کشته شدن غیرنظامیان در دور جدید حملات پاکستان به افغانستان

حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، در واکنش به حملات پاکستان به ولایت‌های کنر و هلمند گفت که طالبان «انتقام خون مردم» را خواهد گرفت و به پاکستان «پاسخ حساب‌شده» خواهد داد.

او روز پنشنبه، ۹ میزان در گفت‌وگو با تلویزیون ملی گفت ارتش پاکستان شب گذشته مناطقی در ولسوالی شلتن ولایت کنر و ولسوالی گرمسیر هلمند را بمباران کرده است.

او گفت این حملات خانه‌های غیرنظامیان را هدف قرار داده و علاوه بر تلفات انسانی، سه خانه نیز به‌طور کامل ویران شده است.

معاون سخنگوی طالبان حملات پاکستان را «جنایت جنگی»، «تجاوز آشکار به خاک افغانستان» و مغایر با اصول بین‌المللی خواند.

فطرت افزود: «امارت اسلامی بار دیگر تاکید می‌کند که در پاسخ به چنین تجاوزهایی، انتقام خون مردم خود را می‌گیریم و به پاکستان پاسخ حساب‌شده خواهیم داد.»

او همچنین ادعای پاکستان مبنی بر استفاده از خاک افغانستان علیه این کشور را رد کرد و گفت پاکستان برای حفظ «تعهدات و توافق‌های امنیتی خود با برخی کشورها» دست به چنین اقداماتی می‌زند. او درباره این ادعا توضیح بیشتری ارائه نکرد.

در روزهای اخیر، نحوه واکنش طالبان به حملات پاکستان با انتقاد برخی مقام‌های این گروه نیز روبه‌رو شده است. شماری از مقام‌های طالبان از آنچه موضع نرم در برابر اسلام‌آباد می‌دانند، انتقاد کرده‌اند.

همزمان، منابع به افغانستان اینترنشنال گفته‌اند هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، با روند پاسخ نظامی به پاکستان مخالفت کرده است.

طالبان تاکنون به‌طور رسمی درباره این گزارش و اختلاف‌نظر احتمالی بر سر چگونگی پاسخ به پاکستان توضیح نداده است.

رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه پیشین افغانستان، در واکنش به حملات هوایی تازه پاکستان به ولایت‌های هلمند و کنر، این حملات را تجاوز به خاک افغانستان و عامل کشته‌شدن غیرنظامیان خواند و گفت مخالفت با «استبداد طالبانی و تروریسم» نباید مانع ابراز انزجار از تجاوز پاکستان شود.

سپنتا در پیامی گفت که خاک افغانستان برای چندمین بار هدف حملات هوایی پاکستان قرار گرفته و این حملات به کشتار غیرنظامیان انجامیده است. او تاکید کرد که دشمنی با طالبان «هرگز دلیل نمی‌شود» که در برابر حملات پاکستان سکوت شود.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، گفته است در حملات شب گذشته به مناطق چوگام ولسوالی شلتن کنر و صفار ولسوالی گرمسیر هلمند، خانه‌های غیرنظامیان هدف قرار گرفته و دست‌کم ۹ نفر، از جمله زنان و کودکان، کشته و ۱۱ نفر زخمی شده‌اند. به گفته او، سه خانه نیز ویران شده است.

در مقابل، وزارت اطلاعات پاکستان این حملات را بخشی از عملیات «غضب للحق» دانسته و مدعی شده است جنگنده‌های این کشور، بر پایه اطلاعات استخباراتی، مراکز تحریک طالبان پاکستان و جدایی‌طلبان بلوچ را هدف قرار داده‌اند و ۲۲ تن از اعضای این گروه‌ها کشته شده‌اند. پاکستان می‌گوید حملاتش متوجه پناهگاه‌های گروه‌های مسلحی است که از خاک افغانستان به این کشور حمله می‌کنند، ادعایی که طالبان آن را رد می‌کند.

این دور تازه حملات در ادامه رشته‌ای از حملات هوایی پاکستان در هفته‌های اخیر به ولایت‌هایی چون کنر، پکتیکا، قندهار، خوست و پکتیا انجام شده است. حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، نیز پیش‌تر این حملات را «تجاوز بر حریم و نقض حاکمیت افغانستان» خوانده بود.

