خبرگزاری رویترز گزارش داده است که احتمالا انفجار مرگبار در یک مراسم عروسی در جنوب ایران ناشی از پرتاب مسقیم مهمات امریکایی بوده است؛ نه کمانهکردن مهمات از یک هدف دیگر. در این حمله که روز سهشنبه در یک مراسم عروسی رخ داد چهار نفر کشته و دستکم ۶۸ نفر دیگر زخمی شدند.
رویترز میگوید این نتیجه بر اساس تحلیل کارشناسان تسلیحات به دست آمده که تصاویر و ویدیوهای این رویداد را که این خبرگزاری صحت آنها را تأیید کرده، بررسی کردهاند.
این حادثه در شهر کوچک کوهستک، بار دیگر نگرانیها درباره تلفات غیرنظامیان در جنگ امریکا با ایران را افزایش داده است. این رویداد همچنین از زمان حمله موشکی به یک مکتب ابتدایی در ایران در ماه فبروری، که به کشته شدن دهها دانشآموز و معلم انجامید، چشمگیرترین مورد از این دست به شمار میرود.
فرماندهی مرکزی ارتش امریکا اعلام کرده بود که نیروهای این کشور در اول سپتامبر چندین حمله را در مناطق جنوبی ایران انجام دادهاند. در این حملات، مواضع پدافند هوایی سپاه پاسداران، سامانههای راداری و تأسیسات ارتباطی هدف قرار گرفتند.
این حملات در واکنش به حملات قبلی ایران به تجهیزات و تأسیسات نظامی امریکا در اطراف خلیج فارس انجام شد.
روز پنجشنبه، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری امریکا، گفت ایالات متحده در حال بررسی این حمله است. ونس در جریان نشست خبری در کاخ سفید گفت: «ما در حال بررسی این موضوع هستیم، چون طبیعتاً برای ما اهمیت دارد. میخواهیم بدانیم چه اتفاقی افتاده است.»
ارتش امریکا نیز اعلام کرد از گزارشهای مربوط به این رویداد آگاه است و در حال بررسی آنهاست.
نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد بلافاصله به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداد.
به گفته شاهدان عینی، در شب حملات، دهها تن از ساکنان در خانهای در کوهستک برای برگزاری مراسم عروسی گرد آمده بودند. بر اساس تصاویر و ویدیوهایی که رویترز صحت آنها را تأیید کرده و کارشناسان نیز بررسی کردهاند، به نظر میرسد در جریان مراسم، یک مهمات جنگی به سقف ساختمان اصابت کرده است.
رویترز تصاویر و ویدیوهای این رویداد را با چهار کارشناس تسلیحات نظامی در میان گذاشت. این کارشناسان گفتند آثار تخریب با اصابت مستقیم مهمات سازگار است و نه با خسارت ثانویهای که ممکن است در اثر کمانه کردن مهمات پس از برخورد با هدفی دیگر ایجاد شده باشد. سه تن از این کارشناسان گفتند به احتمال زیاد این مهمات، سلاح امریکایی بوده است، نه موشک پدافند هوایی ایران که از مسیر خود منحرف شده باشد.
یکی از کارشناسان گفت این سلاح ممکن است بهسادگی هدف مورد نظر را از دست داده باشد.
گرت کولِت، سرتیپ بازنشسته ارتش بریتانیا که در زمینه خنثیسازی بمبهای تروریستی تخصص دارد و دکترای مهندسی مواد منفجره دارد، گفت: «با توجه به شمار بمبهایی که پرتاب شدهاند، چنین اتفاقی هر از گاهی حتی با پیشرفتهترین سامانههای هدایت نیز رخ میدهد.»
تصاویر نشان میدهد پس از حمله، کفشهای خونآلود در میان آوار باقی مانده بود و تزئینات مراسم عروسی که در این بخش از ایران رایج است، در اطراف پراکنده شده بود.
یکی از شاهدان عینی لحظاتی پس از حمله، یک پیام صوتی برای رویترز فرستاد و گفت: «کوهستک ویران شده است. چهار، پنج، ده خانه ویران شدهاند. افراد زیادی زیر آوار ماندهاند. خدایا به ما کمک کن.»
