د پاکستان د بهرنیو چارو لنډمهالي وزیر له طالبانو وغوښتل چې «ټي ټي پي» دې وځپي

د تمنا پریاني خور افغانستان انټرنشنل ته وویل چې دوی ترې د اعتصاب پای ته رسولو غوښتنه کړې او اغلې پریاني ته یې بلنه ورکړې چې همدلته دې ایالتي پارلمان ته وینا وکړي.

جرمني چارواکو د اغلې پریاني د پرلت ځای ته په داسې حال کې ورغلي، چې نوموړې او نظام جلالي د شنبې په ورځ د وږي په ۱۸ مه د روغتیايي حالت د خرابوالي له امله روغتون ته وړل شوي وو.

تمنا زریاب پریانۍ او نظام جلالي نهه ورځې وړاندې د جرمني په کولن ښار کې د طالبانو د ښځو ضد سیاستونو او په افغانستان کې د جنسیتي توپير د رسمیت پېژندلو په اعتراض کې د نه خوړلو اعتصاب وکړ. ښاغلی جلالي ایرانی دی.

د تمنا زرياب پريانې خور زرمينې پریاني افغانستان انټرنېشنل ته وويل چې د نوردراین- وستفالن ایالت د پارلمان مرستيالې تمنا پریاني ته بلنه ورکړې چې د دغه ايالت په پارلمان کې دې وينا وکړي.

تمنا زریاب پریاني یوه له هغو افغان ښځينه لاریون کوونکو څخه ده چې د طالبانو له واکمنۍ وروسته یې په کابل کې له یو شمېر نورو نجونو سره د دغې ډلې پر ضد لاریون وکړ. طالبانو هغه ونیوله، اغلې پریاني د دغې ډلې له بند تر خلاصیدو وروسته له افغانستانه ووتله او په جرمني کې کډواله شوه.

په ورته وخت کې په ناورې او پاکستان کې یو شمېر نورو افغان ښځینه فعالانو هم له ورته غوښتنو سره د نه خوړو اعتصاب کړی دی.

د طالبانو له لوري د سالنګونو ساتنې ادارې مشر عبدالحلیم اغا وايي: د یکشنبې ورځې څخه به دغه لویه لاره تر ناڅرګند وخته پورې د ټولو بار وړونکو او مسافر وړونکو موټرو پر مخ تړلې وي.

تردې وړاندې به دغه لاره د شپې له لوري د موترو د تګ راتګ پر مخ تړل کېده، خو اوس د طالب چارواکو په وینا دغه لویه لاره د کار د چټکتیا له امله په بشپړه توګه وتړل شوه.

د سالنګ لویه لاره په افغانستان کې یوازینۍ لویه لاره ده چې د هیواد شمالي ولایتونه له مرکز سره نښلوي.

د یادولو وړ ده چې تېر ژمی د سالنګ په تونل کې د تیلو د ټانکرونو د اور اخیستې له امله لسګونه کسانو ته مرګژوبله اوښتې وه.

د راپور ونو له مخې، د طالبانو کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني د وردګو ولایت ته د خپل سفر پر مهال څرګنده کړه: «د نړیوالو قوانینو پر بنسټ او اسلامي- ملی ارزښتونو او اصولو په نظر کې نیولو سره، زموږ دروازې د نړۍ سره د جوړجاړي لپاره خلاصې دي.»

حقاني د دغه ولايت له چارواکو او ولس له بیلابیلو پرګنو سره په کتنه کې ټينګار وکړ: «د هېواد ابادي خو زموږ خپل مسووليت دى او بايد له انتظار پرته يې په ګډه ترسره کړو.»

د طالبانو حکومت د کورنیو چارو وزارت له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې په دې غونډه کې یو شمېر قومي مشرانو د دغه ولایت د خلکو ستونزې مطرح کړې او دغه ولایت ته یې د طالب چارواکو د پاملرنې غوښتنه وکړه، خو د دغو غوښتنو په اړه یې جزئیات نه دي ورکړل شوي.

تر دې وړاندې هم سراج الدين حقاني د افغانستان نورو ولايتونو ته سفرونه کړي و چې ظاهرآ له قومونو سره د اړیکو او یووالي په جوړو شويو غونډو کې ګډون وي، خو شنوونکي وايي چې دغه طالب چارواکی پر کابل تر واکمنۍ مخکې د طالبانو د مشر ملا هبت الله مرستیال و، او اوس د مشرۍ په لټه کې دی.

