگی از برنامه‌ها بر وضعیت زنان و دختران افغانستان و مخالفت با عادی‌سازی روابط کشورهای جهان با طالبان متمرکز بود.

بن

در بن آلمان، کارزار مبارزه علیه آپارتاید جنسیتی در افغانستان تجمعی در مقابل دفتر سازمان ملل برگزار کرد و در پایان قطعنامه‌ای منتشر شد. در این قطعنامه از سازمان ملل و جامعه جهانی خواسته شد آپارتاید جنسیتی به رسمیت شناخته و جرم‌انگاری شود، تلاش‌ها برای مشروعیت‌بخشی به طالبان متوقف شود و صدای زنان، قربانیان، معترضان، جامعه مدنی و نیروهای دموکراتیک افغانستان در تصمیم‌گیری‌های بین‌المللی شنیده شود.

100%

ژنو

در ژنو سوییس نیز تجمعی در حمایت از زنان و دختران افغانستان در مقابل دفتر سازمان ملل برگزار شد.

برگزارکنندگان هدف این برنامه را زنده نگه‌داشتن صدای زنان افغانستان، جلب توجه جامعه جهانی به وضعیت حقوق بشر و تاکید بر حقوق، آزادی، برابری و کرامت انسانی زنان و دختران خواندند.

100%

برلین

در برلین، برنامه اعتراضی چند روز ادامه داشت.

برگزارکنندگان خیمه اعتراضی و اعتصاب غذای داوطلبانه برپا کردند و برنامه روز ۱۵ اگست با تجمع پایانی در نزدیکی دروازه براندنبورگ پایان یافت.

برگزارکنندگان گفته‌اند هدف برنامه حمایت از کرامت انسانی، آزادی، برابری و حقوق بشر در افغانستان است.

100%

مونیخ

در مونیخ، فعالان افغان، دانشگاهیان، مدافعان حقوق بشر، چهره‌های سیاسی، هنرمندان و شهروندان در «بلووی دی موناکو» گردهم آمدند.

زنان از داخل افغانستان و پاکستان نیز به‌صورت زنده در این برنامه درباره محدودیت‌ها، نگرانی‌ها و تجربه‌های خود صحبت کردند.

حقوق بشر، وضعیت زنان و دختران، آموزش، اقتصاد، مهاجرت، پناهندگی و نقش آلمان و اتحادیه اروپا در قبال افغانستان از موضوعات این نشست بود.

100%

در قطعنامه پایانی برنامه مونیخ گفته شد حق آموزش، کار، آزادی و کرامت انسانی حقوق بنیادی است. برگزارکنندگان همچنین خواستند هرگونه تعامل سیاسی با طالبان با توجه به وضعیت حقوق بشر انجام شود و به عادی‌سازی نقض حقوق مردم افغانستان منجر نشود.

کیل

در کیل آلمان، تظاهراتی با عنوان «صدای دیده‌نشده‌ها» و پس از آن یک برنامه فرهنگی نیز برگزار شد. شورای پناهندگان شلسویگ هولشتاین نیز همزمان خواستار توقف اخراج پناهجویان به افغانستان و حمایت از افغان‌های در معرض خطر شد.

100%

آمستردام

در آمستردام، چند سازمان در پنجمین سالگرد ورود طالبان به کابل تظاهرات کردند. معترضان از هالند و اتحادیه اروپا خواستند از مشروعیت‌بخشی به طالبان خودداری کنند و حقوق زنان افغانستان را در اولویت قرار دهند. تصاویر این تجمع در میدان دام نیز منتشر شده است.

100%

مادرید، بارسلونا و بیلبائو

در اسپانیا، برنامه‌هایی در مادرید، بارسلونا و بیلبائو برگزار شد.

در مادرید، زنان افغان، پناهجویان و گروه‌های فمینیستی در منطقه پورتا دل سول گردهم آمدند.

معترضان همچنین خواستار اقدام جامعه جهانی در حمایت از حقوق زنان افغانستان شدند.

