ایران: افغان‌ها را برای کاهش استفاده از یارانه‌های دولتی اخراج می‌کنیم

دفتر والی طالبان در نیمروز چهارشنبه، ۲۵ سرطان در خبرنامه‌ای نوشت که مهاجران واجد شرایط دریافت کمک را به نهادهای مددرسان معرفی کرده است. به گزارش این دفتر، بسیاری از این مهاجران به‌طور رایگان به والایت‌هایشان منتقل شده‌اند.

خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا) روز دوشنبه، گزارش داد که روزانه هفت تا ۱۴ هزار مهاجر بدون مدرک افغان از طریق مرز میلک-پل ابریشم به افغانستان باز می‌گردند.

هوشنگ بامری، رئیس دفتر امور اتباع و مهاجران استانداری سیستان‌و‌بلوچستان پنجشنبه، ۱۹ سرطان گفت که از آغاز ماه جاری تاکنون ۹۱ هزار مهاجر افغان از مرز میلک اخراج شده‌اند.

اسکندر مومنی، وزیر داخله ایران چهارشنبه، ۲۵ سرطان گفت: «رئیس‌جمهور بارها بر تفویض اختیارات به استانداران تاکید کرده بود. اگر این اتفاق نمی‌افتاد، شاید نمی توانسیتم از این شرایط عبور کنیم». او افزود که استانداران با اختیارات جدید توانستند از پیچ‌وخم‌های اداری روند اخراج به سادگی عبور کنند.

وزیر داخله جمهوری اسلامی تصریح کرد که ایران کشور «بسیار بزرگی» است و نمی‌شود با روش‌های متمرکز اداره شود. او اضافه کرد که در شرایط کنونی «حتما و باید» تفویض صلاحیت‌های لازم انجام می شد.

خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) گزارش داد که فاطمه مهاجرانی روز چهارشنبه ۲۵ سرطان در حاشیه جلسه هیئت دولت گفت: «باتوجه به اینکه حجم زیادی از اقتصاد ما با یارانه در حوزه‌هایی مثل انرژی و نان اداره می‌شود، در راستای ساماندهی اقتصادی موضوع ساماندهی اتباع مهم است.»

اسکندر مومنی، وزیر داخله جمهوری اسلامی اعلام کرده که از آغاز سال جاری خورشیدی دست‌کم ۸۰۰ هزار مهاجر افغان اخراج شدند.

او با اشاره به اجرای گسترده‌ترین طرح ساماندهی مهاجران خارجی گفت که تاکنون نزدیک به ۴۲ هزار تبعه خارجی بدون اسناد، از استان فارس به مرزها بازگردانده شده‌اند که بیش از ۹۹ درصد آن‌ها اتباع افغانستان بوده‌اند.

آقای احمدی همچنین از تدوین طرح «کفیل» برای ساماندهی وضعیت اشتغال اتباع خارجی در کشور خبر داد.

این مقام ایرانی هشدار داد که به‌کارگیری اتباع غیرمجاز تخلف محسوب شده و با کارفرمایان متخلف برخورد قانونی خواهد شد.

اخراج گسترده و خشونت‌بار مهاجران افغان، از دست رفتن سرمایه و اموال این مهاجران به علت خروج اجباری و وضعیت اسفبار مهاجران در مرز اسلام قلعه، به نارضایتی گسترده در میان مردم افغانستان دامن زده است.

برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی در واکنش به رفتار حکومت ایران و شماری از مردم این کشور با مهاجران افغان، کمپین تحریم کالاهای ایرانی را راه انداخته اند.

سفارت ایران در کابل روز سه شنبه ویدیویی با عنوان «ما یک پیکر واحد هستیم...» را منتشر کرده است که هدف آن توضیح سیاست اخراج است. در این ویدیو، علیرضا بیکدلی، سفیر ایران در کابل می‌گوید که « افغانستان در طول تاریخ در کنار ایران بوده و ما یک پیکر واحد هستیم.»

بیکدلی می گوید که ایران به رغم اخراج بیش از ۳۰۰ هزار مهاجر، هنوز هم میزبان میلیون‌ها مهاجر دیگر افغان است.

سفیر ایران می‌گوید که طرح اخراج مهاجران از سال ۱۴۰۲ روی دست گرفته شد اما به علت درخواست مقام‌های طالبان، اجرای طرح موکول به آینده شد.

طالبان بر بازگشت تدریجی و آبرومندانه مهاجران افغان تاکید دارد و هشدار داده است که برخورد تحقیرآمیز با مهاجران باعث نفرت میان مردم دو کشور می‌شود.

وی روز سه‌شنبه در مرز دوغارون به خبرگزاری ایرنا گفت که این مرز، اصلی‌ترین معبر برای بازگشت مهاجران افغان به کشورشان است. او افزود: «بیشتر اتباع غیرمجاز افغان که در مرزهای خروجی ایران حضور دارند، خودمعرف و داوطلب بازگشت هستند.»

بر اساس اظهارات مقامات ایرانی، ۶۷ درصد از مهاجران افغان از طریق مرز دوغارون در خراسان رضوی ایران را ترک می‌کنند.

رئیس الوزرای طالبان از مقام‌های ایرانی خواسته است که در اخراج مهاجران، اصول «تدریج، آبرومندی و حسن همجواری» را رعایت کنند و از رفتارهای تحقیرآمیز با مهاجران افغان خودداری شود. حسن آخوند گفت این رفتارها به «انزجار و نفرت میان ملت‌های دو کشور» منجر می‌شود.

بر اساس گزارش‌های رسانه‌های حقوق‌بشری و اطلاعات رسیده از منابع محلی و شاهدان عینی، در هفته‌های گذشته ده‌ها هزار نفر از مهاجران افغان بدون طی مراحل قانونی، با تهدید، ضرب‌وجرح و انتقال اجباری به اردوگاه‌ها، از مرزهای ایران به افغانستان بازگردانده شده‌اند.

تصاویر و ویدیوهای منتشر شده در رسانه‌های حکومتی نیز نشان می‌دهد که ماموران انتظامی و امنیتی جمهوری اسلامی در شهرهای مختلف ایران به‌صورت سیستماتیک مهاجران را شناسایی، تعقیب و با زور سوار خودرو کرده و به اردوگاه‌های موقت انتقال می‌دهند.

روایت‌های بسیاری نیز از لت و کوب، تهدید به مرگ، جدا کردن اعضای خانواده و بازداشت کودکان و زنان در مسیر اخراج گزارش شده است.

برخورد مقام‌های ایرانی با مهاجران، باعث خشم و نارضایتی در افغانستان شده است. شماری از کاربران شبکه‌های اجتماعی، کمپین تحریم کالاهای ایرانی را به راه انداخته اند.

آقای اسپنتا در یک پیام ویدئویی از آنچه «موج همدلی شهروندان به‌ویژه در غرب افغانستان» برای یاری رساندن به مهاجران بازگشته از ایران عنوان شده، سپاسگزاری کرده است.

او مشارکت مردم را نشانه‌ای از همبستگی در میان شهروندان دانسته است.

اخیراً با افزایش روند بازگرداندن مهاجران افغان از ایران و پاکستان، شماری از خانواده‌ها در گذرگاه‌های مرزی و کمپ‌های موقت در وضعیت دشواری قرار گرفته‌اند. در واکنش به این وضعیت، شماری از شهروندان، فعالان مدنی و صاحبان کسب‌وکار محلی به ویژه در هرات اقدام به جمع‌آوری کمک‌های مردمی و تدارک خدمات اولیه برای مهاجران بازگشته کردند.