طالبان: ناامنی در پاکستان به ضرر ما است

بسیاری از این کارگران حتی نمی‌دانند فردا چگونه شکم فرزندان‌شان را سیر کنند. بعضی روزها ساعت‌ها در انتظار می‌مانند و سرانجام، بدون آن‌که یک افغانی درآمد داشته باشند، به خانه برمی‌گردند.

این شبکه روز جمعه، اول عقرب، در گزارشی با عنوان «در انتظار انتخاب‌شدن؛ تلاش روزانه برای یافتن کار در کابل» به روایت زندگی فرهاد، پولیس پیشین ۴۵ ساله از ولایت سمنگان، پرداخته است که پس از سقوط جمهوری و از دست دادن شغلش، برای یافتن کار به کابل آمده است.

بر اساس این گزارش، فرهاد چهار ماه است در کابل زندگی می‌کند، اما هنوز نتوانسته کار ثابتی پیدا کند. او هر صبح پس از نماز به محل تجمع کارگران روزمزد در کارته‌نو می‌رود و در کنار حدود صد نفر دیگر منتظر می‌ماند تا شاید کسی برای انجام کارهای روزانه، از حمل وسایل گرفته تا کارهای ساختمانی، او را استخدام کند.

فرهاد تنها نان‌آور خانواده ده‌نفره‌اش است. او پس از از دست دادن شغلش در پولیس، مدتی در معدن زغال‌سنگ در سمنگان کار کرد، اما با کاهش شمار کارگران، آن شغل را نیز از دست داد. او سپس به کابل آمد، به این امید که فرصت‌های کاری بیشتری پیدا کند.

به گفته او، دستمزد روزانه کارگران معمولاً بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ افغانی است. با این حال، یافتن کار حتی برای چند روز در هفته نیز تضمین‌شده نیست. فرهاد می‌گوید گاهی هفت یا هشت روز می‌گذرد، بدون آن‌که کاری پیدا کند.

شبکه تحلیل‌گران افغانستان می‌نویسد که شمار جویندگان کار در کابل به اندازه‌ای زیاد است که حتی افراد دارای مدرک دانشگاهی نیز برای یافتن کار روزمزد به خیابان‌ها می‌آیند. در چنین وضعیتی، کارفرمایانی که پیش‌تر چند کارگر استخدام می‌کردند، اکنون ممکن است تنها یک یا دو نفر را به کار بگیرند. رقابت شدید برای فرصت‌های محدود کاری، قدرت چانه‌زنی کارگران بر سر دستمزد را نیز کاهش داده است.

این وضعیت، تامین هزینه‌های اولیه زندگی را برای خانواده‌هایی که تنها یک نان‌آور دارند، دشوارتر می‌کند. فرهاد با پنج مرد دیگر در یک اتاق زندگی می‌کند تا هزینه کرایه را کاهش دهد و بتواند بخش بیشتری از درآمدش را برای خانواده‌اش در سمنگان بفرستد. با این حال، او ناچار است میان هزینه‌های زندگی خود در کابل و نیازهای خانواده‌اش انتخاب کند.

ترس از فرارسیدن زمستان

نزدیک‌شدن زمستان بر نگرانی این کارگران افزوده است. فرهاد می‌گوید خانواده‌اش به لباس گرم، غذا و سوخت برای گرم‌کردن خانه نیاز دارد، اما درآمد نامنظم او برای تامین همه این نیازها کافی نیست. او حتی نمی‌داند با پول اندکی که ممکن است به دست بیاورد، کدام نیاز خانواده‌اش را در اولویت قرار دهد.

فرهاد نگران است که با سردشدن هوا، فرصت‌های کاری کمتر شود و مجبور شود بدون پول کافی به سمنگان بازگردد. او می‌گوید در صورت پیدا نکردن کار در زادگاهش، ناچار خواهد شد دوباره به کابل بیاید.

آقای بنت در بیانیه‌ای گفت که کشورها باید اصل منع بازگرداندن افراد به مکان‌هایی را رعایت کنند که در آن‌ها با خطر آزار و نقض حقوق بشر روبه‌رو هستند.

او همچنین از دیدار هیأت‌های طالبان با مقام‌های اتحادیه اروپا، از جمله نشست بروکسل، ابراز نگرانی کرد و هشدار داد که چنین دیدارهایی، حتی اگر «فنی» خوانده شوند، می‌توانند به عادی‌سازی نقض گسترده حقوق بشر از سوی طالبان، به‌ویژه آزار و سرکوب جنسیتی زنان و دختران، بینجامند.