ساکنان محلی به شرط فاش نشدن نامشان با رویترز صحبت کردند.
دو مقام امریکایی که به شرط فاش نشدن نامشان صحبت کردند، گفتند ارتش امریکا روز اول سپتامبر در منطقه کوهستک حملاتی انجام داده و هدف مشخص آن، برج مخابراتی این شهر بوده است.
بر اساس تصاویر ماهوارهای، این برج حدود ۱۳۵ متر با محل برگزاری مراسم عروسی فاصله دارد. رسانههای ایرانی گزارش دادهاند که این برج حدود ساعت ۹:۳۰ شب به وقت محلی هدف قرار گرفته است.
یکی از مقامهای امریکایی گفت دولت در حال بررسی سناریوهای مختلف درباره علت تلفات در مراسم عروسی است؛ از جمله اینکه آیا این تلفات در نتیجه حمله امریکا رخ داده، یا ناشی از کمانه کردن نوعی موشک پدافند هوایی ایران بوده، و یا اینکه خود یک موشک رهگیر از مسیر منحرف شده است.
آمار چهار کشته و ۶۸ زخمی از سوی «شبکه حقوق بشر بلوچستان» و حالوش، دو نهادی که موارد نقض حقوق بشر را رصد و مستند میکنند، اعلام شده است.
به گفته این دو نهاد، سه نفر از کشتهشدگان از مهمانان مراسم عروسی بودند: کلثوم ملاحی، ۴۳ ساله؛ زرغتون طاهری، ۵۰ ساله؛ و امیرمحمد کریمی، چهار ساله. نفر چهارم، محمد ملاحی، نوجوان ۱۶ ساله، هنگام رانندگی با موترسایکل در نزدیکی برج مخابراتی کشته شد.
رسانههای ایران نیز اسامی این افراد را تایید کردهاند.
این حادثه بیش از شش ماه پس از آن رخ داد که یک موشک در ۲۸ فبروری یک مکتب ابتدایی در میناب را ویران کرد. این حمله ساعاتی پس از آغاز حملات امریکا و اسرائیل به ایران انجام شد که درگیری کنونی را آغاز کرد. مقامهای ایرانی میگویند در آن حمله بیش از ۱۷۵ دانشآموز و معلم کشته شدند.
پنتاگون تاکنون نتایج تحقیقات خود درباره حمله به میناب را بهطور عمومی منتشر نکرده است. این حمله مرگبارترین حادثه برای غیرنظامیان در چند دهه اخیر در عملیات نظامی امریکا محسوب میشود.
با این حال، رویترز در پنجم مارچ گزارش داد که یک تحقیق اولیه و داخلی ارتش امریکا نشان میدهد نیروهای امریکایی احتمالاً مسئول این حمله در نخستین روز جنگ با ایران بودهاند.
حدود ساعت ۹:۳۰ شب به وقت محلی در اول سپتامبر، نخستین پستها درباره حمله به مراسم عروسی در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
گروههای حقوق بشری که با ساکنان محلی در تماس بودند، گفتند پس از این حمله، مقامهای محلی شاهدان عینی را تحت فشار قرار دادهاند تا درباره این رویداد با رسانههای خارجی صحبت نکنند.
رویترز از طریق واسطهها با ساکنان منطقه گفتوگو کرد.
یکی از ساکنان محلی در پیام صوتی که اندکی پس از اصابت مهمات به محل برگزاری عروسی فرستاد، گفت: «در مراسم عروسی افراد زیادی بودند. بسیاری از زخمیها را منتقل کردهاند و همین حالا هم افراد بیشتری را [که زخمی شدهاند] در حال انتقال هستند.»
رسانههای دولتی ایران به نقل از مقامهای مخابراتی در هرمزگان گزارش دادند که این برج یک سازه غیرنظامی بوده و خدمات تلفن همراه، تلفن ثابت و اینترنت را به ساکنان شهرستان سیریک و مناطق اطراف ارائه میکرده است.
