کریستین امانپور، خبرنگار و مجری سرشناس سی‌ان‌ان، اعلام کرد که پس از ۴۳ سال فعالیت در این شبکه خبری، در ماه جون سال آینده این شبکه را ترک خواهد کرد. جدایی او در حالی اعلام شده که پیش‌تر درباره تغییر مالکیت سی‌ان‌ان و احتمال تغییر رویکرد تحریریه این شبکه ابراز نگرانی کرده بود.
امانپور، خبرنگار ۶۸ ساله ایرانی-امریکایی، روز دوشنبه در بیانیه‌ای گفت: «پس از ماه‌ها فکرکردن و چندین شب بی‌خوابی، تصمیم گرفتم از سی‌ان‌ان، همراه ۴۳ سال فوق‌العاده از زندگی حرفه‌ای‌ام، جدا شوم.»
براساس برنامه اعلام‌شده، امانپور تا پایان سال جاری اجرای برنامه‌های روزانه خود را متوقف می‌کند و از آغاز سال ۲۰۲۷، برنامه گفت‌وگومحور او در سی‌ان‌ان هفته‌ای یک‌بار پخش خواهد شد. این برنامه در پایان ماه می متوقف می‌شود، اما امانپور تا پایان ماه جون به همکاری با سی‌ان‌ان ادامه خواهد داد.
او همچنین در پایان سال جاری از اجرای برنامه «امانپور و شرکا» در شبکه تلویزیونی پی‌بی‌اس امریکا کناره‌گیری می‌کند، اما پادکست «ایکس فایلز» را که همراه با همسر پیشین خود، جیمی روبین، دیپلومات سابق امریکایی تهیه و اجرا می‌کند، ادامه خواهد داد.
نگرانی امانپور از تغییر مالکیت سی‌ان‌ان
به گزارش واشنگتن پست، جدایی امانپور در حالی اعلام شده که شرکت اسکای‌دنس، به رهبری دیوید الیسون، سرمایه‌دار و تهیه‌کننده امریکایی، در ششم اکتوبر شرکت وارنر برادرز دیسکاوری، مالک سی‌ان‌ان را خریداری کرد. با این معامله ۱۱۰ میلیارد دالری، دو شبکه بزرگ خبری امریکا، سی‌ان‌ان و سی‌بی‌اس، زیر چتر یک شرکت قرار گرفتند.
دیوید الیسون، پسر لری الیسون، میلیاردر امریکایی و بنیان‌گذار شرکت فناوری اوراکل، پیش از این مالکیت شبکه سی‌بی‌اس را به دست آورده بود. مدیریت او بر این شبکه با انتقادهایی درباره تغییر سیاست‌های خبری و نزدیکی به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، روبه‌رو شده است. شماری از قانون‌گذاران امریکایی نیز او را به تلاش برای تغییر پوشش خبری سی‌بی‌اس به سود ترامپ متهم کرده‌اند، اما این شبکه اتهام دخالت در تصمیم‌های تحریری را رد کرده است.
امانپور در ماه می امسال، زمانی که معامله خرید سی‌ان‌ان هنوز نهایی نشده بود، درباره پیامدهای احتمالی این تغییر مالکیت ابراز نگرانی کرد. او با انتقاد از تغییرات در سی‌بی‌اس، از آنچه «تغییر جهت ایدیولوژیک» این شبکه خواند، سخن گفت و نسبت به آینده استقلال تحریریه سی‌ان‌ان ابراز نگرانی کرد.
او با اشاره به کاهش مخاطبان سی‌بی‌اس و نگرانی‌ها درباره آینده برنامه مشهور «۶۰ دقیقه» گفت: «آیا لازم است آنچه در آنجا اتفاق می‌افتد را فهرست کنم؟ از دست‌دادن گسترده بینندگان، احتمالاً زیان‌های مالی سنگین، تغییر جهت ایدیولوژیک سی‌بی‌اس و احتمال نابودی برنامه ۶۰ دقیقه. بنابراین، روشن است که نگرانم.»