بنت تأکید کرد که تا زمان بهبود ملموس وضعیت حقوق بشر در افغانستان، نباید روابط با طالبان عادی‌سازی یا به این گروه مشروعیت داده شود.

او افزود که همچنان در انتظار پاسخ به مکاتبات رسمی خود با اتحادیه اروپا و شماری از کشورها در این زمینه است.

بنت در شبکه اکس نوشت: «من به دیگر کارشناسان مأموریت‌های سازمان ملل می‌پیوندم که به اتحادیه اروپا و سایر کشورها هشدار می‌دهند شهروندان افغانستان را به مکان‌هایی که در آن با خطر روبه‌رو هستند، بازنگردانند.»

کارشناسان سازمان ملل روز پنج‌شنبه، ۳۰ میزان، در اعلامیه‌ای از اخراج شهروندان افغان از کشورهای اروپایی ابراز نگرانی کردند. آنان تأکید کردند که کشورهای عضو اتحادیه اروپا براساس قوانین بین‌المللی حقوق بشر و حقوق پناهندگان، مکلف‌اند اصل منع بازگرداندن افراد به کشورهای ناامن را رعایت کنند.

• 

  کارشناسان سازمان ملل به اروپا: افغان‌ها را اخراج نکنید و به طالبان مشروعیت ندهید

این کارشناسان وضعیت حقوق بشر در افغانستان را وخیم توصیف کردند و گفتند که زنان و دختران به‌گونه گسترده و سازمان‌یافته با آزار و تعقیب جنسیتی روبه‌رو هستند. به گفته آنان، این اقدامات ممکن است مصداق جنایت علیه بشریت باشد.

گسترش همکاری کشورهای اروپایی با طالبان

هشدار ریچارد بنت و کارشناسان سازمان ملل در حالی مطرح می‌شود که شماری از کشورهای اروپایی برای تسهیل اخراج افغان‌ها، تماس‌های فنی خود با طالبان را گسترش داده‌اند.

در دوم سرطان امسال، هیأتی از طالبان در بروکسل با نمایندگان کمیسیون اروپا و ۱۵ کشور عضو اتحادیه اروپا درباره بازگرداندن افغان‌ها گفت‌وگو کرد. کمیسیون اروپا این نشست را «فنی» خواند و تأکید کرد که برگزاری آن به معنای به‌رسمیت‌شناختن طالبان نیست.

آلمان اخراج افغان‌ها را از سر گرفته و اتریش نیز برای تسهیل این روند با طالبان تماس برقرار کرده است. ناروی در امور قنسولی با این گروه تعامل داشته و فرانسه نیز در ماه میزان از آغاز گفت‌وگوهای فنی برای بازگرداندن شماری از افغان‌های فاقد اقامت قانونی خبر داده است.

با وجود این همکاری‌ها، کشورهای یادشده طالبان را به‌رسمیت نشناخته‌اند؛ اما منتقدان هشدار می‌دهند که این تعاملات می‌تواند به تقویت مشروعیت عملی این گروه در اروپا بینجامد.

او همچنین درباره گسترش نفوذ چین و تلاش بیجینگ برای دسترسی به معادن افغانستان هشدار داد.

کلاگ در مقاله‌ای که روز پنجشنبه، ۳۰ میزان در روزنامه واشنگتن‌پست منتشر شد، نوشت که امریکا نباید پس از خروج نیروهایش از افغانستان در سال ۲۰۲۱، این کشور را مسئله‌ای پایان‌یافته بداند.

او گفت که طالبان از زمان بازگشت به قدرت، نتوانسته است نهادهای کارآمد، ثبات اقتصادی و روابط بین‌المللی لازم برای رشد پایدار افغانستان را فراهم کند. به گفته او، افغانستان همچنان از بخش بزرگی از نظام مالی جهانی جدا مانده و نگرانی‌ها درباره امنیت، اجرای قراردادها و مداخله‌های سیاسی، سرمایه‌گذاران را از فعالیت در این کشور بازداشته است.

کلاگ نوشت: «واشنگتن باید با چهره‌های سیاسی معتبر افغان که برای ایجاد بدیلی مشروع در برابر حکومت طالبان تلاش می‌کنند، وارد تعامل شود. امریکا باید توانایی رهبری این چهره‌ها و ظرفیت آنان برای جلب حمایت مردم را ارزیابی کند.»

کلاگ می‌گوید که اخیراً با الیاس فیضی غوریانی، رئیس اجرایی حرکت آزادی افغانستان، در واشنگتن دیدار و درباره دیدگاه این جنبش برای آینده افغانستان گفت‌وگو کرده است. به گفته او، این جنبش می‌کوشد نیروهای سیاسی و مخالف طالبان را حول برنامه‌ای مشترک برای حکومت‌داری مشروع، ایجاد فرصت‌های اقتصادی و آینده‌ای فراتر از حاکمیت طالبان گرد هم آورد.

