متا برای پایاندادن به شکایت شماری از ایالتهای امریکا پذیرفت الی ۱۸ میلیارد دالر جریمه بپردازد و تغییرات گستردهای در فیسبوک و اینستاگرام ایجاد کند. البته، متا بهرغم پذیرش این توافق، ارتکاب تخلف را رد کرده است.
این ایالتها متا را متهم کردهاند که پلتفرمهایش را برای وابستهکردن کودکان طراحی کرده، درباره ایمنی آنها اطلاعات گمراهکننده داده و اطلاعات شخصی کودکان را بدون مجوز جمعآوری کرده است.
این توافق روز چهارشنبه، در جریان محاکمه متا در یک دادگاه فدرال در کالیفرنیا اعلام شد.
براساس توافق، متا برای ۱۰ سال استفاده نوجوانان از فیسبوک و اینستاگرام را به دو ساعت در روز محدود خواهد کرد. نوجوانان همچنین بدون اجازه والدین از نیمهشب تا ساعت شش صبح نمیتوانند از این دو شبکه اجتماعی استفاده کنند.
متا بیشتر اعلانهای تجاری در اینستاگرام و فیسبوک را برای نوجوانان در ساعات مکتب، از هشت صبح تا سه بعد از ظهر، نیز غیرفعال خواهد کرد. این شرکت همچنین متعهد شده است که اقدامات بیشتری برای جلوگیری از دسترسی کودکان به محتوای دارای محدودیت سنی انجام دهد.
با این حال، این توافق متا را مجبور نمیکند که سیستم پیشنهاد محتوا برای کاربران یا تبلیغات هدفمند را کنار بگذارد. همچنین محدودیت تازه شامل برخی محتوای آسیبزا برای نوجوانان، از جمله مطالبی که میتواند بر نگاه آنان به ظاهر و بدن شان اثر منفی بگذارد، نمیشود.
۱۸ میلیارد دالر در ۱۰ سال
براساس توافق، متا حداکثر حدود ۱۶.۷ میلیارد دالر به ۴۷ ایالت، واشنگتن دیسی، پورتوریکو، ساموآی امریکا و جزایر ماریانای شمالی پرداخت خواهد کرد. تگزاس نیز جداگانه با متا به توافقی به ارزش بیش از یک میلیارد دالر رسیده است.
از مجموع پرداختها، حدود ۱۲.۷ میلیارد دالر تضمینشده است. پرداخت پنج میلیارد دالر دیگر به این بستگی دارد که اسنپچت، تیکتاک و یوتیوب نیز تدابیر مشابهی برای حفاظت از کودکان و نوجوانان وضع کنند.
اگر این شرکتها محدودیتهای مشابهی وضع کنند، مقررات استفاده نوجوانان از فیسبوک و اینستاگرام نیز ممکن است سختگیرانهتر شود.
براساس جزئیات توافق، کالیفرنیا میتواند حدود ۲.۲ میلیارد دالر و نیویارک حدود ۱.۱ میلیارد دالر دریافت کند. برخی ایالتها این پول را وارد بودجه عمومی خواهند کرد و برخی دیگر بخشی از آن را برای برنامههای مرتبط با سلامت روان کودکان اختصاص میدهند.
مبلغ کلی توافق تقریبا معادل سه تا چهار ماه سود متا و حدود یک ماه درآمد این شرکت است.
متا در بیانیهای گفت که امنیت نوجوانان در فیسبوک و اینستاگرام برای این شرکت اهمیت زیادی دارد و تلاش میکند تا نگرانیهای والدین را بهتر برطرف کند.
پایان یک محاکمه مهم
محاکمه متا روز ۲۷ اسد در اوکلند کالیفرنیا آغاز شده بود. ایالتهای کالیفرنیا، کلرادو، کنتاکی و نیوجرسی متا را به نقض قوانین حمایت از مصرفکننده متهم کرده بودند.
۲۹ ایالت نیز مدعی بودند که متا برخلاف قانون فدرال حفاظت از حریم خصوصی کودکان، اطلاعات شخصی کاربران خردسال را بدون اطلاع یا رضایت والدین جمعآوری کرده و از این دادهها برای آموزش سیستمهای یادگیری ماشینی و هوش مصنوعی شرکت استفاده کرده است.
چهار ایالت کالیفرنیا، کلرادو، کنتاکی و نیوجرسی در نظر داشتند نزدیک به ۲۰۰ میلیارد دالر جریمه از متا مطالبه کنند.
آدام موسری، رئیس اینستاگرام، در دادگاه شهادت داده بود و قرار بود مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، نیز در ادامه محاکمه شهادت دهد.
توافق اصلی هنوز باید به تایید ایوان گونزالز راجرز، قاضی دادگاه فدرال، برسد. او روز چهارشنبه این توافق را «گامی خوب به جلو» خواند و گفت انتظار دارد آن را تایید کند.
هزاران پرونده دیگر همچنان باز است
توافق با ایالتها به همه پروندههای حقوقی درباره تاثیر شبکههای اجتماعی بر کودکان پایان نمیدهد.