امانپور از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۵ با برنامه «۶۰ دقیقه» سی‌بی‌اس همکاری داشت. سخنگوی این شبکه از اظهارنظر درباره انتقادهای پیشین او خودداری کرده است.
با این حال، امانپور در بیانیه اعلام جدایی خود به تغییر مالکیت سی‌ان‌ان اشاره نکرده و روشن نیست که آیا این تحولات در تصمیم او نقش داشته است.
امانپور در بیانیه خود بر اهمیت روزنامه‌نگاری مستقل تاکید کرد و گفت که همچنان از سی‌ان‌ان و میراث حرفه‌ای آن حمایت خواهد کرد. او خطاب به همکارانش گفت: «به یاد داشته باشید، همیشه حقیقت‌گو باشید، نه بی‌طرف.»
از دستیاری در اتاق خبر تا خبرنگاری جنگ
کریستین امانپور فعالیت خود را در سال ۱۹۸۳ به‌عنوان دستیار در اتاق خبر سی‌ان‌ان در شهر آتلانتای امریکا آغاز کرد و در چهار دهه گذشته به یکی از شناخته‌شده‌ترین خبرنگاران تلویزیونی جهان تبدیل شد.
مارک تامپسون، رئیس و سردبیر ارشد سی‌ان‌ان، روز دوشنبه در یادداشتی به کارکنان این شبکه نوشت که یکی از مدیران سی‌ان‌ان در آغاز فعالیت امانپور به او گفته بود که توانایی خبرنگار خارجی شدن یا حتی حضور در برابر دوربین را ندارد. تامپسون افزود: «اما او به‌خوبی ثابت کرد که آن مدیر اشتباه می‌کرد.»
نخستین ماموریت مهم خبری امانپور پوشش جنگ اول خلیج فارس بود. او پس از آن از جنگ‌ها و بحران‌های بزرگ جهان، از جمله جنگ بوسنیا، نسل‌کشی رواندا و تحولات افغانستان، اوکراین و ایران گزارش تهیه کرد.
امانپور از سال ۲۰۰۹ اجرای برنامه گفت‌وگومحوری به نام خود را در شبکه بین‌المللی سی‌ان‌ان برعهده داشته است. او در این برنامه با رهبران سیاسی، نویسندگان و چهره‌های برجسته جهان درباره مسائل بین‌المللی گفت‌وگو کرده است.
امانپور نیز ضمن قدردانی از همکارانش گفت که مشتاق آغاز پروژه‌های تازه است و همچنان از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت خواهد کرد.
وزیران خارجه این کشورها در بیانیه مشترکی پس از نشست گفتند که دولت‌های‌شان اهمیت ویژه‌ای به مبارزه با تروریسم و جرایم سازمان‌یافته فراملی و تقویت امنیت مرزی قایل‌اند.
با این حال، با وجود آن‌که کشورهای آسیای میانه بارها درباره تهدیدهای تروریستی و فعالیت گروه‌های افراطی در افغانستان ابراز نگرانی کرده‌اند، در بیانیه مشترک نشست سمرقند هیچ اشاره مستقیمی به افغانستان یا طالبان نشده است.
در این بیانیه آمده که همکاری میان امریکا و کشورهای آسیای میانه برای مقابله با مهاجرت غیرقانونی، قاچاق انسان، قاچاق مواد مخدر و قاچاق اسلحه گسترش خواهد یافت. دو طرف همچنین بر تقویت همکاری‌های امنیت سایبری و مقابله با تهدیدهای دیجیتالی و جرایم اینترنتی تأکید کرده‌اند.
در بخش دیگری از بیانیه، کشورهای عضو بر گسترش همکاری در زمینه امنیت هسته‌ای، حفاظت از مواد هسته‌ای و استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای تأکید کرده‌اند.
گسترش همکاری‌های اقتصادی و تجاری
در بیانیه مشترک آمده است که امریکا و کشورهای آسیای میانه برای گسترش تجارت و سرمایه‌گذاری، تقویت ارتباطات حمل‌ونقل و توسعه مسیر تجاری ترانس‌خزر همکاری خواهند کرد. هدف این همکاری‌ها، افزایش تجارت دوجانبه و درون‌منطقه‌ای، تسهیل روندهای گمرکی و ایجاد بازاری رقابتی در آسیای میانه عنوان شده است.