مادرید، بارسلونا و بیلبائو در میان شهرهایی بودند که در چارچوب یک کارزار هماهنگ بین‌المللی برای ۱۵ اگست برنامه داشتند. این کارزار با شعارهای مخالفت با آپارتاید جنسیتی و مشروعیت‌بخشی به طالبان برگزار شد.

100%

تورنتو

در تورنتو، معترضان در کویینز پارک تجمع کردند. شرکت‌کنندگان بر حق آموزش و کار زنان تاکید کردند و خواستند کانادا طالبان را به رسمیت نشناسد. تصاویر این تجمع نیز منتشر شده است.

شهروندان افغانستان مقیم تورنتو در قطعنامه خود خواستار پایان آپارتاید جنسیتی، مخالفت با عادی‌سازی روابط با طالبان، تضمین حقوق زنان و دختران، آزادی بیان و رسانه‌ها، حمایت از پناهجویان و بررسی مستقل موارد نقض حقوق بشر شدند.

100%

اسلام‌آباد

در اسلام‌آباد، شماری از جنبش‌های اعتراضی زنان افغانستان، سازمان‌ها و نهادهای حقوق بشری یک برنامه مشترک برگزار کردند. شرکت‌کنندگان با شعارهایی علیه طالبان، بر حق تحصیل، کار و آزادی زنان تاکید کردند و گفتند مبارزه مدنی زنان برای آزادی، عدالت و برابری ادامه خواهد یافت.

100%

هامبورگ

در آلمان شماری از شهروندان مهاجر و فعالان مدنی به مناسبت پنجمین سالگرد به‌قدرت‌رسیدن طالبان، در هامبورگ تظاهرات کردند و حاکمیت این گروه و نقض حقوق و آزادی‌های مردم افغانستان را محکوم کردند.
اشتراک‌کنندگان همچنین از سیاست دولت آلمان در قبال طالبان و روند اخراج پناهجویان به افغانستان انتقاد کرده و خواستار حمایت جدی‌تر از حقوق زنان، آزادی‌های مدنی و مردم افغانستان شدند.

100%

همچنان کنفرانس «پنج سال حاکمیت طالبان؛ وضعیت کنونی، سیاست آلمان در قبال افغانستان و مقاومت جامعه افغان‌های در هامبورگ» در ساختمان شهرداری هامبورگ برگزار شد.

در این نشست، نمایندگان جامعه افغانستان، فعالان مدنی و مهمانان درباره وضعیت سیاسی، اجتماعی و بشری افغانستان پس از پنج سال حاکمیت طالبان، سیاست دولت آلمان در قبال افغانستان و موضوع اخراج پناهجویان گفت‌وگو کردند. نحوه تعامل با طالبان و پیامدهای این سیاست‌ها نیز از محورهای اصلی بحث بود.

100%

فرانکفورت

هم‌زمان با پنجمین سال بازگشت طالبان به قدرت، شماری از شهروندان و فعالان افغانستانی در فرانکفورت آلمان تجمع کردند و ۱۵ اگست را «روز سیاه در تاریخ افغانستان» خواندند. معترضان شعارهایی مانند «نه به طالبان»، «طالبان را به رسمیت نشناسید» و «تحصیل، کار، آزادی» سر دادند.

شرکت‌کنندگان خواستار حمایت جامعه جهانی از حقوق اساسی مردم افغانستان، به‌ویژه حق آموزش و کار زنان و دختران، آزادی‌های مدنی و حقوق بشر شدند. آنان از دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی خواستند طالبان را بدون رعایت حقوق مردم افغانستان به رسمیت نشناسند.

100%

اسلو

در اسلو نیز چند برنامه مرتبط با پنجمین سالگرد بازگشت طالبان برگزار شد. در یک برنامه، معترضان از مقابل سفارت افغانستان به سوی پارلمان ناروی راهپیمایی کردند. برگزارکنندگان این تظاهرات بر حمایت از مبارزه زنان افغانستان تاکید کردند.

