بلاول بوټو: د عمران خان په دوره کې ترهګرو ته له افغانستانه پاکستان ته د راتګ اجازه وه

پاچا خان د ټي ټي پي د مشر نور ولي محسود "ښی لاس"بلل کېږي او د ټي ټي پي د مشر تر ټولو نورو هغو باوري کس دی.

افغانستان انټرنشنل ته امنیتي سرچنیو تر اوسه دا نه دي ویلي چې پاچا خان محسود چا په نښه کړی.

تر اوسه پورې د پاچا خان محسود د روغتیايي حالت په اړه هم کره معلومات نه دي ترلاسه شوي.

ټي ټي پي تر اوسه پورې په دې اړه څه نه دي ویلي.

په تېره اګسټ میاشت کې هم د خوست ولايت مرکز د ښار په منځ کې د یوه هوټل د ننه يوه نا څرګنده چاودنه وشوه چې لسګونو کسانو ته یې مرګژوبله واړوله.

ځينو هغه ډرون هوايي برید بللی و او وژل شوي کسان پکې د ټي ټي پي اړوند یاد شوي و.

واک ته د طالبانو تر رسېدو وروسته پاکستان په دغه هيواد کې د هرې امنيتي پیښې د پړې ګوته په کابل کې طالبانو ته نیسي او هر ځل غاښ چيچی ورته کوي.

عرب نیوز په افغانستان کې د پاکستان پخواني سفیر منصور احمد خان د مقالې په خپرولو سره لیکلي:«له ۲۰۰۱ کال راهیسې پاکستان او افغانستان په دې نه دي توانیدلي، چې یو فعال دوه اړخیز میکانیزم جوړ کړي.»
په دغه مقاله کې راغلي، چې دغه پوله د ازاد تګ راتګ، سوداګرۍ او ټرانزیټ لپاره د فرصتونو د زیاتوالي پر ځای د اورپکو، یاغیانو، د ترهګرۍ ضد عملیاتو او د ډرون جګړې په ډګر بدله شوې ده.

د ښاغلي خان د مقالې په یوې برخه کې راغلي:«نړۍوالې او سیمه‌ییزې اورپکې ډلې لکه داعش، القاعده، ټي‌ټي‌پي او بلوڅ بېلتونپالې په افغان خاوره کې خوندي پټنځایونه لټوي.»

دغه مقاله درې لاندې برخې لري:

هراړخیز میکانیزم
ښاغلي خان لیکلي:«دواړه هېوادونه بايد د هراړخيزې تګلارې په ا‌‌‌‌‌‌ډانه کې د دولت په کچه دوه اړخيز ميکانيزم جوړ کړي. له ۲۰۰۱ کال راهیسې پاکستان او افغانستان په دې نه دي توانیدلي، چې یو فعال دوه اړخیز میکانیزم جوړ کړي او بیا د طالبانو له‌خوا د کابل تر نیولو وروسته، دواړو لورو ونه شو کړای چې د ښکېلتیا لپاره یوه تګلاره جوړه کړي.

ټي‌ټي‌پي
د منصور احمد خان په دغې مقاله کې راغلي، چې د ټي‌ټي‌پي له‌خوا د پولې هاخوا اورپکې بې له شکه د پاکستان لپاره د لومړیتوب مسله ده. تر دې مخکې د افغانستان د سرپرست حکومت په مشوره، پاکستان د تحریک طالبان پاکستان له مشرتابه سره خبرې اترې پیل کړې وې؛ خو د هغوی غوښتنې بې بنسټه وې. اوس دا اړینه ده، چې د افغانستان سرپرست حکومت له پاکستان سره د دې ننګونې په لرې کولو کې مرسته وکړي؛ ممکن افغان بنسټونه د ظرفیت محدودیتونه ولري.

دوه اړخیزې اړیکې
مقاله کې راغلي، چې دوه اړخیزې اړیکې په اصل کې په متقابلو ګټو ولاړې دي. پاکستان ته د افغانانو تګ د دوی حیاتي اړتیا ده. د افغانستان اوسنی حکومت شکایت کوي، چې د امریکا او ناټو د حکومتونو پر مهال پاکستان په سخاوتمندانه ډول افغانانو ته ویزې ورکولې؛ خو اوس مهال یې ویزې او تګ راتګ محدود شوی دی. همدارنګه، د سرحدونو پرله پسې تړل د پاکستان له لارې د سوداګرۍ او ترانزیتي لارو انحصار کموي.

د دغې مقالې په وروستۍ برخه کې لیکل شوي، چې د پاکستان او افغانستان سوله، ټیکاو او پرمختګ یو له بل سره تړلي دي.