حنیف اتمر، وزیر خارجه پیشین افغانستان، در واکنش به حملات اخیر پاکستان گفت که ادامه حملات این کشور و جنگ داخلی، افغانستان را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است. او از اداره طالبان خواست برای جلوگیری از جنگ داخلی به مصالحه ملی روی آورد و زمینه اتحاد و یکپارچگی مردم افغانستان را فراهم کند.

وزیر خارجه پیشین افغانستان پنجشنبه در پیامی در اکس نوشت که در حملات اخیر پاکستان زنان و کودکان، کشته شده‌اند.

آقای اتمر گفت پاکستان ناامنی، خون‌ریزی و «برادرکشی» در افغانستان را برای تأمین امنیت و منافع خود ضروری می‌داند و هشدار داد که حملات پاکستان از یک‌سو و جنگ داخلی از سوی دیگر، می‌تواند کشور را بیشتر بی‌ثبات کند.

وی خطاب به طالبان گفت: «اجازه ندهید اردوی پاکستان دست خودتان را برای گزیدن به زیر دندان‌تان بگذارد و زمینه را برای بمباران از یک‌سو و جنگ داخلی در کشور از سوی دیگر فراهم سازد.»

وزیر خارجه پیشین افغانستان از طالبان خواست زمینه گفت‌وگوی ملی را فراهم کند. او گفت تمام اقوام افغانستان باید بر سر یک «سفره ملی» گردهم آیند و درباره تعهدات ملی برای دفاع از کشور و تأمین مشروعیت نظام به توافق برسند.

وزیر خارجه سابق تاکید کرد که رعایت حقوق بنیادی مردم می‌تواند اساس مشروعیت نظام را تشکیل دهد و گفت تنها حکومتی می‌تواند به‌گونه موثر از افغانستان دفاع کند که از حمایت مردم برخوردار باشد و به تعهدات ملی و بین‌المللی خود عمل کند.

او افزود که «اتفاق و وحدت ملت» باید اساس راهبرد، برنامه و اقدامات دفاعی افغانستان باشد.

ارتش پاکستان می‌گوید ملا شیرین، والی طالبان در قندهار، حدود یک ماه پیش میزبان نشست مشترک نمایندگان شبه نظامیان بلوچ، تحریک طالبان پاکستان و القاعده بوده است. بنا به ادعای سخنگوی ارتش پاکستان، هدف این نشست ایجاد هماهنگی میان این گروه‌ها برای افزایش حملات در داخل پاکستان بوده است.

شریف چودری روز پنجشنبه در یک نشست خبری گفت این نشست در ۴ سنبله در قندهار برگزار شده است. او گفت نمایندگان ارتش آزادی‌بخش بلوچستان، القاعده در شبه‌قاره هند و گروه حافظ گل بهادر، از فرماندهان تحریک طالبان پاکستان، در این جلسه حضور داشتند.

چودری گفت که نمایندگان این گروه‌ها درباره بسیج نیرو و هماهنگی میان خود گفت‌وگو کردند. او افزود که این گروه‌ها زمانی که جداگانه فعالیت می‌کنند، «به‌شدت ضربه می‌خورند» و به همین دلیل تصمیم گرفته‌اند با یکدیگر هماهنگ شوند.

به گفته سخنگوی ارتش پاکستان، نمایندگان شبه‌نظامیان بلوچ گفته‌اند که این گروه در جذب نیرو و جنگیدن با مشکل روبه‌رو است و از حافظ گل بهادر خواسته‌اند نیروی انسانی در اختیار این گروه قرار دهد. چودری مدعی شد که قرار بوده این افراد پس از پوشیدن لباس ارتش آزادی‌بخش بلوچستان، در حملات این گروه شرکت کنند.

او گفت میان ارتش آزادی‌بخش بلوچستان و تحریک طالبان پاکستان از نظر ایدیولوژیک وجه مشترکی وجود ندارد، اما «پول و رژیم طالبان» عامل گردهم آمدن این گروه‌های متفاوت است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که در ماه‌های اخیر گزارش‌هایی درباره افزایش هماهنگی و همکاری میان تحریک طالبان پاکستان و گروه‌های جدایی‌طلب بلوچ منتشر شده و حملات مسلحانه در مناطق پشتون‌نشین بلوچستان نیز افزایش یافته است.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، پیشتر ادعاهای مربوط به فعالیت گروه‌های مسلح علیه پاکستان از خاک افغانستان را رد کرده و گفته است که مقام‌های طالبان اجازه چنین فعالیت‌هایی را نمی‌دهند. او این گزارش‌ها را «شایعات و تبلیغات» برای بدنام کردن این گروه خوانده است.

شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، روز پنجشنبه گفت که اسلام‌آباد با مردم افغانستان مشکلی ندارد. او طالبان را به حمایت از تروریسم متهم کرد و گفت که مشکل پاکستان با اداره این گروه است.

چودری در یک نشست خبری در اسلام‌آباد گفت که طالبان «خود را بر افغانستان تحمیل کرده» و حکومت این گروه «فراگیر و منتخب نیست».

او در پاسخ به پرسشی درباره تهدیدهای امنیتی از خاک افغانستان گفت که پاکستان بر سر حاکمیت و تمامیت ارضی خود سازش نخواهد کرد و برای دفاع از آن «هر اقدام لازم» را انجام خواهد داد.

سخنگوی ارتش پاکستان طالبان را متهم کرد که راه «کمک و حمایت از تروریسم» را انتخاب کرده‌اند. او گفت: «مشکل ما با رژیم طالبان افغانستان است که خود را بر این کشور تحمیل کرده است. این رژیم فراگیر، منتخب و نماینده مردم نیست، چون تحمیلی است و برای دوام خود به ناامنی و سرکوب نیاز دارد.»

چودری همچنین مدعی شد که طالبان طیفی از گروه‌های مسلح، از داعش خراسان تا جنبش اسلامی ترکستان شرقی را در افغانستان پناه داده و پاکستان به‌عنوان «کشور خط مقدم» در برابر این گروه‌ها است.

او از رسانه‌های بین‌المللی خواست از مقام‌های طالبان بپرسند چرا شهروندان افغانستان در حملات داخل پاکستان نقش دارند و اداره طالبان برای جلوگیری از این حملات چه کرده است.

چودری همچنین گفت: «پاکستان با یک تهدید وجودی ناشی از تروریسم مورد حمایت هند روبه‌رو است.»

او افزود که نیروهای نظامی پاکستان در حال انجام وظایفی هستند که برای آن آموزش دیده‌اند و حل سایر اختلاف‌ها زمانی ممکن خواهد شد که مقام‌های طالبان، به گفته او، به «اشتباه» خود پی ببرند.

اظهارات سخنگوی ارتش پاکستان هم‌زمان با ادامه حملات هوایی این کشور در افغانستان مطرح شده است. بامداد پنجشنبه، مناطقی در ولایت‌های کنر و هلمند هدف حملات هوایی پاکستان قرار گرفتند.

یوناما اعلام کرد که در این حملات دست‌کم ۱۰ غیرنظامی کشته و ۹ تن دیگر زخمی شده‌اند و بیشتر قربانیان کودکان بوده‌اند. این نهاد خواستار کاهش تنش، گفت‌وگو، رعایت قوانین بین‌المللی و جلوگیری از آسیب بیشتر به غیرنظامیان شده است.

پاکستان در مقابل گفته است که حملاتش مخفیگاه‌های گروه‌های مسلح را هدف قرار داده و ۲۲ جنگجو کشته شده‌اند. این ادعاها به‌گونه مستقل تایید نشده‌اند.

یوناما گفته است که از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون بیش از یک‌هزار و ۱۰۰ غیرنظامی در افغانستان در نتیجه درگیری‌های فرامرزی کشته یا زخمی شده‌اند.

تنش میان پاکستان و طالبان در ماه‌های اخیر بر سر فعالیت گروه‌های مسلح مخالف اسلام‌آباد افزایش یافته است. پاکستان می‌گوید این گروه‌ها از خاک افغانستان برای حمله به پاکستان استفاده می‌کنند. طالبان این اتهام را رد کرده و ناامنی در پاکستان را مسئله داخلی آن کشور خوانده است.

حملات هوایی اخیر پاکستان در خاک افغانستان، این تنش‌ها را بیشتر کرده است.

فیصل کریم کندی، فرماندار خیبرپختونخوا، اظهارات نورالله نوری، وزیر سرحدات طالبان درباره برافراشتن پرچم این گروه در پشاور را «احمقانه و تحریک‌آمیز» خواند.

نورالله نوری روز چهارشنبه، ۹ میزان در یک گردهمایی در کابل به ارتش و استخبارات پاکستان هشدار داد که صبر مردم افغانستان را بیشتر آزمایش نکنند. او گفت که اگر «امارت اسلامی» بخواهد، می‌تواند ظرف دو روز پرچم خود را در پشاور برافرازد.

