د ترکیې سمندري ځواکونو ۵۴ افغان کډوال نیولي دي

د سرچينې د معلوماتو له مخې؛ په نيول شويو کسانو کې د يوه «امريکايي » په ګډون اوه ښځې هم شاملې دي.

دغه امريکايي تبعه او دوه نور کسان د سې شنبې په ورځ (د وږي ۱۴مه) او د شپږو ښځو په ګډون ١٥ تنه نور د چهارشنبې په ورځ (د وږي ۲۲مه) نيول شوي دي.

ځایي سرچینو ویلي، چې نیول شوي کسان د نړۍوال مرستندویه ماموریت (IAM) په نوم د یوې موسسې کارکوونکي وو.

د راپورونو له مخې په غور ولایت کې د دې ادارې دفتر دا مهال تړل شوی دی.

دا نه ده معلومه چې دغه کسان په کوم تور نیول شوي او د نړۍوال مرستندویه ماموریت (IAM) او طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د دې موسسې په ویب پاڼه کې راغلي: «موږ د روغتیا او پراختیا په برخو کې د ظرفیت لوړولو لپاره کار کوو». دې موسسې په ویب پاڼه کې زیاته کړې، چې د سترګو د پاملرنې، د ټولنې پراختیا، روغتیا او تعلیمي پروژو کې فعالیت کوي.

مېرمن نیومن وویل، چې هغې او د اروپا د پارلمان ۵۰ نورو غړو دا درې تنه د ۲۰۲۳ میلادي کال د ساخاروف جاېزې لپاره نومولي دي.

مدني فعال او د نجونو د تعلیم ملاتړی مطیع الله ویسا، یو له دغو درېیو کسانو څخه دی، چې د روان کال د وري له میاشتې راهیسې د طالبانو د استخباراتو له خوا نیول شوی او په زندان کې دی.

پرستو حکیم او مرضیه امیري د نجونو لپاره پټ او انلاین ښوونځي جوړ کړي دي. دوی د طالبانو له واکمنۍ وروسته له هېواده بهر تللي دي.

مېرمن نیومن لیکي، چې دغو فعالانو په افغانستان کې د نجونو د زده کړو د بندیز پر وړاندې مقاومت کړی، پټ ښوونځي یې جوړ کړي، لېرې پرتو سیمو ته یې سفرونه کړي او له لېرې ځایه یې زده کړه ورکړي.

ساخاروف په اروپا کې د بشري حقونو یو له معتبرو جاېزو څخه دی. دا جاېزه د اروپا پارلمان لخوا هغو اشخاصو یا سازمانونو ته ورکول کیږي، چې خپل ژوند یې بشري حقونو او فکري ازادۍ د دفاع لپاره وقف کړی وي.

هغه غږیز کلیپ چې افغانستان انټرنشنل - پښتو ته رارسېدلی، پکې د دغه ولایت مشر محمود الحسن منصوري د بامیانو دوکاندارانو څخه غواړي، چې په دې ولایت کې دې د مېرمنو نازکې او تنګې جامې نه پلوري.

نوموړي افغانستان انټرنشنل ته په یوه لیکلي یادښت کې یاده موضوع تتایید کړ، خو د نورو پوښتنو له ځوابولو یې ډډه وکړه.

له بامیانو څخه یوه ازاد خبریال افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، چې د امر بالمعروف محتسبان په بازار کې د ښځینه جامو پلورنځي ګوري او که چېرې تنګې یا نازکې جامې پېدا کړي؛ دوکاندار یې نیول کیږي.

هغه زیاته کړه: “د امربالمعروف رییس تېره اونۍ له خبریالانو سره لیدلي وو او په دې غونډه کې یې له خبریالانو غوښتي وو، چې د تنګو او نازکو جامو د مخنیوي په موخه په دغه ولایت کې کمپاین وکړي”.

نوموړی زیاتوي، چې د طالبانو د امر بالمعروف ریاست یو ډله محتسبانو د سیمه ییزو رسنیو له لارې په دې اړه خپرونې هم کړي دي.

له دې وړاندې د امر بالمعروف د سرپرست وزیر د بامیانو بند امیر تفریحي سیمې ته د مېرمنو پر ورتګ بندیز ولګاوه او وروسته بیا د دغه ولایت والي وویل چې دوی به د مېرمنو لپاره ځانګړی ځای جوړوي.

نوموړي د طالبانو تر کنټرول لاندې له ملي ټلویزیون سره په مرکه کې ویلي، چې نړۍوال غواړي چې د افغانستان ښځې هم د نورې نړۍ د ښځو په څېر کړي.

هغه زیاته کړه: “موږ د نړۍ غوښتنې نه منو، دوی غواړي د افغانستان ښځې هم د نورو غوندې کړي او دا د افغانستان تمدن او مذهب نه مني”.

نوموړي د خپلو خبرو په یوه بله برخه کې له دیني عالمانو، استادانو او کارپوهانو هم وغوښتل چې د ښځو او نجونو د تعلیم د حق په اړه چوپه خوله پاتې شي او د طالبانو امر دې ومني.

د طالبانو د کابینې دغه غړي له ښځو او نجونو غوښتي، چې د زده کړو د حق د خوندي کولو لپاره بېړه ونه کړي.

ندیم زیاته کړه:"د افغانستان مسلمانان له موږ سره پردۍ غوښتنې نه مني، موږ ښځو ته هغه حقونه ورکوو، څه چې الله تعالی ورکړې وي هغه موږ هم ورکوي، خو دوی دې بېړه نه کوي."

دا لومړی ځل نه دی، چې د طالبانو یو لوړ پوړی چارواکی د ښځو د زده کړو په اړه دا ډول دریځ بیانوي، بلکې له دې وړاندې هم د طالبانو د کابینې ګڼو غړو د نړۍوالې ټولنې د غوښتنو او نجونو د زده کړو په اړه بېلابېل سخت دریځونه بیان کړي دي.

په خبر کې د مسافرینو پر مخ د دروازې د خلاصون په اړه څه نه دي ویل شوي.

په تورخم کې د لویو لاریو د هډې یوه منشي صفي االله افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د تورخم د کمیسارۍ طالبانو هم ورته ویلي چې ښايي دروازه سبا سهار اته بجې خلاصه شي.

د پاکستاني ځواکونو او وسله والو طالبانو تر منځ د تېرې اونۍ له نښتې وروسته د تورخم دروازه نن د نهمې ورځې لپاره هم تړلې وه او دواړه خواوو ته سلګونه بار وړونکي موټرونه ولاړ دي.

پاکستاني رسنیو د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ د ګډې خونې د مشر له خولې لیکلي، چې په دې موده کې د دواړو خواوو سوداګرو ته هره ورځ پنځه میلیونه ډالره زیان اوښتی دی.