ښاغلی سیاف چې د افغانستان ژغورنې لپاره د ملي مقاومت شورا جګپوړی غړی هم دی د شنبې په ورځ (د وږي ۱۸مه) د احمد شاه مسعود د وژل کېدو د ۲۲م تلین په مناسبت یوې مجازي غوڼډې ته وویل، طالبان پر افغانستان تر واکمنۍ وروسته «مغرور» شوي دي.

ښاغلي سیاف زیاته کړه، ټول ولس، طالبان او نړۍ پوهېږي چې طالبان د پوځي ځواک له لارې نه دي بریالي شوي، بلکې دغې ډلې ته افغانستان سپارل شوی دی.

هغه وویل، طالبان اوس د یوه کمیسیون په جوړولو خپلو مخالفانو ته افغانستان ته د ستنیدو بلنه ورکوي.

د ښاغلي سیاف په وینا،د افغانستان ستونزه د کمیسیون په جوړولو نه شي حل کېدای.

د شنبې په ورځ د احمد شاه مسعود د وژل کېدو د تلین په مناسبت یو شمېر سیاسي مشرانو په مجازي غونډه کې ویناوې وکړې. ښاغلي سیاف په دې ناسته کې وویل، چې د افغانستان خلک له تسلیمېدو ښه خاطره نه لري او تسلیمېدو ته چمتو نه دي.

هغه له طالبانو وغوښتل چې د افغانستان د ستونزې د هواري لپاره دې مذاکراتي کمېټه وټاکي او له مخالفینو سره دې د خبرو اترو اعلان وکړي.

عبدالرب رسول سیاف یو له مشهورو پخوانیو جهادي مشرانو څخه دی چې په وروستیو کلونو کې یې د طالبانو پر ضد قوي دریځ درلود. د طالبانو له واکمنۍ وروسته ښاغلی سیاف د نورو ګوندونو د مشرانو په څېر له افغانستانه ووت.

دغه جهادي مشر د خپلو خبرو په دوام وویل، چې اوس توپ د طالبانو په واک کې دی او دا ډله باید د افغانستان مسله له مخالفینو سره د خبرو او پخلاینې له لارې حل کړي. نوموړي طالبانو ته خبرداری ورکړ، که دا چانس له لاسه ورکړي، نو سبا به ډېر ناوخته وي.

د جاپان حکومت د وږي په ۱۵مه په افغانستان کې د ۱۶۵ ښوونځیو د بیارغونې او جوړولو لپاره ۲۵ میلیونه ډالرو مرسته اعلان کړه.

دې ۲۵ میلیونه ډالري پروژه کې د ټولګیو، روغتیایي سیستم او د ښوونځي د دیوالونو جوړول او بیارغول شامل دي.

په کابل کې د جاپان سفارت وايي، هېواد به یې له پوهنې سره خپلو مرستو ته دوام ورکړي، ترڅو ټول ماشومان، هلکان او نجونې له زدکړو برخمنې شي.

د جاپان سفارت ویلي، هر ماشوم حق لري چې ښوونځي ته ولاړ شي او په خوندي چاپیریال کې زدکړې وکړي.

اوکادا وايي، جاپان د ښوونځیو د درسي خونو په جوړولو او ترمیمولو سره د هر افغان هلک او نجلۍ د زدکړو ملاتړ کوي.

څه موده وړاندې د جاپان سفارت له افغانستان سره د ۲۵ میلیونه ډالرو مرستې اعلان وکړ او ویې ویل، چې په افغانستان کې څه باندې نیمايي دولتي ښوونځي کافي درسي خونې نه لري او ۵۸ سلنه یې د څښاک پاکې اوبه او روغتیایي سیستم نه لري.

د دې ترڅنګ د دغه سفارت په یوه اعلامیه کې ویل شوي چې په سلو کې ۵۳ ښوونځي چاردېوالي نه لري.

جاپان په داسې حال د افغان نجونو د زدکړې ملاتړ کوي او د ښوونځیو د بیارغونې او جوړونې لپاره مرسته اعلانوي چې د طالبانو په واکمنېدو پسې په افغانستان کې نجونې په ښوونځیو او پوهنتونونو کې له زدکړو بې برخې شوې دي.