همچنین نشست دیگری در اسلو با عنوان «از دادخواهی تا پاسخ‌گویی» برگزار شد. این برنامه بر عدالت، پاسخ‌گویی، همکاری میان مدافعان حقوق بشر و آینده دادخواهی برای افغانستان متمرکز بود و از سوی «دیالوگ هاب برای زمینه مشترک» و «جنبش عدالت زنان» برگزار شد.

100%

نیو وست‌مینستر

در نیو وست‌مینستر کانادا، برنامه‌ای با عنوان «زخم تازه، از یادبود تا اقدام» برگزار شد. سخنرانی کارشناسان، میزگرد، موسیقی اعتراضی و تیاتر بخشی از این برنامه بود و موضوعاتی مانند حقوق بشر، آپارتاید جنسیتی، نسل‌کشی فرهنگی و آینده فعالیت‌های مدنی در آن بررسی شد.

کلن

در کلن آلمان، تجمعی با عنوان «پنج سال حاکمیت طالبان» در میدان هوی‌مارکت برگزار شد. برگزارکنندگان این برنامه، از جمله گروه «افغانستان امن نیست، کلن و بن»، آکادمی انار، عفو بین‌الملل کلن و موسایک کلن مولهایم، با این تجمع همبستگی خود را با زنان و دختران افغانستان نشان دادند و نسبت به وضعیت حقوق بشر پس از پنج سال حاکمیت طالبان اعتراض کردند.

رستون

در رستون ایالت ویرجینیای امریکا نیز برنامه‌ای با عنوان «افغانستان، پنج سال پس از سقوط» برای روز ۱۵ اگست برگزار شد. این برنامه در مرکز دولتی نورت کانتی برگزار شد و هدف آن یادبود قربانیان، بازتاب صدای زنان افغان، پناهجویان و خانواده‌های جداشده و گفت‌وگو درباره آینده افغانستان بود. برنامه از ساعت سه تا شش بعدازظهر تعیین شده بود.

در اشتوتگارت، هلسینکی، زوریخ، ویانا، لاهه، استکهلم و دوسلدورف نیز برنامه‌های مرتبط با پنجمین سالگرد بازگشت طالبان برگزار شد.

روز پیروزی برای طالبان و «روز سیاه» برای مردم

در ۱۵ آگست ۲۰۲۱ (۲۴ اسد ۱۴۰۰)، طالبان هم‌زمان با خروج نیروهای امریکا و ناتو، وارد کابل شدند و با فروپاشی حکومت جمهوری، بار دیگر قدرت را در افغانستان به دست گرفتند. محمد اشرف غنی، رئیس‌جمهور وقت، در همان روز کشور را ترک کرد و طالبان بدون مقاومت گسترده کنترل پایتخت را در اختیار گرفتند.

روز پیروزی برای طالبان «روز سیاه» برای مردم

در ۱۵ آگست ۲۰۲۱ (۲۴ اسد ۱۴۰۰)، هم‌زمان با خروج نیروهای امریکا و ناتو، اشرف غنی، رئيس‌جمهور پیشین افغانستان فرار کرد و طالبان بر کابل تسلط یافتند.

طالبان از آن زمان، ۲۴ اسد را با عنوان‌های «روز پیروزی» و «روز فتح» یاد می‌کنند و پایان آنچه «اشغال» افغانستان می‌خوانند، می‌دانند و هر سال این مناسبت را با برگزاری مراسم و سخنرانی مقام‌های خود جشن می‌گیرند.

در مقابل، بسیاری از مخالفان طالبان، فعالان مدنی، مدافعان حقوق بشر و شماری از شهروندان افغانستان این روز را «روز سیاه» می‌خوانند و در کشورهای مختلف تظاهرات می‌کنند.

پنج سال پس از بازگشت طالبان، حکومت این گروه همچنان از سوی هیچ کشوری به استثنای روسیه به رسمیت شناخته نشده است. طالبان پس بازگشت به قدرت، محدودیت‌های گسترده بر زندگی شهروندان، به ویژه در خصوص آموزش، کار و حضور اجتماعی زنان و دختران وضع کرده است.