اسنیکو، یوتیوبر امریکایی، بهتازگی ویدیویی از گفتوگوی خود با یک جنگجوی طالبان منتشر کرده است. این عضو طالبان در این گفتوگو مدعی میشود که دختران زیادی در افغانستان ازدواج با اسنیکو را «افتخار» میدانند. او همچنین میگوید اگر این یوتیوبر به ازدواج با یک دختر افغان علاقه داشته باشد، برایش همسر پیدا خواهند کرد.
منتقدان میگویند پیشنهاد کردن زنان به هر مردی، بدون توجه به حق انتخاب و کرامت انسانی آنان، نگاه ابزاری به زنان را نشان میدهد.
فوزیه کوفی، عضو پیشین مجلس نمایندگان افغانستان، در واکنش به این ویدیو گفت که مردم افغانستان در پنج دهه جنگ تقریباً همهچیز خود را از دست دادهاند، اما همواره برای حفظ کرامت دختران و زنان خود تلاش کردهاند.
خانم کوفی افزود: «اینکه شاهد باشیم حتی همین ارزش نیز در سایه حاکمیت طالبان از زنان گرفته میشود، تراژدیای تحملناپذیر و جانسوز است.»
نیلوفر ایوبی، فعال اجتماعی، گفت ظاهراً برای طالبان پذیرفتنی است که زنان و دختران افغانستان را به مردان خارجی پیشنهاد کند، اما تحصیل، کار و کسب درآمد را برای آنان ممنوع سازد.
سمیرا حمیدی، از سازمان عفو بینالملل، گفت این رفتار به معنای پیشنهاد کردن یک دختر افغان به مردی خارجی، گویی که او ملک شخصی طالبان باشد، است.
او افزود که در ۲۰ سال زندگیاش در افغانستان، چه در دوران جمهوریت و چه در زمان حضور نیروهای خارجی، هرگز شاهد چنین تحقیر آشکاری علیه زنان و دختران نبوده است.
لینا روزبه، خبرنگار، گفت زنان و دختران افغانستان بردههای جنسی نیستند که طالبان بتوانند آنان را به هر کسی که بخواهند پیشنهاد کنند. او با اشاره به ازدواج اجباری شماری از زنان با اعضای گروههای جهادی خارجی در گذشته، از رهبر طالبان خواست به کرامت زنان افغانستان احترام بگذارد.
جانزیب ویسا، فعال رسانهای، تأکید کرد که دختران افغانستان انساناند، نه کالاهایی برای معامله، سرگرمی یوتیوبرها یا تبلیغات طالبان.
او در حساب کاربری خود در اکس نوشت: «طالبان بیش از پنج سال است که دختران را از حق آموزش، آزادی و حقوق اساسیشان محروم کردهاند، اما در عین حال، برخی یوتیوبرها با نادیدهگرفتن رنج زنان افغانستان و منافع شخصی، به سفیدنمایی چهره این گروه کمک میکنند.»
شبنم بایانی، فعال اجتماعی، نوشت که در رفتار طالبان نشانی از غیرت، عزت و غرور دیده نمیشود؛ ارزشهایی که به گفته او، اعضای این گروه بیش از دیگران از آنها سخن میگویند.
بشیر باران نیز با اشاره به حضور اسنیکو در کنار اعضای طالبان نوشت که این یوتیوبر نهتنها برای طالبان لابیگری نمیکند، بلکه با رفتار و گفتوگوهایش ریاکاری آنان را آشکار میسازد.
این واکنشها در حالی مطرح میشود که طالبان پس از بازگشت به قدرت در افغانستان، محدودیتهای گستردهای بر زندگی زنان و دختران وضع کردهاند. این گروه دختران را از آموزش متوسطه و دانشگاه محروم کرده و محدودیتهای شدیدی بر کار و حضور اجتماعی زنان اعمال کرده است.
افغانستان اکنون تنها کشوری در جهان است که در آن آموزش متوسطه و عالی برای دختران و زنان ممنوع است.
اسنیکو در روزهای اخیر به افغانستان سفر کرده و از بخشهای مختلف کابل ویدیوهای زنده پخش کرده است. او در جریان این سفر با شماری از اعضا و مقامهای طالبان، از جمله انس حقانی، دیدار کرده و بخشهایی از گفتوگوهایش با آنان را در شبکههای اجتماعی منتشر کرده است.
در سالهای گذشته، طالبان بارها از حضور یوتیوبران و چهرههای شناختهشده خارجی در افغانستان برای نمایش تصویری عادی و امن از این کشور و تبلیغ دستاوردهای خود استفاده کردهاند. در مقابل، شماری از شهروندان و فعالان افغان از برخورد دوگانه این گروه با خارجیها و شهروندان افغانستان انتقاد کردهاند.
آنان میگویند در حالی که به برخی چهرههای خارجی اجازه سفر آزادانه، تصویربرداری و دیدار با مقامهای طالبان داده میشود، زنان و دختران افغان با محدودیت و محرومیتهای گسترده روبهرو هستند و بسیاری از شهروندان نیز از آزادیهای ابتدایی محروماند.