د اسلام اباد اوسېدونکي شکایت کوي، چې د یوې اونۍ په تېرېدو سره د تازه مېوو تر څنګ د رومي بانجانو، پیازو، الوګانو او نورو سبزیو بیې تر پخوا څو برابره لوړې شوي چې اخېستل یې د هر چا په وس نه‌ده پوره.

د اسلام اباد د بي اووه لس سیمې هټۍوال احمد وایي، چې دوی هم کله چې د تازه مېوو او سبزیو منډوۍ ته ځي؛ نو د دغو توکو بیې لوړې شوې او دوی اړ دي، چې په ګرانه یې وپيري او بیا یې په ګرانه وپلوري.

احمد زیاته کړه:«پخوا به یوه کېلو رومي بانجان موږ پر خلکو په اتیا کلدارو پلورل؛ خو نن هماغه یوه کېلو په ۲۰۰ او یا هم ۲۲۰ کلدارو پلورو، چې دا یو ستر تفاوت دی او دا رنګه د انګورو، خټکیو او شفتالوو بیې هم څو برابره لوړې شوې دي.»
د پاکستان په بېلابېلو بازارونو کې ورته حالت دی او ولسي خلک یې تر پوزې رسولي دي.

هغوی وایي، چې د دغو توکو د پېرلو توان نه‌لري.

وقار احمد هم چې د بي اووه لس سیمې اوسېدونکی دی د تازه میوو او سبزیو د بیو له لوړوالي شکایت کوي، هغه وایي:«زموږ حکومتي مشرانو ته په کار ده، چې سرحدي او نورې سیاسي ستونزې د خبرو له لارې حل کړي، د پولو په بندولو دغه ستونزې نه یوازې دا چې نه هواریږي، بلکې زور یې عام ولس ته رسیږي.»

د وقار په خبره د دغې لارې بندېدو د پولې دواړو غاړو ته ولسي خلک زیانمن کړي او دواړه غاړې باید ژر تر ژره په خپلو کې سره کیني او دغه ستونزې د خبرو له لارې هوارې کړي.

د تورخم د دروازې له تړل کېدو شپږ ورځې تېرې شوې، هغې غاړې ته که افغان سوداګرو ته زیانونه واوښتل؛ خو دې غاړې ته هم ولسي خلک له دغو زیانونو په امان کې پاتې نه شول.

د دې تر څنګ هغه ناروغان چې د درملنې لپاره د پاکستان بېلابېلو روغتونونو ته یې د راتګ تکل لاره، لا یې هم ټولې هېلې د همدغې دروازې له خلاصون سره غوټه شوي دي او په دې هیله شیبې شمېري، چې کله به د هغوی دغه د هېلو دروازه د هغوی پر مخ پرانېستل کېږي.

د تسنیم د راپور له مخې، پاکستاني رسنیو اعلان کړی چې د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي "اصف علي خان دراني" له ټاکل کېدو وروسته د لومړي ځل لپاره ایران ته سفر کړی دی.

ښاغلی درانی به په دغه سفر کې له خپل ایراني سیال او همداراز د ایران د اسلامي جمهوریت د بهرنیو چارو له وزیر سره وویني.

اصف علي خان دراني چې د ۱۳۹۵ کال څخه تر ۱۳۹۷ کال پورې د ایران په اسلامي جمهوریت کې د پاکستان د سفیر په توګه دنده ترسره کړې، د روان کال د غبرګولي په لومړیو کې د پاکستان د لومړي وزیر له لوري د افغانستان په چارو کې د دغه هېواد د ځانګړي استازي په توګه وټاکل شو.

د انجنیر حامدالله شهيد (شلټرنو) به نوم دغه ښوونځی د دغه ولايت په دشت قلعه ولسوالۍ کې د نا مالوم دلیل له مخې د اور په لمبو وسوځيده.

ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته د دغه ښوونځي د سوځيدو یوه ويډیو رالیږلې چې خلک هڅه کوي دغه ښوونځي له اوره وژغوري.

په سیمه کې کلیوالو د اوبو او خاورو ور شیندلو په مرسته د اور وژلو هڅې کړې خو په دغه ولسوالۍ کې د طالبانو د حکومت هیڅ مرستندویه ډله مرستې ته نه ده ورغلې.

سیمه ییزې سرچينې وايي د اور لبمو له زوره خلکو نه شوی کولای چې اور مهار کړي نو ښوونځی په بشپړ ډول وسوځيدو.

طالبانو په دې اړه څه نه دي ويلي، شنوونکي وايي، واک ته د طالبانو تر رسېدو وړاندې دغې ډلې په ورته ډول ښوونځي سوځول او تل به یې عامه بنسټونه ویجاړول.

تېر کال به هم د تخار په ځينو ولسواليو کې د شپې مهال ځينې کورونو ناببره اور واخیست او څوک نه پوهيدل چې دا اور څوک اچوي خو د سیمې خلکو به داسې چارې د پیریانو کار بلل.