او همچنین خواستار ادامه فشارهای دیپلوماتیک، اقتصادی و مالی بر طالبان شد.

به گفته او، این رویکرد به معنای اعزام دوباره نیروهای امریکایی به افغانستان، آغاز برنامه تازه دولت‌سازی یا تحمیل هزینه‌های جدید بر مالیه‌دهندگان امریکا نیست.

کلاگ نوشت که تجربه دو دهه حضور نظامی امریکا در افغانستان نشان داد که قدرت نظامی، بدون وجود یک نظام سیاسی برخوردار از مشروعیت داخلی، نمی‌تواند تغییرات پایدار ایجاد کند. او تأکید کرد که آینده سیاسی افغانستان باید به دست خود افغان‌ها شکل بگیرد.

این مقام پیشین امریکایی گفت که افغانستان دارای رهبران تجاری باتجربه، مقام‌های پیشین حکومتی و نسل جوانی است که در داخل و خارج کشور زندگی می‌کنند و به اهمیت توسعه اقتصادی، نهادهای کارآمد و روابط سازنده با جهان آگاهی دارند.

به گفته کلاگ، سرمایه‌گذاری امریکا و متحدانش در دو دهه گذشته به پرورش این نسل کمک کرده و اکنون شماری از این چهره‌ها برای ایجاد یک بدیل سیاسی در برابر طالبان تلاش می‌کنند.

او معتقد است که امریکا می‌تواند با بررسی ظرفیت و میزان حمایت مردمی این چهره‌ها، زمینه همکاری با آنان را فراهم کند، بدون آنکه بار دیگر درگیر جنگ یا برنامه گسترده دولت‌سازی در افغانستان شود.

هشدار درباره گسترش نفوذ چین در افغانستان

کلاگ هشدار داد که هم‌زمان با کاهش حضور امریکا در افغانستان، چین برای دسترسی به ذخایر معدنی و گسترش نفوذ سیاسی و اقتصادی خود در این کشور تلاش می‌کند.

او نوشت که افغانستان دارای ذخایر قابل‌توجه مس، لیتیم، سنگ‌آهن و دیگر مواد معدنی مورد نیاز صنایع دفاعی و فناوری است. به گفته او، شرکت‌های چینی برای به‌دست‌آوردن امتیاز استخراج معادن و گسترش روابط تجاری با طالبان تلاش می‌کنند.

کلاگ تأکید کرد که در شرایطی که امریکا می‌کوشد وابستگی خود به چین را در زمینه مواد معدنی حیاتی کاهش دهد، دسترسی بیجینگ به منابع افغانستان برای منافع استراتژیک واشنگتن اهمیت دارد.

او گفت که سرمایه‌گذاری شرکت‌های چینی لزوماً به معنای کنترول افغانستان از سوی چین نیست، اما وابستگی اقتصادی می‌تواند به بیجینگ امکان دهد بر تصمیم‌های سیاسی این کشور تأثیر بگذارد.

به باور کلاگ، چین در حال ایجاد روابط و نفوذ در کشوری با اهمیت راهبردی است و این نفوذ ممکن است حتی پس از پایان حکومت رهبران کنونی طالبان نیز ادامه یابد.

کلاگ هشدار داد که بی‌توجهی واشنگتن به تحولات افغانستان می‌تواند زمینه گسترش نفوذ بلندمدت چین را در کشوری فراهم کند که هم از نظر موقعیت جغرافیایی و هم از نظر منابع طبیعی برای قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی اهمیت دارد.

کیت کلاگ، جنرال بازنشسته ارتش امریکا، در سال ۱۳۹۵ به‌عنوان رئیس دفتر و دبیر اجرایی شورای امنیت ملی امریکا منصوب شد و پس از استعفای مایکل فلین، مدتی سرپرستی مشاوریت امنیت ملی ترامپ را بر عهده گرفت. او در سال ۱۳۹۷ مشاور امنیت ملی مایک پنس، معاون وقت رئیس‌جمهور امریکا، شد.

کلاگ در دومین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ نیز در سال ۱۴۰۳ به‌عنوان نماینده ویژه رئیس‌جمهور امریکا در امور اوکراین و روسیه معرفی شد.

آنان از کشورهای عضو اتحادیه اروپا خواستند که از اخراج پناهجویان افغان خودداری کنند و هشدار دادند که افراد بازگردانده‌شده ممکن است با شکنجه، بازداشت خودسرانه و دیگر موارد نقض جدی حقوق بشر روبه‌رو شوند.