کندی روز پنجشنبه در واکنش به این اظهارات در شبکه اجتماعی اکس نوشت که مقام‌های طالبان باید از سخنانی که به گفته او، «احمقانه و تحریک‌آمیز» است، دست بردارند.

او افزود: «پشاور متعلق به آن‌ها نیست که تهدیدش کنند. افغانستان باید از هند درس بگیرد.»

پاکستان طالبان را به‌عنوان حکومت مشروع افغانستان به رسمیت نمی‌شناسد، اما مقام‌های این کشور در اظهارات خود، تنش و درگیری با طالبان را اغلب به‌عنوان تنش با افغانستان مطرح می‌کنند.

فرماندار خیبرپختونخوا همچنین گفت که نیروهای مسلح پاکستان پیش از این از حاکمیت این کشور دفاع کرده‌اند و در آینده نیز از «هر وجب خاک» پاکستان دفاع خواهند کرد.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تنش میان طالبان و پاکستان افزایش یافته و حملات هوایی پاکستان به افغانستان ادامه دارد.

در تازه‌ترین مورد، بامداد پنجشنبه بخش‌هایی از کنر و هلمند هدف حملات هوایی پاکستان قرار گرفت. یوناما اعلام کرد که در این حملات دست‌کم ۱۰ غیرنظامی کشته و ۹ تن دیگر زخمی شده‌اند. به گفته این نهاد، بیشتر کشته‌شدگان کودکان بوده‌اند.

فیصل کریم کندی از سوی حکومت فدرال پاکستان به عنوان والی خیبرپختونخوا منصوب شده است. این ایالت با افغانستان مرز مشترک دارد و در ماه‌های اخیر شاهد افزایش حملات و درگیری‌های مسلحانه بوده است.

عبدالسلام ضعیف، سفیر سابق طالبان در پاکستان می‌گوید که دیگر تنها با محکوم کردن و «قربانی دادن» نمی‌توان از مرزهای یک کشور اسلامی دفاع کرد. او افزوده است که برای دفاع از کشور به دانش، تکنالوژی و ابزار مدرن نیاز است.

این واکنش همزمان با تشدید حملات پاکستان به خاک افغانستان و سکوت طالبان در برابر این حملات انجام شده است.

عبدالسلام ضعیف روز پنجشنبه، نهم میزان در یادداشتی در اکس نوشت دفاع از مرزهای کشور «فرض عین» است.

او تاکید کرده است که باید منابع مالی را صرف تقویت توان دفاعی کرد. عبدالسلام ضعیف نوشت: «نان خشک بخورید، پیاده سفر کنید و هزینه‌ها را کاهش دهید اما برای دفاع، امکانات فراهم کنید.

براساس تازه‌ترین گزارش بانک جهانی، بیش از ۴۵ درصد بودجه طالبان صرف بخش امنیت می‌شود. با این وجود مقام‌های طالبان به‌ویژه هبت‌الله آخوندزاده تمایل چندانی به دانش مدرن و آموزش‌های رایج ندارند.

یک مقام ارشد طالبان به افغانستان اینترنشنال گفت پس از حملات قبلی پاکستان، شماری از رهبران طالبان در کابل تصمیم گرفته بودند که به آن پاسخ داده شود.

او گفت که هبت‌الله آخندزاده، با تصمیم مقامات طالبان در کابل مخالفت کرده و اجازه حملات تلافی‌جویانه را نداده است.
این مقام طالبان که نخواست نامش فاش شود، می‌گوید که درباره حمله اخیر پاکستان نیز تاکنون رهبر این گروه تصمیم روشنی نگرفته است. او افزود که بربنیاد اطلاعات، دفتر رهبر طالبان سرگرم گفت‌وگوی مستقیم با پاکستان است، اما شماری از مقامات طالبان در کابل از این مذاکرات بی‌خبرند.

به گفته او، «یکی از دلایل حملات پاکستان این است که اسلام‌آباد از اعتماد رهبری طالبان برخوردار شده است.»

طالبان تاکنون ادعاهای این مقام خود را به‌طور رسمی تأیید نکرده‌اند.

پاکستان حملات خود به افغانستان را به فعالیت‌های طالبان پاکستانی از خاک افغانستان مرتبط می‌داند، اما طالبان افغانستان می‌گویند که مسئله شبه‌نظامیان پاکستانی، مسئله داخلی اسلام‌آباد است و آنان اجازه فعالیت علیه هیچ‌کس از خاک افغانستان را نمی‌دهند.