متا، اسنپچت، یوتیوب و تیکتاک همچنان با هزاران شکایت در دادگاههای فدرال و ایالتی روبهرو هستند. خانوادهها، مکاتب، شهرها و نهادهای دولتی این شرکتها را متهم کردهاند که با طراحی ویژگیهای اعتیادآور، به بحران سلامت روان در میان کودکان و نوجوانان، از جمله اضطراب، افسردگی و خودکشی، دامن زدهاند.
متا پیش از این استدلال کرده بود که نمیتوان آن را به گمراهکردن کاربران درباره «اعتیاد به شبکههای اجتماعی» متهم کرد، زیرا این اصطلاح به عنوان یک اختلال روانی مستقل به رسمیت شناخته نشده است.
این شرکت در ماههای اخیر در چند پرونده دیگر نیز شکست خورده است. یک دادگاه در نیومکسیکو متا را به پرداخت ۵۶۷ میلیون دالر و اجرای تدابیر جدید برای حفاظت از نوجوانان محکوم کرد. پیش از آن نیز هیئت منصفه در همان پرونده، متا را به پرداخت ۳۷۵ میلیون دالر محکوم کرده بود.
یک هیئت منصفه در لسآنجلس نیز متا و گوگل را در پرونده زنی که گفته بود در کودکی به اینستاگرام و یوتیوب وابسته شده و به افسردگی و اضطراب مبتلا گردیده است، مسئول شناخت و آنها را به پرداخت مجموعا شش میلیون دالر محکوم کرد. متا و گوگل گفتهاند که به این احکام اعتراض خواهند کرد.
نیومکسیکو و فلوریدا به توافق روز چهارشنبه نپیوستهاند. دادستان کل فلوریدا مبلغ توافق را در مقایسه با آسیبهایی که به گفته او محصولات متا به کودکان وارد کرده، ناچیز خوانده و گفته است که این ایالت پرونده خود علیه متا را در دادگاه ادامه خواهد داد.
خبرگزاری رویترز سهشنبه سوم سنبله گزارش داد که این هشدار از سوی کمیتههای مردمی فعال در اردوگاههای آوارگان و پناهگاهها صادر شده و به گفته یک منبع در حماس، با هماهنگی این گروه انجام گرفته است. مسئولان این کمیتهها تاکید کردهاند هدف از این اقدام حفاظت از جان کودکان است، نه محدود کردن سرگرمی آنان.
در بیانیه این کمیتهها آمده است که کودکان غزه پیش از این نیز از حقوق اولیه خود مانند امنیت و بازی محروم بودهاند و این تصمیم صرفا برای کاهش خطرات جانی علیه آنان گرفته شده است.
این تحول یک روز پس از آن رخ میدهد که اسرائیل نسبت به پرواز کاغذپرانها از غزه ابراز نگرانی کرد و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، حماس را به واکنش شدید تهدید کرد.
نتانیاهو هشدار داده بود افرادی که کاغذپران، بالون یا پهپاد به سوی اسرائیل بفرستند، ممکن است هدف حمله قرار گیرند و مناطقی که این وسایل از آنجا به پرواز درآمده باشند نیز با دستور تخلیه مواجه شوند.
اسرائیل میگوید در هفتههای اخیر چندین کاغذپران از غزه وارد حریم این کشور شدهاند. هرچند گزارش نشده که این کاغذپرانها حامل مواد آتشزا بوده باشند، اما باعث نگرانی ساکنان مناطق مرزی اسرائیل شدهاند. این نگرانیها به رویدادهای سال ۲۰۱۸ بازمیگردد؛ زمانی که فلسطینیان با استفاده از کاغذپرانها و بالونهای آتشزا به محاصره غزه اعتراض کرده بودند و آتشسوزیهایی در زمینهای کشاورزی اسرائیل رخ داد.
یک مقام ارشد امنیتی اسرائیل مدعی شده است که حماس با تشویق ساکنان غزه به پرواز دادن کاغذپرانها در پی تحریک اسرائیل است. اما یک مقام حماس این ادعا را رد کرده و به رویترز گفته است که اسرائیل از موضوع کاغذپرانها به عنوان «بهانهای» برای ادامه جنگ در غزه استفاده میکند.
بر اساس گزارش رویترز، اسرائیل شکایت خود را در مورد این موضوع به «هیئت صلح» وابسته به دولت دونالد ترامپ که بر اجرای توافق آتشبس ۲۰۲۵ نظارت میکند، ارائه کرده است. این هیئت از دو طرف خواسته است تنشها را کاهش دهند و تأکید کرده که همه فعالیتهای نظامی در غزه باید متوقف شود. در عین حال از اسرائیل نیز خواسته شده است اقدامات نظامی خود را به مواردی محدود کند که تهدیدی واقعی و فوری وجود داشته باشد.
باسم نعیم، از مقامهای ارشد حماس، از این موضع انتقاد کرده و گفته است که توصیف بازی و سرگرمی کودکان به عنوان «فعالیت نظامی» قابل قبول نیست.
این تحولات در حالی رخ میدهد که با وجود توافق آتشبس اکتبر ۲۰۲۵، درگیریها به طور کامل متوقف نشده است. مقامهای صحی غزه میگویند از زمان اجرای آتشبس تاکنون بیش از ۱۲۸۰ فلسطینی کشته شدهاند، در حالی که ارتش اسرائیل از کشته شدن چهار سرباز اسرائیلی در همین مدت خبر داده است.