در جریان جنگ ششماهه در ایران، ارتش امریکا بارها تأسیسات راداری و ارتباطی ایران را در نزدیکی تنگه راهبردی هرمز هدف قرار داده است. هدف اعلامشده از این حملات، جلوگیری از تهدید کشتیهای تجاری و نفتکشهایی بوده که از این آبراه عبور میکنند.
ایران نشان داده است که میتواند عبور محمولههای انرژی از این تنگه را مختل کند؛ اقدامی که موجب افزایش قیمت جهانی انرژی شده و پیش از انتخابات میاندورهای کانگرس امریکا، چالش سیاسی برای دولت دونالد ترامپ ایجاد کرده است.
ترور بال، تکنسین پیشین خنثیسازی مهمات ارتش امریکا و تحلیلگر کنونی تسلیحات در «مؤسسه خدمات پژوهش تسلیحات»، از جمله کارشناسانی بود که به درخواست رویترز تصاویر و ویدیوهای این حادثه را بررسی کرد.
او گفت: «به نظر میرسد خسارت ایجادشده ناشی از مهماتی باشد که هنگام برخورد با سقف یا اندکی بالاتر از سقف منفجر شده است.» او افزود که ظاهراً مهمات بهطور مستقیم به ساختمان اصابت کرده است.
بال گفت: «خسارت قابل مشاهده ناشی از انفجار نمیتواند در نتیجه برخورد ترکشهای حمله به برج مخابراتی در نزدیکی محل به این منطقه ایجاد شده باشد.»
او گفت احتمالاً این سلاح امریکایی بوده است.
کولت نیز با تحلیل بال موافق بود.
او گفت: «مجموع شواهد بیشتر به نفع استفاده از یک مهمات هوایی امریکایی ۵۰۰ پوندی است تا یک موشک پدافند هوایی ایران.»
سباستین شوته، استاد پژوهشی در مؤسسه تحقیقات صلح اسلو، نیز تصاویر و ویدیوهای موجود را بررسی کرد. او نیز بر اساس شواهد موجود با این نتیجه موافق بود که سوراخ ایجادشده در سقف خانه ناشی از کمانه کردن مهمات پس از برخورد با برج مخابراتی نبوده است.
هر سه کارشناس گفتند احتمال اینکه یک موشک ایرانی که از مسیر خود منحرف شده، خانه را ویران کرده باشد، کم است.
شوته گفت زاویه اصابت با مسیر معمول یک موشک پدافند هوایی سازگار نیست. کولت نیز گفت هیچ نشانهای از نوع پراکندگی ترکش که معمولاً در کلاهکهای جنگی موشکهای پدافند هوایی دیده میشود، وجود ندارد.
تصاویر قطعات مختلف تسلیحات نیز در رسانههای ایران منتشر شده است. بال برخی از این بقایا را متعلق به سلاح مشترک ایستای دوربرد (JSOW) شناسایی کرد؛ نوعی بمب سرشی که ارتش امریکا بهطور گسترده از آن استفاده میکند.
با این حال، رویترز میگوید نتوانسته است بهطور مستقل تأیید کند که این قطعات متعلق به حمله به خانه در کوهستک بودهاند.
روز پنجشنبه، ساکنان کوهستک برای کشتهشدگان این حادثه مراسم تشییع جنازه برگزار کردند. جمعیت زیادی در این مراسم حضور داشتند. عزاداران تابوت را حمل میکردند و در حالی که نماز میت در پسزمینه پخش میشد، پوسترهایی را بالای سر خود گرفته بودند.
زنانی که چادرهای مشکی سراسر بدن و نقابهای سنتی قرمز و درخشانِ ویژه مناطق ساحلی جنوب ایران بر چهره داشتند، هنگام عبور تابوت کوچک امیرمحمد کریمی چهار ساله، روی آن گل میریختند.
یکی از شاهدان عینی گفت: «وضعیت در سیریک غمانگیز و ماتمزده است و مردم هنوز در شوک هستند.»