این کارشناسان روز پنجشنبه، ۳۰ میزان، در اعلامیه‌ای درباره اخراج شهروندان افغان از کشورهای اروپایی ابراز نگرانی کردند و تأکید کردند که کشورهای عضو اتحادیه اروپا براساس قوانین بین‌المللی حقوق بشر و حقوق پناهندگان، مکلف‌اند اصل منع بازگرداندن افراد به کشورهای ناامن را رعایت کنند.

آنان وضعیت حقوق بشر در افغانستان را وخیم توصیف کردند و گفتند که زنان و دختران به‌گونه گسترده و سازمان‌یافته با آزار و تعقیب جنسیتی روبه‌رو هستند. به گفته این کارشناسان، چنین اقداماتی ممکن است مصداق جنایت علیه بشریت باشد.

کارشناسان سازمان ملل همچنین هشدار دادند که اقلیت‌های قومی و مذهبی، مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران، افراد دارای گرایش جنسی یا هویت جنسیتی متفاوت، نیروهای امنیتی و دفاعی پیشین و شماری از کارمندان حکومت سابق افغانستان نیز در معرض شکنجه، بازداشت خودسرانه، قتل‌های فراقانونی و دیگر موارد نقض جدی حقوق بشر قرار دارند.

آنان تأکید کردند که براساس حقوق بین‌الملل، هیچ کشوری نباید فردی را به مکانی بازگرداند که در آن با خطر شکنجه، ناپدیدشدن اجباری، بازداشت خودسرانه، قتل یا دیگر موارد نقض جدی حقوق بشر مواجه باشد.

این کارشناسان از کشورهای اروپایی خواستند پیش از اخراج هر فرد، خطرهای احتمالی را با توجه به شرایط شخصی او بررسی کنند و حق دادرسی عادلانه را رعایت کنند. آنان تأکید کردند که حتی دریافت تضمین‌های دیپلوماتیک از کشور مقصد نیز نمی‌تواند کشورهای اخراج‌کننده را از مسئولیت‌های بین‌المللی‌شان معاف کند.

هشدار درباره عادی‌سازی روابط با طالبان

کارشناسان سازمان ملل هشدار دادند که گسترش روابط با طالبان بدون تعیین شرایط روشن برای بهبود وضعیت حقوق بشر، می‌تواند به عادی‌شدن نقض گسترده حقوق بشر، به‌ویژه آزار و تعقیب جنسیتی زنان و دختران بینجامد.

آنان گفتند که برخی کشورهای اروپایی برای تسهیل اخراج شهروندان افغان، گفت‌وگوهای «فنی» با طالبان را ادامه می‌دهند و به نمایندگان قنسولی این گروه نیز اجازه فعالیت در قلمرو خود داده‌اند.

این کارشناسان از کشورهای اروپایی خواستند تلاش‌های دیپلوماتیک خود را برای بهبود وضعیت حقوق بشر در افغانستان افزایش دهند و تا زمانی که تغییرات ملموسی، از جمله لغو ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم و آموزش عالی زنان صورت نگرفته است، از عادی‌سازی روابط با طالبان و مشروعیت‌بخشی به این گروه خودداری کنند.

براساس اعلامیه، کارشناسان سازمان ملل نگرانی‌های خود را رسماً با اتحادیه اروپا و حکومت‌های چند کشور عضو آن در میان گذاشته‌اند.

گسترش همکاری کشورهای اروپایی با طالبان

هشدار کارشناسان سازمان ملل در حالی مطرح می‌شود که شماری از کشورهای اروپایی برای تسهیل اخراج شهروندان افغان، تماس‌ها و همکاری‌های فنی خود با طالبان را گسترش داده‌اند.

در دوم سرطان امسال، هیئتی پنج‌نفره از طالبان در بروکسل با نمایندگان کمیسیون اروپا و ۱۵ کشور عضو اتحادیه اروپا درباره بازگرداندن شهروندان افغان گفت‌وگو کرد. کمیسیون اروپا این دیدار را «فنی» توصیف کرد و تأکید کرد که به معنای به‌رسمیت‌شناختن طالبان نیست، اما رئیس هیئت طالبان آن را «تاریخی» خواند.

آلمان اخراج شهروندان افغان به افغانستان را از سر گرفته و برای تسهیل این روند با نمایندگان طالبان همکاری کرده است. براساس آمار منتشرشده، تا ۲۵ سنبله امسال، ۲۶۳ شهروند افغان از زمان روی‌کارآمدن حکومت کنونی آلمان به افغانستان اخراج شده‌اند.