عمار یاسر، یک مقام طالبان، از هبت‌الله آخوندزاده، و عملکرد اداره این گروه انتقاد کرد.
او گفته است که صدای رهبران طالبان در برابر بمب‌ها و حملات هوایی پاکستان بلند نمی‌شود و آنها مردم را به تحمل بمباران‌های پاکستان عادت داده‌اند.
عمار یاسر در پیامی در اکس نوشته است: «گویی به لت خوردن عادت کرده‌ایم؛ نه صدای حکومت بلند می‌شود و نه صدای رعیت. خوب تربیت‌مان کردید، ممنون رهبر.»
پیام او از سوی ناظران به عنوان انتقادی کم‌سابقه و کنایه‌آمیز به رهبر طالبان، تعبیر شده است.
پاکستان در جریان پنج سال گذشته و از زمان بازگشت طالبان به قدرت، بارها مناطقی را در ولایت‌های مختلف افغانستان بمباران کرده است. با این حال، رهبر طالبان در مورد حملات پاکستان اظهارنظری نکرده است.

مقام‌های پاکستانی گفته‌اند این حملات علیه گروه‌های مسلح مخالف اسلام‌آباد انجام شده، اما طالبان این حملات را نقض حاکمیت افغانستان دانسته‌اند.

عمار یاسر، خسربره اخترمحمد منصور، رهبر پیشین طالبان، و پسر یاسر وردگ، مقام پیشین طالبان، است.

عمار یاسر در حال حاضر به‌عنوان رئیس انسجام امور پروژه‌ها در اداره امور طالبان فعالیت می‌کند.

پدر او یاسر وردگ، از چهره‌های شناخته‌شده و اعضای ارشد پیشین طالبان است و این گروه در سال ۱۳۹۱ مرگ او را تأیید کرد. یاسر وردک در دوره فعالیت خود ریاست کمیسیون فرهنگی طالبان را بر عهده داشت و بر اساس برخی گزارش‌ها در سال‌های پایانی فعالیتش از اعضای برجسته ساختار سیاسی این گروه نیز به شمار می‌رفت.

عمار یاسر همچنین خسربره ملا اختر محمد منصور، رهبر پیشین طالبان است و اکنون به عنوان رئیس ریاست انسجام امور پروژه‌های ریاست عمومی اداره امور طالبان فعالیت می‌کند.

سه برادر او نیز در ساختار حکومت طالبان سمت‌های مهمی دارند. عامر یاسر به عنوان معین ساختمانی شاروالی کابل کار می‌کند، احمد یاسر آتشه نظامی سفارت طالبان در مسکو است و عبدالله یاسر نیز به عنوان مستشار سفارت طالبان در روسیه فعالیت دارد.

اظهارات عمار یاسر از این جهت قابل توجه است که به ندرت مقام‌های بلندپایه طالبان به صورت علنی از رهبر این گروه یا عملکرد حکومت آن انتقاد می‌کنند.

ناظران سیاسی این پیام را انتقاد آشکار از رهبری هبت‌الله آخندزاده و نحوه مدیریت تنش‌های جاری با پاکستان ارزیابی می‌کنند.

طالبان انتقاد علنی از اداره و رهبری این گروه را منع کرده است.

نصیر احمد فایق، نماینده افغانستان در سازمان ملل در واکنش به حملات اخیر پاکستان، گفت که تاوان اختلافات طالبان و پاکستان بر سر تی‌تی‌پی را نباید غیرنظامیان بپردازند.

او می‌گوید که سیاست طالبان در زمینه پناه دادن و حمایت از گروه‌های تروریستی کشورهای منطقه را در معرض خطر قرار داده است.

آقای فایق، ضمن محکوم کردن حملات اخیر پاکستان، تاکید کرد که مبارزه موثر با تروریسم به حکومت مشروع، فراگیر و پاسخگو در افغانستان نیاز دارد.

او تاکید کرد که مبارزه با تروریسم نمی‌تواند آسیب‌رساندن به غیرنظامیان و نقض تمامیت ارضی افغانستان را توجیه کند.

این دیپلومات ارشد افغانستان همچنین خواستار توقف فوری درگیری‌ها میان طالبان و پاکستان شد. او همزمان بر حفاظت از غیرنظامیان و رعایت کامل قوانین بین‌المللی تاکید کرد.