دو طرف همچنین بر گسترش همکاری در بخش انرژی، استخراج و فرآوری مواد معدنی و ایجاد زنجیره‌های تأمین با ارزش افزوده بالا تأکید کرده‌اند. بر اساس بیانیه، کشورهای عضو می‌خواهند با بهره‌گیری از منابع طبیعی و ظرفیت‌های فناوری، زمینه رشد اقتصادی، افزایش صادرات و ایجاد فرصت‌های تجاری تازه را فراهم کنند.
توسعه فناوری، تجارت الکترونیکی، آموزش زبان انگلیسی و گسترش ارتباطات دیجیتالی نیز از دیگر محورهای همکاری میان امریکا و کشورهای آسیای میانه است.
دیدارهای دوجانبه روبیو با وزیران خارجه منطقه
مارکو روبیو پس از دیدار با وزیران خارجه کشورهای آسیای میانه گفت که همکاری میان واشنگتن و کشورهای منطقه می‌تواند فرصت‌های تجاری تازه ایجاد کند، اقتصادها را تقویت کند و به افزایش امنیت منطقه‌ای بینجامد.
روبیو همچنین از دیدار جداگانه خود با بختیار سعیدوف، وزیر خارجه اوزبیکستان، خبر داد. به گفته او، دو طرف درباره گسترش شراکت راهبردی میان واشنگتن و تاشکند، از جمله همکاری در بخش زیرساخت‌ها، فناوری فضایی، مواد معدنی راهبردی و چارچوب «سی۵+۱» گفت‌وگو کردند.
وزیر خارجه امریکا همچنین در دیدار با وزیر خارجه قزاقستان بر گسترش همکاری‌های اقتصادی و امنیتی دوجانبه تأکید کرد. او از حمایت قزاقستان از ابتکارهای صلح دولت دونالد ترمپ، از جمله توافق‌نامه‌های ابراهیم، قدردانی کرد.
سرجیو گور، سفیر امریکا در هند و نماینده ویژه این کشور در امور آسیای جنوبی و مرکزی، نیز گفت که دیدارهای روبیو با وزیران خارجه کشورهای منطقه بر تعهد واشنگتن به حمایت از حاکمیت کشورهای آسیای میانه، امنیت انرژی و تقویت تاب‌آوری زنجیره‌های تأمین متمرکز بوده است.
سازوکار «سی۵+۱» چیست؟
نشست سمرقند در قالب سازوکار «سی۵+۱» برگزار شد؛ چارچوبی که از سال ۲۰۱۵ میان ایالات متحده و پنج کشور آسیای میانه شامل اوزبیکستان، قزاقستان، تاجیکستان، ترکمنستان و قرغیزستان ایجاد شده است.
هدف این سازوکار، گسترش همکاری‌های سیاسی، اقتصادی، تجاری، امنیتی و انرژی میان امریکا و کشورهای منطقه عنوان شده است.
غیبت موضوع افغانستان
افغانستان با کشورهای آسیای میانه مرز مشترک دارد و تحولات امنیتی آن بر نگرانی‌های منطقه‌ای درباره تروریسم و افراط‌گرایی تأثیر گذاشته است. کشورهای منطقه در سال‌های گذشته بارها درباره فعالیت داعش خراسان و دیگر گروه‌های مسلح در افغانستان ابراز نگرانی کرده‌اند.
با این حال، در بیانیه مشترک نشست سمرقند، افغانستان به‌عنوان موضوع مشخص همکاری یا نگرانی امنیتی نام برده نشده است. بیانیه تنها به تعهد عمومی کشورهای عضو برای مقابله با تروریسم، جرایم سازمان‌یافته فراملی و تهدیدهای فرامرزی اشاره می‌کند.
چارچوب «سی۵+۱» در سال ۲۰۱۵ میان امریکا و پنج کشور آسیای میانه ایجاد شد و هدف آن گسترش همکاری‌های سیاسی، اقتصادی، امنیتی و انرژی میان واشنگتن و کشورهای منطقه است.