اتریش نیز برای فراهم‌کردن زمینه اخراج شهروندان افغان با طالبان تماس‌های فنی برقرار کرده و ناروی در زمینه امور قنسولی و نمایندگی‌های دیپلوماتیک افغانستان با این گروه تعامل داشته است.

فرانسه هم در ماه میزان تأیید کرد که گفت‌وگوهای فنی با طالبان را برای بازگرداندن برخی شهروندان افغان فاقد اقامت قانونی و افرادی که از نظر مقام‌های فرانسوی تهدید امنیتی محسوب می‌شوند، آغاز کرده است. وزارت خارجه فرانسه گفته است که این روند شامل پناهجویان و زنان نمی‌شود.

این همکاری‌ها در حالی گسترش یافته است که کشورهای یادشده طالبان را به‌عنوان حکومت قانونی افغانستان به رسمیت نشناخته‌اند. با این حال، منتقدان هشدار می‌دهند که همکاری با طالبان برای اخراج افغان‌ها می‌تواند به افزایش نفوذ و مشروعیت عملی این گروه در اروپا بینجامد.

بر اساس ویدیویی که وزارت اطلاعات و نشرات پاکستان در صفحه اکس خود منتشر کرده است، نخست‌وزیر این کشور در سخنان آغازین نشست کمیته عالی فدرال «برنامه اقدام ملی» در فرمانداری پیشاور تأکید کرد که ادامه این وضعیت برای اسلام‌آباد دیگر قابل تحمل نیست.

شهباز شریف با انتقاد صریح از ناامنی‌های مرزی تصریح کرد که عاملان حملات پس از ورود از افغانستان، سربازان و افسران ارتش و پولیس و شهروندان بی‌گناه را به قتل می‌رسانند.

او با هشدار درباره تبعات انفعال در برابر گروه‌های مسلح افزود: «اگر تروریست‌ها در سراسر خیبرپختونخوا گشت‌وگذار کنند، شامگاهان در مناطقی حاکم شوند و باج‌گیری کنند و ما نظاره‌گر باشیم، نه مردم و نه خداوند ما را خواهند بخشید».

وضعیت امنیتی در خیبرپختونخوا

نخست‌وزیر پاکستان این بحران را به ماجرای تاریخی آتش‌سوزی روم و بی‌تفاوتی حاکمان تشبیه کرد و گفت ناممکن است که دولت اجازه دهد ایالت خیبرپختونخوا در آتش بسوزد و حاکمیت تماشاچی آن باشد.

او تأکید کرد در شرایطی که پاکستان موفق شده اقتصاد خود را از بحران نجات دهد و به‌سوی ثبات و توسعه برود، تحرکات آزادانه شبه‌نظامیان بزرگ‌ترین خطر در برابر منافع ملی است.

آقای شریف خاطرنشان ساخت که تداوم ناامنی‌های ورودی از مرز افغانستان، دولت پاکستان را ناگزیر به اتخاذ تصامیم قاطع، فوری و سرنوشت‌ساز نظامی کرده است.

سفر شهباز شریف به پیشاور، نخستین حضور او در خیبرپختونخوا پس از برکناری حکومت محلی و انتصاب فرماندار جدیدی نزدیک به اسلام‌آباد در ۲۰ میزان به شمار می‌رود.

• 

  پس از اعلام وضعیت اضطراری در خیبرپختونخوا وزیر اعلای این ایالت «بازداشت شد»

اسلام‌آباد به دلیل آن‌چه ناتوانی در مهار ناامنی‌ها می‌خواند، حکومت محلی وابسته به حزب تحریک انصاف به رهبری سهیل آفریدی، وزیر اعلی این ایالت را ساقط و او را همراه با شماری از همکارانش بازداشت کرد؛ اقدامی که اعتراضات گسترده سیاسی در پیشاور و تشدید تنش میان دولت مرکزی و جریان‌های محلی را در پی داشت.

با این حال منازعه امنیتی میان اسلام‌آباد و کابل پس از آن وارد مرحله «جنگ آشکار» شد که ارتش پاکستان، طالبان را به فراهم‌سازی پناهگاه امن برای تحریک طالبان پاکستان متهم کرد. با این حال، طالبان همواره این اتهامات را رد کرده و اعلام کرده‌اند که ناکامی‌های امنیتی داخلی پاکستان نباید به خاک افغانستان ربط داده شود. گزارش‌های شورای امنیت سازمان ملل اما حضور طالبان پاکستانی و دیگر شبه‌نظامیان در افغانستان را تایید می‌کند.